Sáng 5/10, Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026 đã khai mạc với chủ đề "Quản trị bao trùm trong kỷ nguyên phát triển mới: Chuyển đổi hệ thống, đổi mới sáng tạo và chính phủ sẵn sàng trước tương lai."
Diễn đàn do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức, diễn ra từ 5-7/10, tại Hà Nội.
Diễn đàn quy tụ trên 500 đại biểu, trong đó có gần 300 đại biểu quốc tế, các Đại sứ, đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và tác giả đến từ hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ; lãnh đạo các cơ quan Trung ương, chính quyền địa phương, các học viện, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp Việt Nam.
Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh, Việt Nam đang tiến hành cải cách tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số. Đây không chỉ là những thay đổi về tổ chức, mà là quá trình chuyển đổi mang tính hệ thống, đòi hỏi đổi mới đồng bộ từ cách nhận diện vấn đề, thiết kế chính sách đến phối hợp hành động và tổ chức thực thi; đồng thời phát huy sự gắn kết giữa Nhà nước, thị trường và xã hội, chia sẻ trách nhiệm và cùng hướng tới những mục tiêu phát triển của đất nước.
"Năng lực của một chính phủ không chỉ thể hiện ở việc giải quyết tốt những vấn đề hôm nay, mà còn ở khả năng nhận diện sớm những thay đổi, chuẩn bị cho những thách thức và đón bắt những cơ hội của ngày mai," Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định.
Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, cần phát triển tư duy quản trị dự báo, chủ động nhận diện những thay đổi để chuẩn bị từ sớm, từ xa; đồng thời phải biết lắng nghe những "tín hiệu yếu" - những dấu hiệu còn mờ nhạt nhưng có thể báo trước các chuyển biến lớn; thường xuyên xem xét lại những giả định quen thuộc; xây dựng nhiều kịch bản và kiểm nghiệm sức chống chịu của chính sách trong những tình huống khác nhau.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Mạnh Hùng, càng đổi mới, càng phải giữ vững mục tiêu bao trùm. Người dân không chỉ là người sử dụng dịch vụ, mà phải được tham gia xây dựng, thực thi và giám sát chính sách. Một chính phủ sẵn sàng trước tương lai phải giúp người dân cũng sẵn sàng trước tương lai, thông qua giáo dục, đào tạo lại và an sinh thích ứng.
Tại Diễn đàn, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công cho biết, Diễn đàn năm nay quy tụ gần 300 đại biểu quốc tế và hơn 300 đại biểu trong nước, với gần 150 bài viết , hơn 100 tham luận do các diễn giả trong nước và quốc tế trình bày trong 20 phiên làm việc; khoảng 40 nhà lãnh đạo, nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và học giả trực tiếp tham gia các phiên toàn thể, đối thoại chính sách và tọa đàm bàn tròn.
Nhấn mạnh quản trị bao trùm đặt con người và xã hội vào trung tâm của quá trình đó, để kết quả phát triển được tiếp cận và thụ hưởng công bằng hơn, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công cho rằng, những thay đổi về tổ chức, thẩm quyền, quy trình và công nghệ chỉ có ý nghĩa khi nâng cao khả năng giải quyết công việc. Khi tổ chức bộ máy mới, chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số đi vào vận hành, cần quan tâm đến những nội dung như: thẩm quyền đi cùng điều kiện thực hiện; trách nhiệm rõ ràng; phối hợp thông suốt; vấn đề phát sinh được xử lý kịp thời và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp được cải thiện.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Bá Chiến, năng lực quản trị ngày nay trước hết là năng lực giải quyết vấn đề trong điều kiện nhiều biến động. Các vấn đề công ngày càng phức tạp, liên ngành, liên cấp và liên tục thay đổi dưới tác động của công nghệ, biến đổi khí hậu, mô hình kinh tế, việc làm và các rủi ro mới.
Điều đó đòi hỏi khả năng nhận diện vấn đề, sử dụng dữ liệu và bằng chứng, phối hợp hành động, điều chỉnh kịp thời. Bên cạnh tuân thủ pháp luật, thẩm quyền và quy trình, chất lượng quản trị phải thể hiện ở kết quả thực tế: vấn đề được giải quyết, chất lượng phục vụ được cải thiện, chi phí xã hội giảm và cơ hội phát triển được mở rộng.
Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương cho rằng, trong một nền kinh tế ngày càng phức tạp và liên kết chặt chẽ, Nhà nước cần nâng cao năng lực lựa chọn ưu tiên, phối hợp liên ngành, xử lý những vấn đề mới và điều chỉnh chính sách từ thực tiễn. Đổi mới quản trị quốc gia vì thế phải góp phần biến các lựa chọn chiến lược thành kết quả phát triển và bồi đắp những năng lực quốc gia cần thiết cho mục tiêu năm 2045.
Từ góc độ đó, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh bốn định hướng chiến lược của Việt Nam đối với đổi mới quản trị quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới: Nâng cao năng lực của Nhà nước trong tổ chức và kiến tạo phát triển; xây dựng thể chế có chất lượng cao, đưa thể chế trở thành một lợi thế phát triển của Việt Nam; nâng cao năng lực chiến lược, khả năng học hỏi và tự chủ của quốc gia; phát triển con người và năng lực xã hội thành nền tảng lâu dài của năng lực quốc gia.
"Bốn mươi năm đổi mới cho Việt Nam một kinh nghiệm quan trọng: đổi mới tư duy và thể chế có thể mở ra những nguồn lực phát triển rất lớn của đất nước và xã hội," Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thắng khẳng định.
Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam cho rằng, tương lai của quản trị công sẽ không chỉ được định hình đơn thuần bởi các công nghệ đang áp dụng, mà còn bởi những giá trị nhân văn dẫn dắt các công nghệ đó.
Theo bà Pauline Tamesis, nếu quá trình chuyển đổi thể chế được dựa trên nền tảng của sự công bằng, tính minh bạch và cam kết bảo vệ nhân quyền thì chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng chính phủ có khả năng bắt kịp với sự đổi thay và chủ động kiến tạo một tương lai công bằng hơn và tự cường hơn.
Tại Diễn đàn, các đại biểu đã tập trung làm rõ: Làm thế nào đưa dự báo và kịch bản vào hoạt động thường xuyên của chính phủ? Cơ chế nào giúp toàn hệ thống học hỏi, đổi mới mà vẫn bảo đảm kỷ cương và trách nhiệm? Làm thế nào để năng lực thích ứng của mỗi quốc gia góp phần tăng cường khả năng ứng phó chung của thế giới./.
Giải bài toán quản trị dữ liệu, tạo động lực tăng trưởng bằng khoa học-công nghệ
Đại diện các địa phương thẳng thắn chỉ ra các điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới.
