Ngành Thuế tập trung chuyển đổi số, ra mắt "Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026"

Ngày 12/5, ngành Thuế đã lần đầu tiên ra mắt "Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026” - kênh thông tin chính thống giúp người dân và doanh nghiệp nắm bắt toàn cảnh bức tranh thực thi pháp luật thuế, dấu mốc quan trọng trong việc công khai, minh bạch chính sách của thuế.

"Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026” là kênh thông tin chính thống giúp người dân và doanh nghiệp nắm bắt toàn cảnh bức tranh thực thi pháp luật thuế. (Ảnh: Vietnam+)

Ngày 12/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm việc với Cục Thuế triển khai quyết liệt các giải pháp, nỗ lực hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ thu năm 2026. Sự kiện được kết nối trực tuyến tới 34 điểm cầu các tỉnh, thành phố và 350 điểm cầu cơ sở trên toàn quốc.

Tại hội nghị, các đại biểu đã nhìn lại chặng đường tăng trưởng ấn tượng của ngành thuế giai đoạn 2021-2025, thẳng thắn nhận diện những thách thức, từ đó đề ra lộ trình bứt phá cho 8 tháng cuối năm 2026. Đây là giai đoạn mang tính bản lề, khi ngành Thuế vừa phải đảm bảo mục tiêu thu ngân sách ở mức cao, vừa phải thực hiện cuộc cách mạng về tư duy quản lý dựa trên nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI).

Nuôi dưỡng nguồn thu

Giai đoạn 2021-2025, mặc dù bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước có nhiều biến động phức tạp, ngành Thuế đã hoàn thành vượt toàn diện các mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 23/2021/QH15 của Quốc hội. Tổng thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 9,922 triệu tỷ đồng, vượt 19,5% mục tiêu. Đáng chú ý, tỷ lệ huy động vào Ngân sách Nhà nước đạt 18,8% GDP (vượt xa mục tiêu không thấp hơn 16% GDP).

Sự chuyển dịch cơ cấu thu cũng là một điểm sáng thực tế, khi thu nội địa tăng mạnh từ 84,5% năm 2010 lên 97,9% năm 2025, thu từ dầu thô giảm chỉ còn 2,1%. Những con số này cho thấy nền tài chính quốc gia đã dựa chắc hơn vào nội lực sản xuất kinh doanh trong nước, một nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài.

Trong 8 tháng cuối năm 2026, một trong những nhiệm vụ hàng đầu của ngành Thuế là hoàn thành dự toán thu Ngân sách Nhà nước được giao 2.242.966 tỷ đồng đồng thời phấn đấu hướng tới mục tiêu 2,6 triệu tỷ đồng.

Đồng chí Ngô Văn Tuấn, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tài chính phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Vietnam+)

Để đạt được con số này trong bối cảnh thực tế còn nhiều khó khăn, ngành Thuế xác định không chỉ "thu đúng, thu đủ" mà quan trọng hơn là "nuôi dưỡng nguồn thu" thông qua việc hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Theo báo cáo, giai đoạn 2021-2025, ngành đã triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế với quy mô khổng lồ trên 900 ngàn tỷ đồng. Riêng 4 tháng đầu năm 2026, số tiền thuế được giảm tiếp tục đạt khoảng 36.965 tỷ đồng. Đây là nguồn lực tài chính trực tiếp giúp doanh nghiệp tái đầu tư, duy trì chuỗi cung ứng. Việc đẩy mạnh hoàn thuế giá trị gia tăng với tỷ lệ hồ sơ điện tử đạt trên 98% cũng là một minh chứng cho sự đồng hành này. Trong 4 tháng qua, hơn 54.890 tỷ đồng đã được hoàn lại cho doanh nghiệp, tăng 32% so với cùng kỳ, tạo ra dòng vốn lưu động kịp thời cho các hoạt động xuất khẩu.

