Nhiều năm qua, tỉnh Lạng Sơn đặc biệt chú trọng đến công tác đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Dù vậy, địa phương này vẫn gặp không ít khó khăn. Cơ sở vật chất trường lớp học, điều kiện dạy và học, nhất là ở vùng sâu, vùng xa chưa đáp ứng được yêu cầu.
Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo có ý nghĩa quan trọng đối với tỉnh miền núi biên giới như Lạng Sơn.
Nghị quyết được kỳ vọng tạo ra cuộc cách mạng toàn diện về giáo dục và đào tạo, hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển mới.
Đáp ứng nhu cầu học tập
Tỉnh Lạng Sơn có gần 650 cơ sở giáo dục. Trong đó, 223 trường mầm non; 154 trường tiểu học; 213 trường trung học cơ sở, tiểu học và trung học cơ sở; 37 trường trung học phổ thông, trung học cơ sở và trung học phổ thông; 11 trung tâm giáo dục thường xuyên; 1 trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập. Toàn tỉnh có 595 điểm trường, trong đó, 316 điểm trường mầm non, 211 điểm trường tiểu học và 68 điểm trường tiểu học và trung học cơ sở.
Tính đến thời điểm hiện nay, tỉnh còn 93 cơ sở giáo dục chưa bảo đảm quy mô tối thiểu theo quy định tại Thông tư số 14/VBHN-BGDĐT ngày 31/12/2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chủ yếu là những trường có quy mô nhỏ với 1 lớp/khối.
Quy mô nhỏ lẻ xuất phát từ đặc điểm địa hình miền núi, dân cư phân tán, một số khu vực giảm số trẻ em, học sinh; điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn và hạn chế về quỹ đất, không đáp ứng yêu cầu mở rộng trường lớp.
Tỉnh có tổng số 204.877 trẻ/học sinh; trong đó, cấp mầm non 48.573 em; tiểu học 70.413 em; trung học cơ sở 54.678 em; trung học phổ thông 25.968 em và giáo dục thường xuyên 5.245 em.
Tổng số cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên toàn ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh có hơn 20.290 người, thiếu 283 biên chế so với số biên chế được giao.
Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh cho biết những năm qua, Lạng Sơn đã ưu tiên các nguồn lực đầu tư cho giáo dục và đào tạo, đáp ứng các tiêu chuẩn trường học chuẩn quốc gia.
Toàn tỉnh có 319 trường học. Các trường học đạt chuẩn quốc gia tạo điều kiện, môi trường học tập tốt nhất cho học sinh.
Đặc biệt, thực hiện Thông báo kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới (Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025), tỉnh Lạng Sơn đang triển khai xây dựng 11 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới: Ba Sơn, Cao Lộc, Đồng Đăng, Kiên Mộc, Khuất Xá, Kháng Chiến, Mẫu Sơn, Hoàng Văn Thụ, Thụy Hùng, Quốc Khánh và Quốc Việt.
Khi hoàn thành đưa vào sử dụng, các trường học này có đầy đủ trang thiết bị hiện đại, đáp ứng nhu cầu học tập cho hơn 12.700 học sinh.
Hiện, 4 trường nội trú liên cấp thuộc các xã: Khuất Xá, Kháng Chiến, Mẫu Sơn và Quốc Khánh đang được tăng tốc thi công. Tỉnh phấn đấu đưa 4 công trình này vào khai thác, sử dụng trong tháng 7 năm 2026, sau đó tiếp tục triển khai 7 trường nội trú liên cấp còn lại.
Trong năm học 2025-2026, trên địa bàn tỉnh có 63 cơ sở giáo dục phổ thông ở các xã biên giới, với tổng số học sinh trên 16.800 em; trong đó có 26 trường có cấp tiểu học, 34 trường có cấp trung học cơ sở và 3 trường có cấp trung học phổ thông.
Thực tế tại địa phương cho thấy, chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới phù hợp với thực tiễn phát triển, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh khu vực miền núi biên giới.
