Phó Chủ tịch Google DeepMind: Nhân loại đang ở giữa một cuộc cách mạng trí tuệ

Tiến sỹ Ed H. Chi - Phó Chủ tịch Nghiên cứu tại Google DeepMind, cho rằng nhiều người có thể chưa nhận ra rằng chúng ta hiện đang ở giữa một cuộc cách mạng trí tuệ.

Tại sự kiện "AI: Shaping Human-Centered Innovation," ngày 27/5 vừa qua, các chuyên gia hàng đầu về trí tuệ nhân tạo, giáo dục, y tế và đầu tư quốc tế đã cùng thảo luận về cách AI đang làm thay đổi phương thức học tập, làm việc và đổi mới sáng tạo.

Tuy vậy, AI không phải công nghệ có thể mua về rồi tự tạo ra hiệu quả, cơ hội của Việt Nam nằm ở việc đào tạo những người biết đưa doanh nghiệp, giáo dục và y tế theo cách lấy con người làm trung tâm, thay vì chỉ chạy theo cuộc đua mô hình lớn.

Các diễn giả cho rằng AI không nên được nhìn như một cuộc đua công nghệ thuần túy. Câu hỏi cần đặt ra trước tiên là AI được dùng để giải quyết vấn đề gì, phục vụ ai và tạo ra giá trị xã hội cụ thể ra sao. Các ý kiến cũng nhấn mạnh Việt Nam có cơ hội tham gia sâu hơn vào làn sóng AI toàn cầu nếu tập trung vào năng lực ứng dụng, đào tạo nhân lực và hình thành hệ sinh thái hợp tác giữa doanh nghiệp, viện trường, nhà nghiên cứu và cộng đồng công nghệ.

Các diễn giả tham gia tọa đàm tại sự kiện “AI: Shaping Human-Centered Innovation." (Ảnh: FPT)

Lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở lực lượng kỹ sư trẻ, mà còn ở khả năng thích ứng nhanh và nhu cầu chuyển đổi mạnh mẽ trong doanh nghiệp, giáo dục, y tế và dịch vụ.

Từ góc nhìn của Google DeepMind, Tiến sỹ Ed H. Chi - Phó Chủ tịch Nghiên cứu tại Google DeepMind, cho rằng thế giới đang chứng kiến sự dịch chuyển đáng chú ý: nếu trước đây nền kinh tế Internet được dẫn dắt bởi công nghệ tìm kiếm và gợi ý, thì các mô hình ngôn ngữ lớn hiện lại đang tạo tác động mạnh trước hết trong không gian doanh nghiệp.

Lý do là doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào tư duy lý tính, quy trình và khả năng suy luận theo chuỗi. Ông ví AI với “động cơ” trong Cách mạng công nghiệp. Ông cho rằng nhiều người có thể chưa nhận ra rằng chúng ta hiện đang ở giữa một cuộc cách mạng trí tuệ.

"Khi động cơ được phát minh, bạn không thể chỉ mua một động cơ, đặt nó vào nhà máy của mình rồi xem như xong. Bạn cần các kỹ sư tìm ra cách để làm cho động cơ đó vận hành phù hợp với nhà máy của bạn. Điều tương tự cũng sẽ xảy ra với AI. Bạn không thể chỉ mua AI từ Google, OpenAI hay bất kỳ công ty nào khác, đưa nó vào một doanh nghiệp rồi kỳ vọng nó tự vận hành hiệu quả," ông chia sẻ.

Từ ví dụ này, Tiến sỹ Ed H. Chi cho rằng các kỹ sư và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có thể đóng vai trò như những "kỹ sư thời hiện đại": hiểu công nghệ AI, hiểu bối cảnh vận hành của từng ngành, từ đó đưa AI vào y tế, sản xuất, tài chính, bán lẻ hay dịch vụ theo cách phù hợp với thực tế.

Tiếp nối ý này, Tiến sỹ Lương Minh Thắng - Nhà khoa học chính kiêm Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind, đồng sáng lập New Turing Institute, thành viên Hội đồng Chung khảo Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize, cho rằng phẩm chất quan trọng nhất của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên AI là năng lực phán đoán.

Theo ông, khi AI có thể đưa ra gợi ý liên tục, con người rất dễ tiếp nhận một cách thụ động. Vì vậy, người học cần được rèn luyện để biết đặt câu hỏi: gợi ý này có phù hợp không, có hợp lý không, có phản ánh đúng bản sắc và cách suy nghĩ của mình không.

