Đối với Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, công tác giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị thành phố trong năm 2026. Với quyết tâm cao, các khu tái định cư đang được gấp rút hoàn thành, tạo mặt bằng sạch, bảo đảm quyền lợi người dân và tiến độ công trình trọng điểm quốc gia.
Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng đoạn qua địa bàn thành phố Hải Phòng có tổng chiều dài tuyến chính khoảng 89,88 km cùng hai tuyến nhánh dài khoảng 20,57 km, đi qua 21 xã, phường, đặc khu.
Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 11.218 tỷ đồng. Tổng diện tích đất cần thu hồi khoảng 445 – 624 ha, ảnh hưởng đến hơn 5.650 – 6.000 hộ dân và nhiều tổ chức; trong đó, khoảng 1.750 hộ cần bố trí tái định cư.
Để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, Ủy ban Nhân dân thành phố đã giao thực hiện 14 dự án tái định cư với tổng diện tích gần 60 ha. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Hải Phòng đang trực tiếp chủ trì 11 dự án (14 điểm dân cư) với tổng mức đầu tư 489,17 tỷ đồng, diện tích xây dựng 25,31 ha, quy mô 664 lô tái định cư (nhu cầu thực tế sau rà soát khoảng 531 lô).
Để bảo đảm tiến độ, thành phố yêu cầu các cấp, các ngành và địa phương tập trung cao độ hoàn thành hạ tầng kỹ thuật các khu tái định cư trước ngày 15/9/2026, bảo đảm đầy đủ điện, nước, hệ thống thoát nước, giao thông nội bộ, cảnh quan môi trường để người dân sớm ổn định cuộc sống.
Các Ban Quản lý dự án phải giải quyết dứt điểm vướng mắc, nghiệm thu và bàn giao kịp thời cho Ủy ban Nhân dân các xã. Đồng thời, công tác giải phóng mặt bằng đất nông nghiệp phải hoàn thành trong tháng 8/2026, đất ở và các loại đất khác trong tháng 9/2026.
Với tinh thần quyết liệt, trách nhiệm cao, chính quyền địa phương và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Hải Phòng đã nỗ lực hết sức đẩy nhanh tiến độ dự án Tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tại điểm dân cư đường ngang thôn Nhan Bầu, xã Hà Đông.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 45,6 tỷ đồng, quy mô khoảng 2,47 ha với 64 lô, bao gồm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật: san nền, hệ thống đường giao thông, cấp nước và phòng cháy chữa cháy, thoát nước mưa – nước thải, cấp điện, chiếu sáng, thông tin liên lạc và cây xanh.
Mục tiêu quan trọng nhất là tạo chỗ ở ổn định cho các hộ dân bị thu hồi đất, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời tạo điều kiện để tuyến đường sắt chiến lược triển khai đúng tiến độ.
Ngay sau khi Ủy ban Nhân dân thành phố ban hành Quyết định số 3457/QĐ-Ủy ban Nhân dân ngày 26/8/2025 phê duyệt dự án, Ban Quản lý dự án đã khẩn trương phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu (Quyết định số 942/QĐ-BQLDA ngày 29/8/2025). Các gói thầu từ tư vấn thiết kế, giám sát, thi công đến rà phá bom mìn được tổ chức lựa chọn nhanh chóng, khoa học. Công tác chuẩn bị đầu tư được thực hiện chặt chẽ trên cơ sở các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của thành phố.
Nhờ sự chỉ đạo sát sao của chính quyền các cấp và sự vào cuộc chủ động của chủ đầu tư, dự án đã khởi công vào ngày 25/11/2025 và hoàn thành các hạng mục chính, đang tổ chức nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác sử dụng vào ngày 15/9/2026 – đúng thời hạn yêu cầu. Việc đẩy nhanh tiến độ nhằm tạo điều kiện cho người dân sớm ổn định cuộc sống mới với hạ tầng đồng bộ, chất lượng cao.