Trong 8 tháng cuối năm 2026, một trong những nhiệm vụ hàng đầu của ngành Thuế là hoàn thành dự toán thu Ngân sách Nhà nước được giao 2.242.966 tỷ đồng đồng thời phấn đấu hướng tới mục tiêu 2,6 triệu tỷ đồng.

Ngành Thuế xác định không chỉ "thu đúng, thu đủ" mà quan trọng hơn là "nuôi dưỡng nguồn thu" thông qua việc hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. (Ảnh: Vietnam+)

Hội nghị chỉ ra rằng bên cạnh các đầu tàu kinh tế (như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh) đạt mức thu trên 600 nghìn tỷ đồng, thì một số địa phương vẫn đang chậm tiến độ thu từ đất đai. Việc nhận diện rõ thực trạng này giúp ngành Thuế có những điều chỉnh linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để tháo gỡ vướng mắc, đặc biệt là trong công tác đấu giá đất và thực hiện các nghĩa vụ tài chính về đất đai – một nguồn lực quan trọng cho đầu tư phát triển tại các tỉnh thành.

Bên cạnh đó, công tác quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh đang được chuyển đổi mạnh mẽ sang phương thức kê khai. Thu từ khu vực này đã tăng từ 16 nghìn tỷ đồng năm 2021 lên hơn 35 nghìn tỷ đồng năm 2025. Sự tăng trưởng này không đến từ việc tăng gánh nặng thuế mà từ việc mở rộng cơ sở thuế và tính tuân thủ của người dân khi các thủ tục hành chính ngày càng trở nên đơn giản, minh bạch hơn.

Ngày 12/5, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn làm việc với Cục Thuế triển khai quyết liệt các giải pháp, nỗ lực hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ thu năm 2026. (Ảnh: Vietnam+)

Chuyển đổi số toàn diện

Một trong những nội dung sát sườn với người nộp thuế được thông tin tại hội nghị là lộ trình tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin. Mục tiêu không chỉ là quản lý chặt chẽ hơn mà là mang lại trải nghiệm thuận tiện nhất cho người dân.

Nhiệm vụ trọng tâm triển khai Nghị quyết 57 của Trung ương là tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin ngành Thuế gắn với tái thiết kế quy trình quản lý thuế, hướng tới mô hình quản lý thuế số dựa trên dữ liệu, AI và tự động hóa.

Đến nay, Cục Thuế đã tổ chức 112 cuộc họp khảo sát trong nước và quốc tế, bước đầu hoàn thiện báo cáo hiện trạng và Chiến lược chuyển đổi số ngành Thuế giai đoạn 2026-2030. Theo lộ trình, năm 2026 tập trung tái thiết kế quy trình lõi và dịch vụ thuế điện tử; hướng tới vận hành hệ thống mới trong năm 2027.

Tỷ lệ hoàn thuế tự động đạt 95% là một con số "biết nói," giúp hàng triệu cá nhân có thu nhập thuộc diện chịu thuế nhận được tiền hoàn nhanh chóng mà không cần thực hiện nhiều thủ tục rườm rà.

Tại buổi làm việc, ngành Thuế đã lần đầu tiên ra mắt "Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026.” (Ảnh:Vietnam+)

Điểm nhấn đáng chú ý là sự ra mắt của ứng dụng AI trong kê khai thuế cho hộ kinh doanh và áp dụng sinh trắc học. Với Chatbot AI, người kinh doanh có thể kê khai thuế bằng ngôn ngữ tự nhiên, hệ thống sẽ tự động điền thông tin và gợi ý chỉnh sửa nếu có sai sót. Điều này giúp những hộ kinh doanh nhỏ lẻ không cần phải thuê kế toán chuyên nghiệp vẫn có thể thực hiện nghĩa vụ thuế chính xác và nhanh chóng. Bên cạnh đó, giải pháp sinh trắc học xác thực khuôn mặt khi đăng ký hóa đơn điện tử giúp bảo vệ người dân khỏi tình trạng bị mạo danh, đánh cắp danh tính để thành lập "doanh nghiệp ma" nhằm mua bán hóa đơn bất hợp pháp.