Tiến sĩ Lương Minh Thắng - Nhà khoa học chính kiêm Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind, đồng sáng lập New Turing Institute. (Ảnh: FPT)

Ông cũng chỉ ra một điểm nghẽn mới của kỷ nguyên AI: kiểm chứng. Trong toán học, lập trình, sinh học hay khám phá thuốc, AI có thể tạo ra rất nhiều kết quả, nhưng con người vẫn cần đủ năng lực để đánh giá kết quả đó có đúng, an toàn và đáng tin cậy hay không. Khi AI ngày càng giỏi hơn, xã hội sẽ cần thêm những vai trò mới: những người có khả năng kiểm chứng, diễn giải và truyền đạt tri thức chuyên sâu cho cộng đồng.

Theo Tiến sỹ Lương Minh Thắng, Việt Nam có thể phát triển đội ngũ kỹ sư triển khai tại tuyến đầu - những người vừa hiểu AI, vừa hiểu lĩnh vực ứng dụng như y tế, bán lẻ, tài chính hay sản xuất. Họ không chỉ làm công nghệ trong phòng nghiên cứu, mà làm việc trực tiếp bên trong doanh nghiệp để biến AI thành năng lực vận hành thực tế. Ông cho biết mong muốn đào tạo hàng trăm nghìn kỹ sư AI Việt Nam vào năm 2030.

Ông Trương Gia Bình - Chủ tịch Tập đoàn FPT, Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, cho rằng AI đang tạo ra một thời điểm bước ngoặt đối với doanh nghiệp và quốc gia. "Không ai có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không có AI," ông Bình nhấn mạnh.

Ông nêu dẫn chứng, nhân loại đang bước từ thời kỳ nhà máy công nghiệp sang "nhà máy AI," nơi dữ liệu và năng lực xử lý tri thức trở thành tài nguyên quan trọng nhất. Điều này buộc các tổ chức phải xác định lại vai trò của con người, cách quản trị dữ liệu và cơ chế phối hợp giữa nhân sự với các hệ thống AI.

Thậm chí trong tương lai, sức mạnh của các tổ chức, doanh nghiệp sẽ không chỉ đến từ số lượng nhân sự, mà còn đến từ khả năng tổ chức và khai thác các hệ thống AI hoạt động cùng con người.

Ông Trương Gia Bình - Chủ tịch Tập đoàn FPT, Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc. (Ảnh: FPT)

Từ đánh giá này, theo ông nếu được phổ cập đúng cách, AI có thể giúp Việt Nam tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của mỗi cá nhân, tổ chức và cả nền kinh tế theo cấp số nhân.

"Việt Nam có cơ hội trở thành đơn vị cung cấp dịch vụ chuyển đổi AI cho thế giới. Ông cho rằng Việt Nam có thể thoát bẫy thu nhập trung bình nếu tận dụng được các điều kiện đang có: quyết tâm tăng trưởng, giáo dục, công nghệ, năng lực học nhanh và tinh thần dấn thân của người Việt," ông Trương Gia Bình nói.

Thực tế cho thấy, AI không đơn thuần là cuộc đua về thuật toán hay mô hình lớn. Tại hội thảo, các đánh giá cho thấy quốc gia có lợi thế trong giai đoạn tiếp theo sẽ là quốc gia đào tạo được lực lượng nhân sự có năng lực phán đoán, biết đưa AI vào các lĩnh vực thực tế và đủ khả năng xây dựng niềm tin cho công nghệ trong đời sống xã hội. Điều này cũng có ý nghĩa khi Việt Nam đang quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Vì vậy, việc nhiều chuyên gia AI quốc tế có mặt tại Việt Nam trong cùng một thời điểm cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng công nghệ toàn cầu đối với tiềm năng đổi mới sáng tạo của Việt Nam./.

Các diễn giả tham gia tọa đàm tại sự kiện “AI: Shaping Human-Centered Innovation." (Ảnh: FPT)

Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định trong nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trọng tâm là thúc đẩy ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn và chuyển đổi xanh vào mọi lĩnh vực sản xuất, đời sống; đặc biệt là chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hệ thống chính trị và doanh nghiệp.

Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác quốc tế, xây dựng hạ tầng số đồng bộ, hiện đại và bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và tự chủ trong kỷ nguyên số.

Giải thưởng Âu Lạc trị giá 1 triệu USD vinh danh sản phẩm AI của người Việt

Giải thưởng Âu Lạc (Âu Lạc Grand Prize) chính thức được khởi động với mục đích tìm kiếm các giải pháp AI tạo ra các lợi ích bền vững cho kinh tế-xã hội Việt Nam.

(Vietnam+)