Hiện nay, ngày càng nhiều người khuyết tật Việt Nam khẳng định bản thân trong học tập, lao động, khởi nghiệp; đạt thành tích cao trên các đấu trường thể thao khu vực và quốc tế, qua đó đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế-xã hội.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng và phát triển bao trùm, công tác người khuyết tật cần tiếp tục được quan tâm ở tầm chiến lược, với các định hướng lớn.
Việt Nam hiện có hơn 8 triệu người khuyết tật
Theo báo cáo của Bộ Y tế, Việt Nam hiện có hơn 8 triệu người khuyết tật. Người khuyết tật đặc biệt nặng và nặng được hưởng chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng, cấp thẻ bảo hiểm y tế, hỗ trợ chi phí giáo dục, học tập.
Cả nước có 165 cơ sở trợ giúp xã hội chăm sóc người khuyết tật (104 cơ sở công lập và 61 cơ sở ngoài công lập) đang chăm sóc khoảng 25.000 người khuyết tật, tâm thần và quản lý khoảng 80.000 người khuyết tật, người tâm thần tại cộng đồng.
Việt Nam cũng là một trong những nước có tỷ lệ người khuyết tật khá cao so với tổng dân số trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Phần lớn người khuyết tật Việt Nam sống ở vùng nông thôn, nhiều người khuyết tật sống ở vùng sâu, vùng xa, nên cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn.
Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm, chăm lo sâu sắc, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội, phúc lợi xã hội cho người khuyết tật. Nhiều chủ trương, chính sách chăm lo, bảo đảm quyền và phát huy vai trò của người khuyết tật được triển khai kịp thời, có hiệu quả, góp phần thúc đẩy tiến bộ xã hội và phát triển bền vững.
Hiện nay, Bộ Y tế đang rà soát tiếp thu ý kiến, chỉnh lý hoàn thiện dự thảo Chỉ thị của Ban Bí thư tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người khuyết tật trong tình hình mới.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho rằng cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Chỉ thị để bảo đảm sự thống nhất giữa quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và tổ chức thực hiện, trong đó cần thể hiện rõ hơn cách tiếp cận coi người khuyết tật không chỉ là đối tượng được chăm lo, hỗ trợ mà còn là những người có quyền, có năng lực, có khát vọng và tiềm năng đóng góp cho xã hội, cho đất nước.
Không tạo ra những nội dung mới vượt quá phạm vi
Trong các lĩnh vực của đời sống, ngày càng nhiều người khuyết tật Việt Nam khẳng định bản thân trong học tập, lao động, khởi nghiệp, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Đây chính là minh chứng sinh động cho hiệu quả của đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta về người khuyết tật.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng và phát triển bao trùm, công tác người khuyết tật cần tiếp tục được quan tâm ở tầm chiến lược, với các định hướng lớn. Người khuyết tật không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà là chủ thể tham gia phát triển, là nguồn lực xã hội quan trọng khi được tạo cơ hội, điều kiện phù hợp.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, Chỉ thị có vai trò đôn đốc, tăng cường tổ chức thực hiện những chủ trương, chính sách, pháp luật đã có, không nên tạo ra những nội dung mới vượt quá phạm vi của các văn bản hiện hành mà chưa được nghiên cứu, đánh giá và xin ý kiến đầy đủ. Theo đó, dự thảo cần được rà soát để bảo đảm các nội dung đề ra có cơ sở từ các chiến lược, kế hoạch và quy định pháp luật hiện hành, đồng thời thể hiện được quan điểm mới đã được đặt ra trong quá trình xây dựng dự thảo.
Các đơn vị liên quan cần nghiên cứu bổ sung những mục tiêu thể hiện rõ việc tạo điều kiện để người khuyết tật, nếu đáp ứng đủ điều kiện, có cơ hội tham gia học tập, làm việc, khởi nghiệp, sáng tạo và cống hiến tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cũng như trong đời sống xã hội.
Đối với phần tổ chức thực hiện, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đề nghị tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan. Dự thảo đã xác định yêu cầu làm rõ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể trong việc tạo điều kiện để người khuyết tật và các tổ chức đại diện của người khuyết tật tham gia xây dựng, thực hiện và giám sát các chính sách liên quan trực tiếp đến người khuyết tật. Từ đó, cần cụ thể hóa hơn nội dung "tạo điều kiện" để người khuyết tật và tổ chức đại diện của họ thực sự tham gia vào quá trình xây dựng, thực hiện và giám sát chính sách.
Các bộ, ngành và địa phương xây dựng và tổ chức triển khai các chương trình, kế hoạch, đề án nhằm thực hiện mục tiêu đến năm 2030: Tất cả người khuyết tật đặc biệt nặng và nặng được trợ cấp xã hội hàng tháng và cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí; khoảng 90% người khuyết tật tiếp cận các dịch vụ y tế dưới các hình thức khác nhau; 80% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc phát hiện sớm khuyết tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và được can thiệp sớm các dạng khuyết tật; 90% người khuyết tật ở độ tuổi mầm non và phổ thông được tiếp cận giáo dục./.