Tăng cường quản lý của địa phương trong kiểm soát ô nhiễm công nghiệp là nội dung của Dự án Quản lý Nhà nước về Môi trường cấp tỉnh(VPEG) thuộc Dự án Môi trường Việt Nam-Canada, với mục đích xây dựngnăng lực về thể chế cho cấp trung ương và địa phương để quản lý ô nhiễmcông nghiệp có hiệu quả.
Trong đó các đối tác thực hiện là Sở Tài nguyênvà Môi trường của tám tỉnh tham gia dự án là Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương,Bắc Ninh, Long An, Hải Dương, Quảng Ngãi và Sóc Trăng.
Theo đánh giá của tiến sỹ Lê Kế Sơn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môitrường, Giám đốc Quốc gia Dự án VPEG, sau gần 5 năm thực hiện(2008-2013), dự án VPEG đã thu được một số kết quả khả quan, như xâydựng được cơ sở dữ liệu trực tuyến kiểm kê công nghiệp ở Bình Dương; tạodựng mô hình quản lý môi trường làng nghề dựa vào cộng đồng ở Bắc Ninh;nâng cao vai trò lãnh đạo trong quản lý ô nhiễm công nghiệp tại SócTrăng, thông qua kế hoạch 5 năm quản lý ô nhiễm công nghiệp, huy động sựtham gia của các bên có liên quan và sản xuất sạch hơn.
Dự án đã đề ra kế hoạch 5năm quản lý ô nhiễm công nghiệp-từ lý thuyết tới “Chương trình hànhđộng” trong thực tế. Qua đó đã nâng cao vai trò tham mưu, uy tín của SởTài nguyên và Môi trường trong quản lý ô nhiễm công nghiệp tại địaphương.
Dự án cũng đã tạo điều kiện thuận lợi choviệc xây dựng năng lực cho cán bộ các Sở Tài nguyên và Môi trường của 8tỉnh, thành phố nói trên trong đánh giá sản xuất sạch hơn và khuyếnkhích các Sở thiết lập mối quan hệ, phối hợp với những cơ quan, banngành có liên quan tại địa phương, qua đó tham mưu, tư vấn về sản xuất sạch hơn và phổ biến cho các doanh nghiệp thực hiện. Riêng trong giaiđoạn 2010-2011, Dự án VPEG đã hỗ trợ 15 doanh nghiệp hoàn thành việctrình diễn đánh giá sản xuất sạch hơn.
Ngoài việc tổchức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng thẩm định đánh giá tác động môitrường (ĐTM) cho đội ngũ cán bộ thuộc các Sở Tài nguyên và Môi trường,Dự án VPEG cũng đã hỗ trợ tám tỉnh, thành phố tiến hành việc lồng ghépbình đẳng giới vào một số hoạt động quản lý ô nhiễm công nghiệp.
Các SởTài nguyên và Môi trường các tỉnh Hải Dương, Sóc Trăng, Bình Dương vàLong An dự kiến sẽ thiết kế và triển khai thực hiện mô hình “Nâng caovai trò của phụ nữ trong các nhóm truyền thông và giám sát môi trườngdựa vào cộng đồng” .
Riêng Sở Tài nguyên và Môitrường Đà Nẵng và Quảng Ngãi sẽ xây dựng sổ tay hướng dẫn về nhạy cảmgiới, nâng cao năng lực các doanh nghiệp về ứng phó với biến đổi khí hậuvà sự cố môi trường. Sổ tay này không những được sử dụng trong phạm vicác doanh nghiệp, mà còn hướng dẫn cho các cấp chính quyền địa phương vàcộng đồng ứng phó khi có sự cố xảy ra.
Tuy vậy, đểnâng cao tính bền vững của Dự án VPEG, cần phải xây dựng các văn bảnpháp luật của Việt Nam mang tính thực tiễn và hiệu quả cao; các kếhoạch và cơ chế phối hợp cụ thể. Đặc biệt là nhận thức, năng lực vàtrách nhiệm về quản lý ô nhiễm công nghiệp không chỉ dừng lại ở các cánbộ nhà nước, mà còn thuộc về trách nhiệm các cơ sở công nghiệp và cộngđồng. Cũng như việc sử dụng hiệu quả các thiết bị quan trắc môi trườngđã được dự án trang bị và sự gắn kết chặt chẽ với quá trình phát triểncủa Việt Nam./.