Bứt phá từ chất lượng nguồn nhân lực
Theo Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lạng Sơn Đoàn Thị Hậu, thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn đã ban hành Kế hoạch hành động số 09-KH/TU ngày 11/12/2025; trong đó xác định rõ, ưu tiên bố trí nguồn lực nhằm tạo bước đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.Lạng Sơn đặt mục tiêu đến năm 2030, xây dựng mạng lưới trường lớp đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh thuộc mọi đối tượng.
Đồng thời tỉnh phấn đấu hoàn thành Đề án củng cố và phát triển hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú trong năm 2027; 11/11 xã biên giới có trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở; đầu tư xây dựng trường Trung học phổ thông chuyên Chu Văn An tại địa điểm mới (hoàn thành trước năm 2030).
Tỉnh phấn đấu 70% trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia; hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3-5 tuổi; thực hiện giáo dục bắt buộc cấp tiểu học, cấp trung học cơ sở; ít nhất 90% người trong độ tuổi hoàn thành cấp trung học phổ thông và tương đương.
Học sinh đạt được yêu cầu năng lực công nghệ, năng lực tiếng Anh ở từng cấp học theo quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông mới. Mức độ cơ bản ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo khung năng lực số.
Chỉ số giáo dục đóng góp vào chỉ số phát triển con người (HDI) đạt 0,8 trở lên.Mạng lưới các cơ sở giáo dục nghề nghiệp của tỉnh sắp xếp phù hợp và đầu tư nâng cấp.
Tỉnh phấn đấu có 1 cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia, thành lập 1 trung tâm ươm mầm sáng tạo. Tỷ lệ người trong độ tuổi theo học các trình độ sau trung học phổ thông đạt 50%. Tỷ lệ người lao động qua đào tạo đạt 76% trong đó có trình độ cao đẳng, đại học trở lên đạt 24%.
Tầm nhìn đến năm 2045, mọi người dân có cơ hội học tập suốt đời, nâng cao trình độ, kỹ năng và phát triển tối đa tiềm năng cá nhân. Nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài khoa học, công nghệ trở thành động lực và lợi thế cạnh tranh.
Tỉnh Lạng Sơn tiếp tục thực hiện hiệu quả, kịp thời chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội cho đội ngũ nhà giáo, nhất là đội ngũ nhà giáo công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, biên giới; đẩy mạnh giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ, hình thành hệ giá trị con người Việt Nam gắn với bản sắc dân tộc tỉnh Lạng Sơn thời đại mới.
Lạng Sơn sẽ xây dựng dữ liệu giáo dục của tỉnh liên thông phục vụ chuyển đổi số và triển khai nền tảng giáo dục quốc gia ứng dụng trí tuệ nhân tạo có đạo đức, an toàn, hiệu quả.
Tỉnh bố trí đủ nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ để đẩy nhanh chuyển đổi số, phổ cập và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, tổ chức hoạt động giáo dục, đào tạo ở tất cả cấp học.
Địa phương tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng kiên cố hóa, hiện đại hóa trường, lớp học; bảo đảm đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị đạt chuẩn; chú trọng đầu tư các phòng học thực hành, trải nghiệm STEM/STEAM, Robotics không gian vui chơi, môi trường rèn luyện thể chất.
Đặc biệt, tỉnh áp dụng phương pháp giáo dục hiện đại, tích cực, tăng cường tự học, trải nghiệm sáng tạo, hướng học sinh phát huy tư duy độc lập, năng lực giải quyết vấn đề; tăng cường việc dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Thầy Hoàng Đức Cường, Hiệu trưởng trường Trung học phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn nhìn nhận: Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị tạo hành lang pháp lý cho phát triển giáo dục toàn diện. Thực hiện Nghị quyết này, trường huy động các nguồn lực xã hội, xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đủ phẩm chất, năng lực, uy tín; đẩy mạnh giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp cho học sinh nội trú.
Nhà trường chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh dân tộc thiểu số; tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy và học./.
Nghị quyết 71: Động lực cho giáo dục nghề nghiệp hội nhập
Việc ứng dụng chương trình đào tạo của các quốc gia tiên tiến như Đức, Nhật Bản... sẽ giúp sinh viên sở hữu bằng cấp và kỹ năng được toàn cầu công nhận, đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế.