Ông Nguyễn Minh Phương, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng Linh Đạt, nhà thầu thi công dự án, chia sẻ: “Ngay khi tiếp nhận mặt bằng dự án vào cuối năm 2025, đơn vị thi công đã dồn nhân lực, máy móc thi công với tiến độ nhanh nhất để sớm bàn giao dự án, bảo đảm chất lượng. Giữa tháng 9 vừa qua, đơn vị và Chủ đầu tư cũng đã bàn giao dự án cho địa phương để phục vụ tái định cư cho bà con. Chúng tôi sẽ cùng các bên liên quan bảo đảm điều kiện tốt nhất cho bà con về nơi ở mới,”
Ông Trần Đắc Sa, Giám sát trưởng của Công ty Cổ phần tư vấn xây dựng Line Group, đơn vị giám sát dự án, cho biết: “Xác định dự án có vai trò quan trọng trong tổng dự án trọng điểm quốc gia, bên giám sát đã bám sát hồ sơ kỹ thuật, tiến độ dự án. Trong quá trình triển khai thi công, nhà thầu rất tuân thủ chất lượng về kết cấu, tổ chức nghiệm thu và báo cáo các giai đoạn chuyển giao giữa các lớp kết cấu cũng như các hạng mục vật tư, vật liệu theo yêu cầu. Trong thời gian tới khi bố trí tái định cư cho nhân dân, bên giám sát cũng như nhà thầu thi công sẽ bảo đảm điều kiện tốt nhất cho người dân.”
Theo Báo cáo tình hình thực hiện các dự án tái định cư của Ban Quản lý dự án (ngày 14/9/2026), đến nay đã có 5 dự án thi công hoàn thành, đủ điều kiện bàn giao đưa vào sử dụng, gồm: Tái định cư thôn Lương Điền (xã Cẩm Giàng – đã bàn giao 30/6/2026), thôn Long Tràng (xã Gia Phúc), thôn Cao Lý (xã Gia Lộc), thôn Nhan Bầu (xã Hà Đông) và xã Chí Minh. Các dự án này đang tổ chức đấu nối hệ thống điện sinh hoạt, nước sạch và nghiệm thu. Tổng quy mô 05 dự án đạt khoảng 9,65 ha với 262 lô.
Ngoài ra, 6 dự án còn lại đã thi công cơ bản hoàn thành các hạng mục có mặt bằng, nhưng còn một số khối lượng vướng mắc về giải phóng mặt bằng hoặc kết nối hạ tầng (như xã Tân Kỳ, thôn Thiệu Mỹ xã Hà Đông, thôn Chằm xã Gia Lộc, thôn Phú Khê xã Đường An, các điểm thuộc xã Yết Kiêu…). Chủ đầu tư đang phối hợp chặt chẽ với địa phương để tháo gỡ, đồng thời đề xuất tạm bàn giao phần đã hoàn thành cho địa phương bố trí dân cư trước, bảo đảm tiến độ chung.
Công tác giải ngân cũng đạt kết quả tích cực: Tổng vốn cấp đến nay 528,6 tỷ đồng, lũy kế giải ngân 419,6 tỷ đồng (đạt 79%); riêng vốn năm 2026 đã giải ngân 209,6 tỷ đồng trên tổng đăng ký, vượt kế hoạch.
Tại các cuộc họp và kiểm tra thực địa gần đây, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Lê Trung Kiên đã nhấn mạnh đây là công trình trọng điểm quốc gia, yêu cầu các địa phương xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm của quý III/2026, quyết tâm để Hải Phòng đi đầu trong việc bàn giao mặt bằng sạch. Đồng chí chỉ đạo hoàn thành GPMB đất nông nghiệp trong tháng 8/2026, đất ở và các loại đất khác trong tháng 9/2026./.
Giải phóng mặt bằng đường sắt Lào Cai - Hà Nội-Hải Phòng trong tháng 2/2027