Trong đó các đối tác thực hiện là Sở Tài nguyênvà Môi trường của tám tỉnh tham gia dự án là Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương,Bắc Ninh, Long An, Hải Dương, Quảng Ngãi và Sóc Trăng.
Theo đánh giá của tiến sỹ Lê Kế Sơn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môitrường, Giám đốc Quốc gia Dự án VPEG, sau gần 5 năm thực hiện(2008-2013), dự án VPEG đã thu được một số kết quả khả quan, như xâydựng được cơ sở dữ liệu trực tuyến kiểm kê công nghiệp ở Bình Dương; tạodựng mô hình quản lý môi trường làng nghề dựa vào cộng đồng ở Bắc Ninh;nâng cao vai trò lãnh đạo trong quản lý ô nhiễm công nghiệp tại SócTrăng, thông qua kế hoạch 5 năm quản lý ô nhiễm công nghiệp, huy động sựtham gia của các bên có liên quan và sản xuất sạch hơn.
Dự án đã đề ra kế hoạch 5năm quản lý ô nhiễm công nghiệp-từ lý thuyết tới “Chương trình hànhđộng” trong thực tế. Qua đó đã nâng cao vai trò tham mưu, uy tín của SởTài nguyên và Môi trường trong quản lý ô nhiễm công nghiệp tại địaphương.
Dự án cũng đã tạo điều kiện thuận lợi choviệc xây dựng năng lực cho cán bộ các Sở Tài nguyên và Môi trường của 8tỉnh, thành phố nói trên trong đánh giá sản xuất sạch hơn và khuyếnkhích các Sở thiết lập mối quan hệ, phối hợp với những cơ quan, banngành có liên quan tại địa phương, qua đó tham mưu, tư vấn về sản xuất sạch hơn và phổ biến cho các doanh nghiệp thực hiện. Riêng trong giaiđoạn 2010-2011, Dự án VPEG đã hỗ trợ 15 doanh nghiệp hoàn thành việctrình diễn đánh giá sản xuất sạch hơn.
Ngoài việc tổchức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng thẩm định đánh giá tác động môitrường (ĐTM) cho đội ngũ cán bộ thuộc các Sở Tài nguyên và Môi trường,Dự án VPEG cũng đã hỗ trợ tám tỉnh, thành phố tiến hành việc lồng ghépbình đẳng giới vào một số hoạt động quản lý ô nhiễm công nghiệp.
Các SởTài nguyên và Môi trường các tỉnh Hải Dương, Sóc Trăng, Bình Dương vàLong An dự kiến sẽ thiết kế và triển khai thực hiện mô hình “Nâng caovai trò của phụ nữ trong các nhóm truyền thông và giám sát môi trườngdựa vào cộng đồng” .
Riêng Sở Tài nguyên và Môitrường Đà Nẵng và Quảng Ngãi sẽ xây dựng sổ tay hướng dẫn về nhạy cảmgiới, nâng cao năng lực các doanh nghiệp về ứng phó với biến đổi khí hậuvà sự cố môi trường. Sổ tay này không những được sử dụng trong phạm vicác doanh nghiệp, mà còn hướng dẫn cho các cấp chính quyền địa phương vàcộng đồng ứng phó khi có sự cố xảy ra.
Tuy vậy, đểnâng cao tính bền vững của Dự án VPEG, cần phải xây dựng các văn bảnpháp luật của Việt Nam mang tính thực tiễn và hiệu quả cao; các kếhoạch và cơ chế phối hợp cụ thể. Đặc biệt là nhận thức, năng lực vàtrách nhiệm về quản lý ô nhiễm công nghiệp không chỉ dừng lại ở các cánbộ nhà nước, mà còn thuộc về trách nhiệm các cơ sở công nghiệp và cộngđồng. Cũng như việc sử dụng hiệu quả các thiết bị quan trắc môi trườngđã được dự án trang bị và sự gắn kết chặt chẽ với quá trình phát triểncủa Việt Nam./.
Văn Hào (TTXVN)
