Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/2 tuyên bố Washington đang cân nhắc khả năng tiến hành các cuộc tấn công quân sự “hạn chế” nhằm vào Iran, trong bối cảnh hai nước vẫn đang duy trì các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran.
Phát biểu trước báo giới, ông Trump nhấn mạnh Iran cần đạt được một “thỏa thuận công bằng,” đồng thời để ngỏ phương án sử dụng vũ lực nếu tiến trình ngoại giao thất bại.
Theo truyền thông quốc tế, chính quyền Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông, bao gồm điều động nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford tới khu vực Địa Trung Hải như một động thái răn đe.
Nguồn tin mới nhất từ New York Times dẫn các hình ảnh vệ tinh và dữ liệu theo dõi chuyến bay mới nhất cho thấy có hơn 60 máy bay tấn công đang đậu tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở miền Trung Jordan, gấp 3 lần số lượng máy bay thường trực tại đây.
Ngoài ra, ít nhất 68 máy bay vận tải cũng đã hạ cánh xuống căn cứ này kể từ ngày 15/2, trong khi một số lượng lớn máy bay tiêm kích có thể đang được cất giấu trong các hầm trú ẩn kiên cố.
Các bức ảnh vệ tinh còn tiết lộ có cả sự hiện diện của nhiều loại máy bay hiện đại hơn so với các phi đội thông thường, bao gồm tiêm kích tàng hình F-35 cùng nhiều thiết bị bay không người lái và trực thăng quân sự. Bên cạnh đó, các hệ thống phòng không mới cũng đã được lắp đặt để bảo vệ căn cứ.
Các động thái trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran chưa thực sự hạ nhiệt, dù đã có một số dấu hiệu cho thấy có tiến triển trong đàm phán hạt nhân giữa hai nước.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, trong cuộc trả lời phỏng vấn trên kênh MS NOW, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định trong vòng đàm phán đang diễn ra, Washington không yêu cầu Tehran phải chấm dứt vĩnh viễn hoạt động làm giàu urani.
Ông Araghchi nêu rõ các cuộc thảo luận tập trung vào việc bảo đảm chương trình hạt nhân của Iran mang tính hòa bình, thay vì đặt điều kiện “làm giàu bằng 0” như lập trường công khai trước đây của Mỹ.
Người đứng đầu ngành ngoại giao Iran cũng nhấn mạnh Tehran sẵn sàng triển khai các “biện pháp xây dựng lòng tin” nhằm “bảo đảm chương trình của Iran không thể bị chuyển hướng sang các mục đích phi hòa bình,” bao gồm khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân.
Theo người đứng đầu ngành ngoại giao Iran, các biện pháp này bao gồm những cam kết kỹ thuật và cơ chế kiểm soát quốc tế. Ông cũng cho biết Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi có tham gia các cuộc đàm phán hạt nhân gần đây giữa Mỹ và Iran.
Thời gian gần đây, chính quyền của Tổng thống Trump đang gia tăng sức ép để buộc Iran phải đi tới một thỏa thuận hạt nhân, nếu không có thể sẽ phải đối mặt với hành động quân sự nhất định. Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự Mỹ tại Trung Đông ở mức lớn nhất trong nhiều thập kỷ.
Hôm 20/2, nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã vượt qua eo biển Gibraltar để tiến vào Địa Trung Hải, sau khi được điều động từ khu vực Caribe.
Cho đến nay, cả Mỹ và Iran đều thực thi chiến lược vừa đàm phán, vừa gia tăng đe dọa về quân sự. Cả hai bên đều thúc đẩy đàm phán, với sự trung gian của Oman, nhưng bên cạnh đó cũng phát tín hiệu sẵn sàng cho kịch bản xung đột nếu như đàm phán hạt nhân thất bại. Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh Iran “sẵn sàng cho ngoại giao và đàm phán, cũng như sẵn sàng cho chiến tranh.”
Chuyên gia Iran Ali Vaez thuộc Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (International Crisis Group) nhận định Tehran sẽ coi bất kỳ hành động quân sự nào là mối đe dọa sống còn và có khả năng sẽ đáp trả.
Theo ông, giới lãnh đạo Iran không “đánh cược” khi đưa ra những cảnh báo trên và vẫn có thể duy trì quyền lực ngay cả khi phải đối mặt với các cuộc không kích, nếu xảy ra, của Mỹ.
Liên hợp quốc (LHQ) đang vô cùng quan ngại về tình hình liên quan đến Iran. Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 20/2, người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc, ông Stephane Dujarric, cho biết tổ chức này đặc biệt lo ngại trước các phát ngôn cứng rắn, hoạt động quân sự và việc tăng cường hiện diện hải quân trong khu vực.
Liên hợp quốc kêu gọi Mỹ và Iran tiếp tục theo đuổi con đường ngoại giao nhằm tránh một cuộc xung đột có thể gây bất ổn sâu rộng tại Trung Đông./.
Mỹ rút khí tài quân sự ở Trung Đông để tránh bị Iran tấn công
Theo Reuters, hai quan chức Mỹ ngày 18/6 cho biết lực lượng quân đội Mỹ đã điều chuyển một số máy bay và tàu khỏi các căn cứ tại Trung Đông do lo ngại nguy cơ bị Iran tấn công.
