Nhân dịp Tổng thống Cộng hòa Chile José Antonio Kast và Phu nhân thăm chính thức Việt Nam từ ngày 15-17/11/2026, Đại sứ Việt Nam tại Chile Nguyễn Việt Cường đã trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN về những thành tựu trong quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước sau 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, cũng như triển vọng thúc đẩy quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam-Chile trong thời gian tới.
- Nhìn lại chặng đường phát triển quan hệ Việt Nam-Chile trong những năm qua, Đại sứ đánh giá như thế nào về những kết quả nổi bật mà hai nước đã đạt được trên các lĩnh vực chính trị-ngoại giao, kinh tế-thương mại và các lĩnh vực hợp tác khác? Những lĩnh vực nào còn nhiều tiềm năng, dư địa để hai bên tiếp tục khai thác, thúc đẩy trong thời gian tới?
Đại sứ Nguyễn Việt Cường: Quan hệ Việt Nam-Chile bắt nguồn từ tình hữu nghị truyền thống, được chính thức hóa năm 1971 và ngày càng phát triển toàn diện. Chile hiện là đối tác có tầm quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh.
Về chính trị-ngoại giao, sự tin cậy giữa hai nước được củng cố qua các chuyến thăm cấp cao và cấp bộ trưởng nối tiếp nhau. Chỉ trong hai năm, sau chuyến thăm chính thức của Chủ tịch nước Lương Cường tới Chile tháng 11/2024, Bộ trưởng Ngoại giao Chile Francisco Pérez Mackenna đã thăm chính thức Việt Nam tháng 8/2026, và nay là chuyến thăm của Tổng thống José Antonio Kast.
Hai nước có các cơ chế hợp tác như Tham khảo chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao và Hội đồng Thương mại tự do. Hai bên đều mong muốn các cơ chế này hoạt động thường xuyên hơn, và hai Bộ trưởng Ngoại giao đã nhất trí sớm tổ chức các phiên họp tiếp theo.
Quan hệ giữa hai Quốc hội cũng khởi sắc: Trong năm 2026, Quốc hội Việt Nam cùng Hạ viện và Thượng viện Chile đều thành lập nhóm nghị sỹ hữu nghị, nối tiếp truyền thống của các nhiệm kỳ trước. Hai nước còn phối hợp tại Liên hợp quốc, APEC và các diễn đàn đa phương.
Kinh tế-thương mại là điểm sáng trong quan hệ hai nước. Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương, hiệp định đầu tiên loại này của Việt Nam với một nước Mỹ Latinh, đã được thực thi hơn một thập niên. Cùng với Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), FTA song phương tạo khuôn khổ pháp lý thuận lợi để doanh nghiệp hai nước tìm kiếm cơ hội hợp tác.
Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Chile, kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt hơn 2,1 tỷ USD, tăng 39% so với năm 2024, trong đó nhập khẩu của Chile từ Việt Nam tăng gần 47%. Phía Chile coi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất trong ASEAN, còn với Việt Nam, Chile là đối tác thương mại thứ tư và thị trường xuất khẩu lớn thứ ba tại Mỹ Latinh.
Trên các lĩnh vực khác, tháng 11/2024 đánh dấu một mốc mới trong quan hệ quốc phòng: hai nước ký văn kiện hợp tác, trong đó có nội dung trao đổi kinh nghiệm về gìn giữ hòa bình, và Văn phòng Tùy viên Quốc phòng Việt Nam tại Chile chính thức đi vào hoạt động. Giao lưu văn hóa và nhân dân được thúc đẩy thông qua Chương trình hợp tác văn hóa giai đoạn 2024-2026, việc miễn thị thực cho người mang hộ chiếu phổ thông từ năm 2017 và hoạt động bền bỉ của các tổ chức hữu nghị. Năm 2026, nhiều hoạt động kỷ niệm 55 năm quan hệ ngoại giao đã được tổ chức ở cả hai nước, từ lễ kỷ niệm tại Santiago đến buổi gặp mặt hữu nghị tại Hà Nội.
Tuy vậy, so với tiềm năng, quy mô hợp tác kinh tế vẫn còn khiêm tốn: Thị phần hàng hóa Việt Nam trong tổng nhập khẩu của Chile chưa tới 2%, còn kim ngạch xuất khẩu của Chile sang Việt Nam năm 2025 chỉ nhỉnh hơn 300 triệu USD. Ưu đãi của hai hiệp định cũng chưa được khai thác hết, nhất là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hai Bộ trưởng Ngoại giao đã nhất trí mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực còn nhiều dư địa như khai khoáng, chuyển đổi xanh, kinh tế số, tài chính -ngân hàng, văn hóa-giáo dục và khoa học-công nghệ.
Theo tôi, có ba hướng đáng ưu tiên. Thứ nhất, mở rộng tiếp cận thị trường nông sản theo cả hai chiều, điều phía Chile cũng mong muốn. Chúng tôi muốn thấy thêm nhiều hàng hóa Chile trên thị trường Việt Nam để thương mại hai chiều cân bằng hơn.
