Trong dòng chảy mạnh mẽ của kỷ nguyên số, báo chí và văn hóa đang trở thành hai nguồn lực quan trọng góp phần bồi đắp bản sắc dân tộc, củng cố niềm tin xã hội và lan tỏa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã tạo nền tảng chính trị quan trọng cho hoạt động báo chí trong kỷ nguyên số. Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, các tỉnh, thành phố, bộ, ngành và tổ chức chính trị-xã hội đã triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa.
Những yêu cầu về xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy sức mạnh mềm Quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa đang đặt ra những nhiệm vụ mới cho báo chí, đặc biệt là báo chí đối ngoại trong việc quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Báo chí phải là điểm tựa của sự thật trong thời đại số
Trong bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số” nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định vấn đề cốt lõi của báo chí hiện nay là giữ vững vai trò nguồn thông tin chính xác, đáng tin cậy trong bối cảnh không gian số phát triển mạnh mẽ.
Theo Tổng Bí thư, sự phát triển của internet, mạng xã hội, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi sâu sắc môi trường truyền thông. Trong khi mọi cá nhân đều có thể phát tán thông tin, tin giả, thông tin sai lệch và các sản phẩm do Trí tuệ Nhân tạo tạo ra ngày càng tinh vi, xã hội càng cần báo chí chuyên nghiệp để kiểm chứng sự thật, định hướng dư luận và củng cố niềm tin của nhân dân.
Tổng Bí thư nhấn mạnh, chuyển đổi số báo chí không chỉ là ứng dụng công nghệ hay mở rộng hiện diện trên các nền tảng số, mà còn là quá trình đổi mới toàn diện về tư duy, mô hình tòa soạn, quản trị dữ liệu, phương thức sản xuất và phân phối nội dung. Trong mọi hoàn cảnh, báo chí phải đặt tiêu chí “đúng hơn, sâu sắc hơn, có ích hơn” lên trên tốc độ.
Bên cạnh đó, báo chí cần làm chủ dữ liệu, bảo vệ bản quyền, xây dựng mô hình kinh tế báo chí số bền vững và giữ vững chủ quyền thông tin Quốc gia. Tổng Bí thư khẳng định yếu tố quyết định vẫn là con người; nhà báo thời đại số phải vững bản lĩnh chính trị, giỏi công nghệ, nghiêm túc kiểm chứng thông tin và tuyệt đối không đánh đổi uy tín lấy lượt xem. Chỉ như vậy, báo chí cách mạng mới tiếp tục hoàn thành sứ mệnh phụng sự Tổ quốc và nhân dân trong kỷ nguyên số.
Điểm hẹn của ngày hội báo chí và Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX-năm 2025
Tại Trung tâm Hội nghị-Biểu diễn thành phố Hải Phòng, Hội Báo toàn quốc 2026 diễn ra từ 19-21/6 với chủ đề “Báo chí Việt Nam-Trung thành, sáng tạo, trách nhiệm trong kỷ nguyên mới,” quy tụ 66 cơ quan báo chí cùng các cấp Hội Nhà báo trên cả nước.
Sự kiện gồm nhiều hoạt động nổi bật, tạo không gian giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong báo chí.
Hội Báo toàn quốc năm nay ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ của báo chí cả nước trong quá trình chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức làm báo. Các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương giới thiệu nhiều sản phẩm truyền thông hiện đại, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm xây dựng tòa soạn số, nâng cao chất lượng nội dung và khả năng tiếp cận công chúng.
Tại Diễn đàn Báo chí toàn quốc, các chuyên gia thống nhất rằng công nghệ và Trí tuệ Nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ; giá trị cốt lõi của báo chí vẫn là tính chính xác, độ tin cậy và giá trị nhân văn.
