Sáng 3/8, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI (Kỳ họp) chính thức khai mạc nhằm xem xét, quyết định nhiều dự án luật, nghị quyết quan trọng, đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ "điểm nghẽn," tạo động lực phát triển đất nước.
Kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc kịp thời thể chế hóa các chủ trương, kết luận của Trung ương, xử lý những vấn đề cấp bách, không thể chậm trễ, tháo gỡ ách tắc để tạo dư địa phát triển.
Kỳ họp xem xét, quyết định 33 nội dung quan trọng
Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI họp phiên trù bị và khai mạc vào sáng 3/8, dự kiến bế mạc vào ngày 24/8 (dự phòng ngày 25/8).
Kỳ họp được tổ chức theo hình thức họp tập trung tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội, chia thành 2 đợt. Đợt 1 diễn ra từ ngày 3/8 đến sáng 13/8; đợt 2 từ ngày 19/8 đến ngày 24/8/.
Dự kiến Kỳ họp kéo dài khoảng 17 ngày. Quốc hội bố trí làm việc cả 2 ngày thứ Bảy (8/8 và 22/8) và 2 ngày Chủ nhật (9/8 và 23/8).
Trong thời gian nghỉ giữa 2 đợt, từ chiều 13/8 đến ngày 18/8, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và cơ quan hữu quan sẽ nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo luật, dự thảo nghị quyết trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trước khi biểu quyết thông qua tại đợt 2 Kỳ họp.
Tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định 33 nội dung; trong đó, xem xét, thông qua 15 dự án luật, 4 dự án nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác; xem xét, quyết định 7 nội dung về các vấn đề quan trọng của đất nước.
Các dự án luật được Quốc hội xem xét, thông qua, bao gồm: Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); Luật Phát triển đô thị; Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi); Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ; Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.
Các dự án nghị quyết quy phạm pháp luật được Quốc hội xem xét, thông qua, bao gồm: Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời; Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.
Các dự án Luật được Quốc hội cho ý kiến lần đầu, bao gồm: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi); Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).
Tại kỳ họp, Quốc hội cũng xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, bao gồm: Chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5-Vùng Thủ đô Hà Nội; Điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; Thành lập thành phố Quảng Ninh; Thành lập thành phố Bắc Ninh; Một số nội dung liên quan đến Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; Việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia; Công tác nhân sự thuộc thẩm quyền.
Kỳ họp phải ghi dấu bằng thể chế được hoàn thiện và những động lực phát triển mới cho đất nước
Ngày 2/8, tại Hội nghị gặp mặt các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, Tổ trưởng Tổ đảng để trao đổi, thống nhất một số nội dung trọng tâm trước Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết Hội nghị Trung ương 3 vừa qua đã quyết định nhiều chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của đất nước.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu các quyết sách của Trung ương phải tạo ra bước chuyển thực chất.
“Đối với Quốc hội, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành chương trình Kỳ họp, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng của từng quyết định lập pháp, để mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết sau khi được ban hành thực sự tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực mới cho phát triển,” Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, Tổ trưởng Tổ đảng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc nghiên cứu, thảo luận bảo đảm tinh thần xuyên suốt là: khẩn trương nhưng không chủ quan; quyết định nhanh nhưng không giản đơn; đổi mới mạnh mẽ nhưng không đánh đổi chất lượng.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý Kỳ họp lần này có khối lượng công việc rất lớn, nhiều nội dung có ý nghĩa nền tảng đối với hoàn thiện thể chế, phát triển kinh tế-xã hội và tổ chức bộ máy.
Phần lớn các chủ trương lớn đã được Trung ương và Bộ Chính trị cho ý kiến. “Trách nhiệm của Quốc hội là thể chế hóa đầy đủ, kịp thời và đúng tinh thần các chủ trương đó thành pháp luật với chất lượng cao nhất,” Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quán triệt là tập trung trí tuệ vào những vấn đề lớn, những điểm nghẽn của thể chế và những chính sách còn có ý kiến khác nhau. Mỗi ý kiến phát biểu phải hướng tới hoàn thiện chính sách, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật; tránh sa vào những vấn đề kỹ thuật hoặc lặp lại hồ sơ.