Thứ hai, hợp tác đầu tư trong năng lượng tái tạo và khoáng sản chiến lược. Tôi từng đến vùng Antofagasta ở miền Bắc Chile và chứng kiến những cánh đồng pin mặt trời trải dài trên sa mạc Atacama. Cùng với trữ lượng đồng và lithium thuộc hàng lớn nhất thế giới, tiềm năng năng lượng sạch ấy có thể kết hợp với năng lực chế tạo không ngừng nâng cao của Việt Nam trong các chuỗi giá trị phục vụ chuyển đổi xanh.
Thứ ba, khoa học, công nghệ, kinh tế số và đào tạo nhân lực là những lĩnh vực có vai trò ngày càng lớn đối với sức cạnh tranh của cả hai nền kinh tế.
- Đại sứ đánh giá như thế nào về ý nghĩa và tầm quan trọng của chuyến thăm chính thức Việt Nam lần này của Tổng thống Chile José Antonio Kast đối với việc củng cố và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Toàn diện giữa hai nước? Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo động lực và mở ra những cơ hội hợp tác mới như thế nào, không chỉ trong quan hệ song phương mà còn trong việc thúc đẩy quan hệ giữa Việt Nam với khu vực Mỹ Latinh và Caribe nói chung?
Đại sứ Nguyễn Việt Cường: Lần đầu tiên trên cương vị nguyên thủ quốc gia, Tổng thống José Antonio Kast cùng Phu nhân thăm chính thức Việt Nam. Tôi cho rằng đây là điểm nhấn quan trọng nhất trong năm kỷ niệm 55 năm quan hệ Việt Nam-Chile.
Trải dài hơn 4.000km dọc bờ Thái Bình Dương, Chile từ lâu đã coi châu Á-Thái Bình Dương là hướng ưu tiên trong hội nhập kinh tế: Năm 2024, các nền kinh tế APEC chiếm khoảng hai phần ba thương mại của Chile. Chuyến thăm khẳng định Việt Nam là một đối tác quan trọng trên hướng ưu tiên ấy.
Về chính trị, các cuộc hội đàm, hội kiến cấp cao là dịp để lãnh đạo hai nước cùng nhìn lại chặng đường 55 năm, định hướng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của quan hệ Đối tác Toàn diện và thúc đẩy các cơ chế hợp tác hiện có hoạt động hiệu quả hơn.
Về kinh tế, khi thăm Việt Nam tháng 8/2026, Bộ trưởng Ngoại giao Pérez Mackenna nói rằng sau 55 năm quan hệ, hai nước đang cùng nhau thiết kế thập niên tăng trưởng tiếp theo. Tôi chia sẻ cách nhìn ấy và kỳ vọng chuyến thăm sẽ tạo xung lực để hai bên khai thác tốt hơn Hiệp định Thương mại tự do song phương và CPTPP, từng bước hiện thực hóa các hướng hợp tác còn nhiều dư địa.
Chuyến thăm còn có ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ song phương. Chile, thành viên sáng lập Liên minh Thái Bình Dương, là một trong những nước đi đầu trong kết nối Mỹ Latinh với châu Á-Thái Bình Dương. Chính tại Santiago, năm 2001, Diễn đàn Hợp tác Đông Á-Mỹ Latinh chính thức mang tên FEALAC, và năm 2018, Hiệp định CPTPP được ký kết.
Hai nước cùng là thành viên Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và CPTPP, nơi có cả Mexico và Peru, cũng như FEALAC, diễn đàn quy tụ 16 nước Đông Á và 20 nước Mỹ Latinh và Caribe. Việc Việt Nam giữ vai trò Chủ tịch CPTPP năm 2026 và đăng cai APEC năm 2027 là dịp tăng cường phối hợp với các thành viên Mỹ Latinh, trong đó Chile là đối tác gắn bó.
Tiến trình Chile gia nhập Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), mà Việt Nam ủng hộ, khi hoàn tất sẽ tạo thêm một mối nối giữa Mỹ Latinh với ASEAN và Đông Á.
Hơn nửa thế kỷ trước, khi đất nước ta còn chưa thống nhất, Chile đã là nước Nam Mỹ đầu tiên đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Hôm nay, Chile tiếp tục là người bạn đồng hành giúp Việt Nam đến gần hơn với Mỹ Latinh. Tôi tin rằng, với nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị và quyết tâm của lãnh đạo hai nước, chuyến thăm sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả hơn trong quan hệ Việt Nam-Chile, đồng thời góp phần làm phong phú thêm quan hệ giữa Việt Nam với khu vực Mỹ Latinh và Caribe.
- Trân trọng cảm ơn Đại sứ!./.
Tổng thống Cộng hòa Chile và Phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam
Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Cộng hòa Chile José Antonio Kast và Phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 15-17/11.
