Từ một sự cố kỹ thuật tưởng chỉ là chuyện của ngành bán lẻ, chuỗi tấn công mạng nhắm vào hệ thống làm lạnh tại các siêu thị châu Âu đang trở thành vấn đề an ninh ở cấp Liên minh châu Âu (EU).
Ủy ban châu Âu (EC) cho biết sẽ đánh giá khả năng chống chịu của các siêu thị trước các cuộc tấn công mạng, sau khi tủ lạnh và tủ đông tại hàng chục cửa hàng ở ít nhất 9 nước Liên minh châu Âu bị vô hiệu hóa trong tuần này.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, phát biểu với báo Politico, Ủy viên phụ trách Nông nghiệp và Thực phẩm Christophe Hansen cho biết các vụ việc sẽ được đưa ra thảo luận tại Hội đồng An ninh của Ủy ban châu Âu.
Cơ chế này do Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thành lập tháng 3/2025, quy tụ toàn bộ các ủy viên để xử lý các mối đe dọa đối với an ninh của Liên minh châu Âu. Nội dung thảo luận sẽ tập trung vào phương án dự phòng của các nhà bán lẻ và tốc độ ứng phó khi xảy ra gián đoạn. Thời điểm họp chưa được ấn định, song theo một quan chức Liên minh châu Âu, chánh văn phòng các ủy viên đã thống nhất rằng cuộc họp cần diễn ra sớm.
Ông Hansen nhận định các vụ tấn công gần đây, cùng sự cố liên quan đến thiết bị của nhà cung cấp Danfoss hồi tháng 10, có dấu hiệu nhằm phá hoại chuỗi cung ứng thực phẩm và làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng.
Ông nhấn mạnh chuỗi cung ứng thực phẩm châu Âu cần sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa mới, liên tục biến đổi. Tuy an ninh lương thực hiện chưa bị đe dọa, các vụ việc đã gây lãng phí thực phẩm, thiệt hại kinh tế cho nhà bán lẻ và ảnh hưởng đến nguồn hàng phục vụ người tiêu dùng.
Các vụ tấn công trong những ngày gần đây đã ảnh hưởng đến hệ thống làm lạnh tại siêu thị ở ít nhất 9 quốc gia châu Âu, gồm Bỉ, Estonia, Phần Lan, Ireland, Italy, Luxembourg, Hà Lan, Bồ Đào Nha và Thụy Điển. Ước tính hơn 100 cửa hàng tại nhiều nước châu Âu gặp sự cố trong ngày 2/11. Mới đây nhất, Đức và Hy Lạp cũng ghi nhận sự cố tương tự.
Bỉ là một trong những nước bị ảnh hưởng nặng nhất trong đợt tấn công mạng rạng sáng 2/11. Khoảng 40 cửa hàng Delhaize, 15 cửa hàng Carrefour và 5 cửa hàng Spar do tập đoàn Colruyt vận hành theo hình thức nhượng quyền bị ảnh hưởng.
Một cửa hàng IKEA tại thành phố Mons cũng ghi nhận sự cố. Các công tố viên liên bang Bỉ đã mở điều tra, trong khi chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm về các vụ tấn công. Tại Ireland, nhà bán buôn Musgrave ghi nhận sự cố tại 13 siêu thị SuperValu. Tại Thụy Điển, chuỗi Coop cho biết hệ thống làm lạnh tại 7 trên tổng số 800 cửa hàng bị ảnh hưởng.
Sang ngày 3/11, Đức, Hy Lạp và Italy tiếp tục báo cáo các vụ việc tương tự. Chính phủ Italy tổ chức cuộc họp khẩn với các cơ quan tình báo và Cơ quan An ninh mạng quốc gia; đồng thời ban hành khuyến nghị kỹ thuật nhằm giúp các nhà bán lẻ tăng cường bảo vệ hệ thống.
Đợt tấn công mới diễn ra chỉ khoảng 3 tuần sau sự cố làm gián đoạn hoạt động của hàng trăm siêu thị tại Pháp. Một số thiết bị bị ảnh hưởng sử dụng công nghệ điều khiển của Danfoss, doanh nghiệp Đan Mạch cho biết đang phối hợp với khách hàng triển khai các bản vá bảo mật.
Theo Giáo sư Charles Cuvelliez, chuyên gia an ninh mạng thuộc Trường Bách khoa, Đại học Tự do Brussels (ULB), khác với máy tính vốn được tích hợp nhiều lớp bảo vệ, các thiết bị công nghiệp như hệ thống làm lạnh có vòng đời rất dài và ban đầu không được thiết kế để kết nối Internet. Khi muốn bảo trì từ xa, người ta kết nối chúng một cách “chắp vá,” tạo ra những lỗ hổng mới.
Về động cơ, Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Bỉ (CCB) Miguel De Bruycker thừa nhận việc xác định động cơ của tin tặc luôn là bài toán khó, và cảnh báo các lĩnh vực như giao thông hay viễn thông có thể trở thành mục tiêu tiếp theo./.
Hàng loạt siêu thị châu Âu gặp sự cố tủ đông, nghi do tấn công mạng
Tại Thụy Điển, hai doanh nghiệp bán lẻ thực phẩm ICA và Coop cho biết nhiệt độ tủ đông tại một số cửa hàng tăng mạnh trong đêm, trong đó ít nhất một cửa hàng cho rằng nguyên nhân là tấn công mạng.
