Theo phóng viên TTXVN tại Paris, Pháp và Đức ngày 15/10 đã đạt được thỏa thuận quan trọng về tương lai ngành công nghiệp ôtô châu Âu, theo đó nới lỏng các yêu cầu giảm khí thải từ năm 2035, đồng thời siết chặt tiêu chí ưu tiên sản phẩm sản xuất tại châu Âu.
Thỏa hiệp giữa hai nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU) được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những bất đồng kéo dài về chính sách ôtô, trong bối cảnh ngành công nghiệp này đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ Trung Quốc.
Theo các nguồn tin ngoại giao bên lề hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels (Bỉ) cùng ngày, Paris đã chấp nhận nhượng bộ Berlin về tiêu chuẩn khí thải CO2 đối với ôtô từ năm 2035. Đổi lại, Đức đồng ý với yêu cầu của Pháp về việc áp dụng những tiêu chí chặt chẽ hơn đối với sản phẩm được công nhận là sản xuất tại châu Âu, thường được gọi là “Made in Europe.”
Đây là bước tiến đáng chú ý sau nhiều tháng thương lượng giữa hai nước, vốn có những ưu tiên khác nhau trong chính sách phát triển ngành ôtô.
Trong khi Pháp muốn tăng cường bảo vệ sản xuất trong khu vực và thúc đẩy chuyển đổi sang xe điện, Đức đặc biệt quan tâm đến việc duy trì hoạt động của các nhà máy sản xuất động cơ đốt trong, bảo vệ việc làm và giữ vững sức cạnh tranh của ngành công nghiệp ôtô nước này.
Thỏa hiệp mới quy định các nhà sản xuất ôtô phải giảm 90% lượng khí thải CO2 vào năm 2035, nhưng không còn nghĩa vụ bù đắp 10% còn lại như đề xuất ban đầu của Ủy ban châu Âu (EC). Sự điều chỉnh này được lý giải bằng triển vọng sử dụng ngày càng rộng rãi các loại nhiên liệu tái tạo, trong đó có nhiên liệu sinh học.
Nếu được thông qua, quy định mới sẽ tạo thêm điều kiện để các nhà sản xuất tiếp tục phát triển và kinh doanh xe hybrid, tức loại xe kết hợp động cơ đốt trong với động cơ điện, sau năm 2035.
Đây là một trong những yêu cầu quan trọng mà Berlin theo đuổi nhằm bảo vệ ngành công nghiệp ôtô truyền thống, đặc biệt là các tập đoàn lớn như Volkswagen, BMW và Mercedes-Benz.
Trước đó, EU đã đặt mục tiêu giảm 100% lượng khí thải CO2 từ ôtô mới vào năm 2035, đồng nghĩa với việc trên thực tế chấm dứt bán xe mới chạy bằng động cơ xăng và dầu thông thường.
Tuy nhiên, trước những khó khăn của ngành ôtô, tháng 12/2025, EC đã đề xuất giảm mức yêu cầu xuống 90%, với điều kiện các nhà sản xuất phải bù đắp phần khí thải còn lại thông qua những giải pháp như sử dụng thép phát thải thấp hoặc nhiên liệu bền vững. Thỏa hiệp Pháp-Đức tiếp tục nới lỏng đề xuất này khi loại bỏ nghĩa vụ bù đắp.
Đổi lại, Berlin chấp nhận thu hẹp phạm vi áp dụng nguyên tắc ưu tiên sản phẩm châu Âu trong lĩnh vực ôtô. Theo đó, các phương tiện được hưởng chính sách ưu tiên phải đáp ứng những tiêu chí về sản xuất tại 27 nước thành viên EU hoặc một số quốc gia đối tác gần gũi, trong đó có Anh và Na Uy.
Nguyên tắc “Made in Europe” nằm trong dự luật thúc đẩy công nghiệp của EU, nhằm yêu cầu các doanh nghiệp thuộc những ngành chiến lược, khi nhận hỗ trợ từ ngân sách công, phải ưu tiên sử dụng linh kiện sản xuất tại châu Âu hoặc tại những quốc gia đối tác đáp ứng điều kiện nhất định.
Trước đây, Đức chủ trương áp dụng khái niệm “Made with Europe”, cho phép mở rộng phạm vi ưu tiên sang nhiều quốc gia ngoài EU. Berlin cho rằng chuỗi cung ứng ôtô có tính quốc tế cao và việc giới hạn quá chặt phạm vi sản xuất có thể làm tăng chi phí, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Trong khi đó, Pháp muốn nguồn ngân sách hỗ trợ công nghiệp phải trực tiếp thúc đẩy sản xuất và tạo việc làm tại châu Âu.
Một điểm đáng chú ý trong thỏa hiệp lần này là việc Pháp chấp nhận đưa Anh vào phạm vi các đối tác có thể được hưởng chính sách ưu tiên.
Theo báo Financial Times ngày 15/10, đề xuất chung của Paris và Berlin đặt ra điều kiện Anh phải áp dụng những biện pháp phòng vệ thương mại tương ứng của EU, đặc biệt là chính sách thuế đối với ôtô điện nhập khẩu từ Trung Quốc.
Hiện EU áp dụng mức thuế có thể lên tới khoảng 45% đối với một số dòng xe điện Trung Quốc, trong khi Anh vẫn duy trì mức thuế nhập khẩu 10%.
Việc London có chấp nhận điều chỉnh chính sách thương mại để được tham gia cơ chế ưu tiên sản xuất của EU hay không vẫn cần tiếp tục thương lượng.
Thỏa hiệp Pháp-Đức diễn ra trong bối cảnh ngành ôtô châu Âu đang đối mặt với những thay đổi sâu sắc. Các nhà sản xuất truyền thống vừa phải đầu tư lớn để chuyển đổi sang xe điện, vừa phải cạnh tranh với các hãng xe Trung Quốc có lợi thế về giá thành, công nghệ pin và tốc độ phát triển sản phẩm.
Theo The Financial Times, thị phần của các thương hiệu Trung Quốc trên thị trường xe hybrid sạc điện tại EU đã tăng từ khoảng 2% năm 2024 lên 25% trong nửa đầu năm 2026.
Tại Triển lãm ôtô Paris 2026, sự hiện diện ngày càng lớn của các hãng xe Trung Quốc cũng phản ánh sức ép cạnh tranh đối với những nhà sản xuất lâu đời của châu Âu./.
Ngành ôtô châu Âu chia rẽ trước làn sóng cạnh tranh từ Trung Quốc