Đồng Tháp có hệ thống di tích lịch sử, văn hóa phong phú, gắn với các nhân vật và sự kiện tiêu biểu của dân tộc.
Cùng với công tác bảo tồn, tu bổ, tỉnh từng bước kết nối các di tích với hoạt động tham quan, lễ hội và giáo dục truyền thống, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, thu hút du khách, góp phần vào tăng trưởng kinh tế của địa phương.
Bảo tồn di tích, tạo nền tảng phát triển du lịch
Theo thống kê, Đồng Tháp hiện có 295 di tích lịch sử-văn hóa và danh lam thắng cảnh được xếp hạng, gồm 5 di tích quốc gia đặc biệt, 33 di tích quốc gia và 257 di tích cấp tỉnh. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng để địa phương phát triển du lịch gắn với lịch sử, văn hóa và truyền thống cách mạng.
Ông Lê Thanh Trung, Phó Trưởng phòng Quản lý văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp, cho biết công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích thời gian qua nhận được sự quan tâm của Trung ương, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh và sự phối hợp của các sở, ngành, địa phương.
Việc ban hành văn bản quản lý, phân cấp trách nhiệm cùng với huy động nguồn lực xã hội hóa đã góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn, tu bổ di tích và phát huy giá trị di tích trên địa bàn.
Trên địa bàn tỉnh có nhiều di tích gắn với các nhân vật, sự kiện lịch sử như: Khu di tích Rạch Gầm-Xoài Mút, gắn với chiến thắng của nghĩa quân Tây Sơn do Nguyễn Huệ chỉ huy trước quân Xiêm năm 1785; Lăng mộ và đền thờ Anh hùng dân tộc Trương Định; đền thờ Thủ Khoa Huân; đình Long Hưng, gắn với Khởi nghĩa Nam Kỳ; di tích khảo cổ Gò Thành và các khu di tích Gò Tháp, Rạch Gầm-Xoài Mút, Ấp Bắc, Xẻo Quít.
Các địa điểm này góp phần lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, đồng thời tạo nguồn tư liệu cho hoạt động tham quan, tìm hiểu của du khách.
Đáng chú ý, các địa điểm liên quan đến cuộc khởi nghĩa của Anh hùng dân tộc Trương Định, gồm mộ và đền thờ Trương Định tại phường Gò Công, đền thờ Trương Định và Đám lá tối trời tại xã Gia Thuận, ao Dinh tại xã Tân Đông, lũy Pháo Đài tại xã Tân Phú Tân... đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 694/QĐ-TTg ngày 18/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ.
Cùng với các di tích trên, tỉnh quan tâm đầu tư tu bổ, tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt - Mộ Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc với tổng kinh phí khoảng 172,73 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và nguồn xã hội hóa.
Công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, góp phần cải thiện không gian tham quan, phục vụ người dân và du khách đến tìm hiểu về cuộc đời, nhân cách của cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Việc đầu tư, hoàn thiện hồ sơ khoa học cũng góp phần vào quá trình xem xét xếp hạng di tích theo quy định.
Trong năm 2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đề nghị các xã, phường rà soát hiện trạng, đề xuất phương án bảo quản, tu bổ, phục hồi các di tích xuống cấp hoặc có dấu hiệu xuống cấp.
Trên cơ sở đó, ngành chức năng tổng hợp, tham mưu Ủy ban Nhân dân tỉnh xem xét chủ trương xây dựng kế hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử-văn hóa giai đoạn 2026-2030.
Kết nối di tích với sản phẩm du lịch
Thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Đồng Tháp đã gìn giữ, trùng tu và bảo tồn các di tích văn hóa lịch sử và đưa vào khai thác các giá trị văn hóa trong việc sáng tạo trong việc quảng bá, thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, nghiên cứu, đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế-xã hội của địa phương.
Các di tích lịch sử-văn hóa trên địa bàn tỉnh được khai thác hiệu quả trong phát triển du lịch cũng như giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Hoạt động tham quan các di tích được kết nối vào các tour, tuyến du lịch chung của tỉnh và các tỉnh lân cận.