Sự bùng nổ của thương mại điện tử và kinh tế số cũng đặt ra bài toán mới. Năm 2025, thu từ lĩnh vực này đạt con số ấn tượng 208,8 nghìn tỷ đồng. Ngành Thuế đã thu thập hơn 40 tỷ giao dịch từ các sàn thương mại điện tử để xây dựng cơ sở dữ liệu. Sự góp mặt của 235 nhà cung cấp nước ngoài lớn nộp hơn 7,9 nghìn tỷ đồng trong 4 tháng đầu năm cho thấy Việt Nam đang dần khẳng định quyền đánh thuế đối với các giao dịch xuyên biên giới một cách hiệu quả.

Đặc biệt, bước đột phá trong tự động hóa quy trình hoàn thuế thu nhập cá nhân đã nhận được sự quan tâm lớn. Tỷ lệ hoàn thuế tự động đạt 95% là một con số "biết nói," giúp hàng triệu cá nhân có thu nhập thuộc diện chịu thuế nhận được tiền hoàn nhanh chóng mà không cần thực hiện nhiều thủ tục rườm rà. Kết hợp với việc cắt giảm 61% chi phí tuân thủ và 51% thời gian giải quyết thủ tục hành chính so với năm 2024, ngành Thuế đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu lấy người nộp thuế làm trung tâm.

Đồng chí Mai Xuân Thành, Ủy viên Ban chấp hành Đảng ủy Bộ Tài chính, Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Thuế phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Vietnam+)

Tuy nhiên, thách thức trong 8 tháng cuối năm vẫn còn hiện hữu khi số nợ thuế đang có xu hướng tăng nhẹ (10,4% so với cuối năm 2025). Nhiệm vụ kiểm soát nợ thuế, đặc biệt là thông qua các biện pháp mạnh (như tạm hoãn xuất cảnh) sẽ tiếp tục được triển khai để đảm bảo tính kỷ cương của pháp luật. Đồng thời, việc siết chặt kỷ luật công vụ, phòng chống nhũng nhiễu và tiêu cực trong đội ngũ công chức thuế cũng được xác định là điều kiện then chốt để xây dựng một cơ quan thuế chuyên nghiệp, liêm chính.

Tại buổi làm việc, ngành Thuế đã lần đầu tiên ra mắt "Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026,” đây là dấu mốc quan trọng trong việc công khai hóa thông tin và minh bạch hóa chính sách của ngành Thuế. Sách trắng là kênh thông tin chính thống giúp người dân và doanh nghiệp nắm bắt toàn cảnh bức tranh thực thi pháp luật thuế. Ấn phẩm truyền tải thông điệp mạnh mẽ về sự đồng hành, củng cố niềm tin giữa cơ quan quản lý và xã hội đồng thời khẳng định quyết tâm hiện đại hóa phương thức quản lý theo hướng chuyên nghiệp, bền vững, tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế trong kỷ nguyên số.

Với lộ trình chi tiết 10 nhiệm vụ cụ thể, từ hoàn thiện thể chế đến hiện đại hóa công nghệ, ngành Thuế đặt niềm tin hướng tới mục tiêu hoàn thành dự toán đồng thời xây dựng một hệ thống quản lý thuế hiện đại, bền vững, xứng đáng là "huyết mạch" tài chính của quốc gia./.

Việc siết chặt kỷ luật công vụ, phòng chống nhũng nhiễu và tiêu cực trong đội ngũ công chức thuế cũng được xác định là điều kiện then chốt để xây dựng một cơ quan thuế chuyên nghiệp, liêm chính. (Ảnh: Vietnam+)

Quản lý thuế hộ kinh doanh chuyển từ tư duy “kiểm soát” sang “phục vụ”

Từ ngày 23/3, Cục Thuế triển khai chương trình phát sóng trực tuyến trên Fanpage và YouTube nhằm hướng dẫn thực hiện kê khai thuế theo phương thức “cầm tay chỉ việc.”