Theo CNN, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nới lỏng một phần lệnh trừng phạt đối với các lô dầu của Iran nhằm bổ sung nguồn cung, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu chịu cú sốc lớn do xung đột Trung Đông.
Theo các nguồn tin, Washington có thể cho phép bán lượng dầu Iran đang neo ngoài khơi, qua đó giúp các đồng minh đang thiếu hụt nguồn cung tiếp cận thị trường trong ngắn hạn.
Động thái này được đánh giá là nỗ lực khẩn cấp nhằm kiềm chế đà tăng giá năng lượng, khi eo biển Hormuz gần như bị tê liệt, làm gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.
Giá dầu Brent đã tăng lên khoảng 112 USD/thùng, trong khi giá xăng tại Mỹ cũng leo thang, phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với nền kinh tế.
Trước đó, Mỹ đã triển khai hàng loạt biện pháp như xả kho dự trữ chiến lược, nới lỏng hạn chế với dầu Nga và thúc đẩy nguồn cung trong nước, song chưa đủ để bù đắp thiếu hụt.
Giới chuyên gia nhận định việc đưa khoảng 140 triệu thùng dầu Iran ra thị trường chỉ có thể mang lại hiệu ứng ngắn hạn, trong khi quy mô thiếu hụt hiện nay vượt xa các công cụ can thiệp hiện có.
Giới chức Mỹ cũng thừa nhận đây là lựa chọn mang tính đánh đổi, khi vừa gây sức ép quân sự với Tehran, vừa phải chấp nhận để Iran hưởng lợi phần nào từ xuất khẩu dầu.
Trong bối cảnh đó, nhiều ý kiến cho rằng giải pháp then chốt vẫn là khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz, nếu không nền kinh tế toàn cầu có thể đối mặt với những hệ lụy kéo dài.
Động thái nới lỏng trừng phạt cho thấy Washington đang đứng trước bài toán khó giữa mục tiêu chiến lược và áp lực kinh tế ngày càng gia tăng.
Trước đó, ngày 20/3, Mỹ đã tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran đã được chất lên tàu nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng nguồn cung do cuộc chiến tại Trung Đông gây ra.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, quyết định nới lỏng này cho phép Iran bán 140 triệu thùng dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ khác đã được chất lên tàu trước ngày 20/3 và có hiệu lực đến ngày 19/4. Tuy nhiên, biện pháp này không áp dụng với các lô dầu vận chuyển tới Cuba, Triều Tiên hoặc khu vực của Ukraine do Nga kiểm soát.
Trong một tuyên bố, Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết đây là biện pháp có phạm vi hẹp và mang tính tạm thời, phù hợp với mục tiêu của Tổng thống Donald Trump nhằm "tối đa hóa nguồn cung năng lượng cho thế giới" và đảm bảo ổn định thị trường. Tuy nhiên, sau tuyên bố của ông Bessent, Iran cho biết họ không có lượng dầu thô dư thừa để cung cấp cho thị trường quốc tế.
Ngay sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công vào Iran, Tehran đã đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu, đồng thời tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông. Những động thái trên đã đẩy giá dầu thô tăng vọt lên khoảng 110 USD/thùng.
Hãng tin CNN dẫn lời các quan chức tình báo và chính quyền Mỹ cho biết nước này đang ráo riết tìm cách ngăn chặn nguy cơ eo biển Hormuz bị đóng cửa trong nhiều tháng.
Các quan chức Mỹ kín đáo thừa nhận rằng việc mở lại tuyến đường biển huyết mạch này là một bài toán chưa có lời giải rõ ràng và phụ thuộc ít nhất một phần vào mức độ sẵn lòng của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc gây sức ép lên chính quyền Iran.
Các nguồn tin cho biết đánh giá nội bộ gần đây của Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) cho biết cơ quan này xác định Iran có khả năng phong tỏa eo biển trong khoảng thời gian từ 1 đến 6 tháng.
Trong diễn biến liên quan, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mới đây cho biết Tehran sẵn sàng tạo điều kiện cho tàu Nhật Bản đi qua eo biển Hormuz.
Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo ngày 21/3, trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với hãng tin Kyodo, ông Araghchi khẳng định: "Chúng tôi chưa đóng cửa eo biển. Nó vẫn mở." Ông đồng thời nhấn mạnh rằng Iran đang tìm kiếm "không phải một lệnh ngừng bắn, mà là một sự chấm dứt hoàn toàn, toàn diện và lâu dài cho cuộc chiến."
Ông Araghchi cho biết Iran chưa đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này nhưng đã áp đặt các hạn chế đối với tàu thuyền thuộc các quốc gia tham gia vào các cuộc tấn công chống lại Iran, đồng thời hỗ trợ những nước khác trong bối cảnh lo ngại về an ninh gia tăng./.
Thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt một trong những cú sốc nghiêm trọng nhất
Theo các chuyên gia năng lượng Argentina, nếu Eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, giá dầu Brent có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng, kéo theo hệ lụy sâu rộng đối với lạm phát và tăng trưởng toàn cầu.