“Quốc hội không xây dựng luật để hoàn thành chương trình; Quốc hội xây dựng luật để mở đường cho phát triển. Điều Quốc hội cần nhất không phải là nhiều ý kiến, mà là những ý kiến đúng, trúng và góp phần hoàn thiện chính sách.”
Nhấn mạnh như vậy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu trong quá trình xem xét các dự án luật, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng; tập trung rà soát các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn hoặc đã trở thành rào cản phát triển; bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, nhất là đối với các dự án luật sửa đổi nhiều luật hoặc hợp nhất luật.
Nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương vừa qua, đó là: thể chế đã được cơ bản tháo gỡ, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng công tác lập pháp, không được chủ quan, thỏa mãn với kết quả đạt được. Việc hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo động lực cho sự phát triển của đất nước.
Đối với chính sách lớn, cần đánh giá toàn diện về sự cần thiết, tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, tính khả thi và khả năng tổ chức thực hiện ngay sau khi ban hành. Riêng việc tích hợp các Chương trình mục tiêu quốc gia cần được xem xét kỹ lưỡng, bảo đảm hoàn thành đầy đủ các mục tiêu Quốc hội đã quyết nghị.
Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ xây dựng luật không dừng ở việc ban hành văn bản; xây dựng luật là phải bảo đảm pháp luật đi được vào cuộc sống ngay từ ngày đầu có hiệu lực. Thành công của Kỳ họp phụ thuộc rất lớn vào vai trò của các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội và Tổ trưởng Tổ đảng.
Cùng với việc chuẩn bị nội dung, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tiếp tục giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương; bảo đảm đại biểu tham dự đầy đủ các phiên họp; thực hiện nghiêm kỷ luật phát ngôn, quy định về bảo vệ bí mật nhà nước; phát huy hiệu quả các nền tảng số để nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả.
"Đất nước đang đứng trước những thời cơ phát triển rất lớn. Thời cơ chỉ trở thành hiện thực khi chúng ta có thể chế tốt, quyết sách đúng và tổ chức thực hiện hiệu quả. Quốc hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đánh giá kỹ tác động của từng chính sách; không hợp thức hóa những bất cập của thực tiễn bằng pháp luật, nhưng cũng không cầu toàn đến mức làm chậm quá trình đổi mới và phát triển," Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội tin tưởng các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, Tổ trưởng Tổ đảng sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, phát huy cao nhất trí tuệ, trách nhiệm của mỗi đại biểu để mỗi quyết định của Quốc hội thực sự là kết tinh của ý Đảng, lòng dân và yêu cầu phát triển đất nước.
Kỳ họp này cần được ghi dấu không chỉ bằng những đạo luật được thông qua, mà bằng niềm tin được củng cố, thể chế được hoàn thiện và những động lực phát triển mới được mở ra cho đất nước. Đó cũng chính là trách nhiệm cao nhất của Quốc hội trước Đảng, trước nhân dân và trước tương lai của đất nước, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.
Có thể khẳng định Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa chiến lược đặc biệt, không chỉ khẳng định tinh thần đổi mới, mà còn cho thấy một Quốc hội hành động, luôn đồng hành cùng hệ thống chính trị trong việc thể chế hóa kịp thời các chủ trương lớn của Đảng.
Những quyết sách được thông qua tại Kỳ họp được kỳ vọng thực sự trở thành một bước tiến về thể chế, một động lực mới cho phát triển; thể hiện đúng tinh thần Quốc hội của dân, do dân, vì dân, không ngừng đổi mới, hành động quyết liệt vì lợi ích của Nhân dân./.
Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI
Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra từ ngày 3-24/8 theo hai đợt, dự kiến xem xét, quyết định 33 nội dung, gồm nhiều dự án luật và các vấn đề quan trọng của đất nước.