Các địa điểm gắn với cuộc khởi nghĩa của Anh hùng dân tộc Trương Định là những nơi giáo dục truyền thống yêu nước, đồng thời thu hút khách đến tham quan, dâng hương.
Lễ hội Trương Định được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thể hiện những giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh và truyền thống yêu nước được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Vào dịp lễ giỗ Anh hùng dân tộc Trương Định, diễn ra ngày 19-20/8 dương lịch hằng năm, hàng nghìn du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, dâng hương, góp phần thúc đẩy các hoạt động dịch vụ tại địa phương.
Di tích Quốc gia Đặc biệt - Mộ Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là một trong những điểm du lịch tiêu biểu của Đồng Tháp, một địa chỉ đỏ để tổ chức hoạt động về nguồn, giáo dục truyền thống lịch sử và lòng yêu quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ.
Trong dịp lễ giỗ Cụ Phó bảng vào ngày 16/12 dương lịch hằng năm, khu di tích đã tiếp đón chục nghìn lượt khách trong cả nước đến tham dự. Riêng trong những ngày nghỉ lễ 2/9 năm nay, khu di tích đã ghi nhận khoảng 5.350 lượt khách đến tham quan, du lịch.
Anh Nguyễn Thành Nhân, huấn luyện viên Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục thể thao Tỉnh Đồng Tháp, khi đến tham quan Di tích quốc gia Đặc biệt - Mộ Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc xúc động chia sẻ: Khi tham quan khu di tích, được tìm hiểu thêm về cuộc đời và nhân cách cao cả của Cụ Phó bảng, thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thế hệ trẻ nguyện nỗ lực hơn nữa trong quá trình học tập, rèn luyện đạo đức để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.
Tại Di tích quốc gia đặc biệt Địa điểm Chiến thắng Ấp Bắc ở xã Tân Phú, các giá trị lịch sử của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ được gìn giữ, phát huy thông qua hoạt động tham quan, học tập và nghiên cứu.
Di tích đón hàng chục nghìn lượt khách trong và ngoài nước mỗi năm, trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng cho khách tham quan, học tập, nghiên cứu khi đến Đồng Tháp.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp Võ Phạm Tân cho biết, việc bảo tồn, gìn giữ các di tích lịch sử văn hóa kết hợp phát huy tiềm năng du lịch, tham quan di tích lịch sử văn hóa đã tạo điều kiện cho du lịch Đồng Tháp phát triển bền vững, nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách trong thời kỳ hội nhập.
Trong thời gian tới, Sở tiếp tục tổ chức các đợt kiểm tra định kỳ, đột xuất về công tác văn hóa, du lịch, quảng cáo nhằm xây dựng môi trường văn hóa-du lịch văn minh, an toàn và đúng pháp luật, làm nền tảng cho việc phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, phù hợp với định hướng phát triển chiến lược các ngành công nghiệp văn hóa của tỉnh theo Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ, lấy công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử-văn hóa và các giá trị văn hóa trên địa bàn tỉnh làm trọng tâm phát triển ngành du lịch văn hóa, đưa Đồng Tháp trở thành điểm đến hấp dẫn trong khu vực.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Đồng Tháp đón trên 5,95 triệu lượt khách du lịch, trong đó có hơn 513.000 lượt khách quốc tế. Tổng thu du lịch đạt trên 3.350 tỷ đồng, tăng 9,9% so với cùng kỳ. Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu đón 8 triệu lượt khách, trong đó có 870.000 lượt khách quốc tế, tổng thu du lịch đạt 4.800 tỷ đồng.
Việc tiếp tục bảo tồn di tích, nâng cao chất lượng hoạt động tham quan và tăng cường kết nối các điểm đến sẽ góp phần giúp Đồng Tháp phát huy tốt hơn giá trị tài nguyên lịch sử, văn hóa, tạo thêm động lực cho phát triển du lịch địa phương./.