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, báo chí chính thống cần tiếp tục giữ vững vai trò định hướng dư luận, cung cấp thông tin chuẩn xác và các tác phẩm chính luận có chiều sâu. Đặc biệt, vấn đề bảo vệ bản quyền báo chí trong kỷ nguyên Trí tuệ Nhân tạo được nhiều đại biểu quan tâm. Các chuyên gia cảnh báo việc khai thác, sử dụng trái phép nội dung báo chí có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn lực và sự phát triển bền vững của các cơ quan truyền thông.
Cũng tại thành phố Hải Phòng, Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025 được tổ chức trọng thể vào tối 21/6, trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026).
Đây không chỉ là sự kiện nghề nghiệp quan trọng nhất của giới báo chí cả nước mà còn là dấu mốc đặc biệt của chặng đường 20 năm hình thành và phát triển Giải Báo chí Quốc gia-giải thưởng cao quý tôn vinh những tác phẩm xuất sắc của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam.
Theo ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Chung khảo Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX, từ khi Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 369/QĐ-TTg ngày 29/3/2007 phê duyệt Đề án Giải Báo chí Quốc gia đến nay, giải thưởng đã bước sang mùa thứ 20.
Ban Tổ chức cho biết đã nhận được 1.752 tác phẩm dự giải từ 34 Hội Nhà báo tỉnh, thành phố; 20 liên chi hội và 33 chi hội trực thuộc. Trong đó, 1.692 tác phẩm đủ điều kiện theo quy định. Từ số lượng này, Hội đồng Sơ khảo đã lựa chọn 177 tác phẩm vào vòng chung khảo. Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia tiếp tục lựa chọn 123 tác phẩm xuất sắc để trao giải, gồm 11 giải A, 26 giải B, 50 giải C và 36 giải Khuyến khích.
Những tác phẩm được vinh danh không chỉ thể hiện trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội của người làm báo mà còn phản ánh sinh động những vấn đề lớn của đất nước, góp phần tạo dựng sự đồng thuận xã hội.
Dấu ấn nổi bật của mùa giải năm nay là sự xuất hiện của nhiều tác phẩm chính luận, điều tra và đa phương tiện có chiều sâu, bám sát hơi thở cuộc sống. Qua mỗi tác phẩm, có thể cảm nhận rõ sự dấn thân, những bước chân miệt mài và công sức đầu tư lớn của các nhà báo trước những vấn đề thời sự nóng bỏng.
Đẩy mạnh phát triển văn hóa gắn với du lịch
Bên cạnh các hoạt động kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), nhiều địa phương trên cả nước đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa gắn với du lịch, từng bước biến các giá trị văn hóa thành nguồn lực cho phát triển kinh tế bền vững.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc đưa vào hoạt động Rạp Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ cùng vở diễn nghệ thuật “Mơ show” được xem là bước đi mới trong xây dựng các sản phẩm văn hóa chất lượng cao phục vụ du khách. Kết hợp giữa xiếc, múa rối, nghệ thuật truyền thống và công nghệ hiện đại, “Mơ show” hướng tới trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc của Thành phố.
Trong khi đó, Hà Nội đang hoàn thiện Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa, xác định 11 lĩnh vực trọng điểm, trong đó có du lịch văn hóa và ẩm thực. Thành phố kỳ vọng đưa ẩm thực trở thành thế mạnh văn hóa, góp phần xây dựng hình ảnh Thủ đô là điểm đến hấp dẫn đối với du khách và nhà đầu tư.
Tại Khu đền tháp Mỹ Sơn, thành phố Đà Nẵng, công tác bảo tồn di sản gắn với chuyển đổi số đang được đẩy mạnh. Nhiều ứng dụng như thuyết minh đa ngôn ngữ, vé điện tử, số hóa 3D, thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo đã được triển khai, giúp nâng cao trải nghiệm cho du khách, đồng thời bảo vệ giá trị nguyên gốc của di sản.
Những mô hình này cho thấy các địa phương đang từng bước khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, tạo ra các sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và quảng bá hình ảnh Việt Nam trong thời kỳ phát triển công nghiệp văn hóa./.
Sửa đổi Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa