Phân cấp thẩm quyền xử lý hồ sơ di sản thuộc danh mục UNESCO, đơn giản hóa thủ tục tu bổ, phục hồi di tích, chuyển một số thủ tục báo chí từ cơ chế “xin chấp thuận” sang “thông báo,” cùng việc tăng trách nhiệm quản lý phim trên không gian mạng là những nội dung đáng chú ý trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch được trình Quốc hội chiều nay, ngày 20/10.
Dự thảo hướng tới tháo gỡ những vướng mắc cấp bách, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp tại hội trường. Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Tờ trình và Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra.
Tập trung vào những vấn đề cần thiết, cấp bách
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; đồng thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Theo đó, việc sửa đổi, bổ sung tập trung vào những vấn đề cần thiết, cấp bách, bảo đảm đúng thẩm quyền của Quốc hội và phù hợp với Hiến pháp. Dự thảo luật được rà soát nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và các điều ước quốc tế có liên quan, không làm phát sinh thủ tục hành chính.
Dự thảo được xây dựng theo hình thức luật sửa đổi, bổ sung một số điều của nhiều luật, gồm 8 điều. Trong đó, từ Điều 1 đến Điều 7 quy định nội dung sửa đổi, bổ sung đối với từng luật; Điều 8 quy định về điều khoản thi hành.
Cụ thể, đối với Luật Thể dục, thể thao, dự thảo sửa đổi, bổ sung 5/77 điều, tập trung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về thể dục, thể thao. Một số thẩm quyền quyết định được chuyển từ Thủ tướng Chính phủ sang bộ trưởng quản lý ngành, lĩnh vực, gồm thẩm quyền quyết định tổ chức Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc cho học sinh, chuyển từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; thẩm quyền quyết định tổ chức giải thi đấu vô địch, giải thi đấu vô địch trẻ từng môn thể thao cấp khu vực, châu lục và thế giới tổ chức tại Việt Nam, chuyển sang Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Đối với Luật Du lịch, dự thảo sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ 38/78 điều, tập trung vào 4 nhóm nội dung lớn. Thứ nhất, phân cấp thẩm quyền công nhận, thu hồi quyết định công nhận điểm du lịch hoặc khu du lịch quốc gia nằm trên địa bàn hai đơn vị hành chính cấp tỉnh. Thứ hai, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục cấp phép lữ hành và hoạt động hướng dẫn du lịch.
Thứ ba, bổ sung quy định về các loại hình lưu trú du lịch mới, thẻ hướng dẫn viên du lịch điện tử và công nhận văn bằng do cơ sở đào tạo nước ngoài cấp theo quy định của pháp luật về giáo dục. Thứ tư, bãi bỏ quy định về quy hoạch du lịch và quy định về cấp ngân sách nhà nước hằng năm bổ sung cho Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch, nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Với Luật Điện ảnh, dự thảo sửa đổi, bổ sung 8/50 điều, tập trung hoàn thiện cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, đấu thầu sản xuất phim và hỗ trợ kinh phí sản xuất phim phục vụ nhiệm vụ chính trị; tăng cường trách nhiệm của các chủ thể trong quản lý, kiểm soát, xử lý vi phạm đối với phim trên không gian mạng; phân cấp thẩm quyền cấp phép một số hoạt động điện ảnh có yếu tố nước ngoài, đồng thời đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Đối với Luật Di sản văn hóa, dự thảo sửa đổi, bổ sung 9/95 điều, tập trung vào 4 nhóm nội dung: phân cấp một số thẩm quyền liên quan đến hồ sơ di sản thuộc danh mục UNESCO từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Chủ tịch UBND cấp tỉnh; đơn giản hóa thủ tục, phân cấp một số thẩm quyền liên quan đến tu bổ, phục hồi di tích; tháo gỡ vướng mắc về điều kiện thăm dò, khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu, bảo tồn; sửa đổi điều kiện hành nghề bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích phù hợp với pháp luật về xây dựng và đơn giản hóa quy định về kinh doanh dịch vụ bảo tàng.
Đối với Luật Quảng cáo, dự thảo sửa đổi, bổ sung 11/43 điều theo hướng bỏ yêu cầu giấy phép riêng đối với kênh, chương trình truyền hình quảng cáo của cơ quan báo nói, báo hình và bãi bỏ các quy định về quy hoạch quảng cáo ngoài trời.
Đối với Luật Báo chí, dự thảo tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; chuyển một số trường hợp thay đổi nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí từ cơ chế “xin chấp thuận” sang “thông báo” với cơ quan quản lý nhà nước về báo chí.
Trong khi đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung 4/52 điều của Luật Thư viện, theo hướng hoàn thiện quy định về thư viện cấp tỉnh, cấp xã phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; phân cấp thẩm quyền tiếp nhận thông báo về hoạt động thư viện; đồng thời chuyển mạnh từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm.
Ủy ban thẩm tra tán thành phạm vi sửa đổi, bổ sung
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành dự án luật và cơ bản nhất trí với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo.
Ủy ban ghi nhận việc Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội và ý kiến tham gia thẩm tra của các cơ quan Quốc hội; đồng thời đưa ra khỏi dự thảo 13 nội dung chính sách mới chưa được đánh giá tác động đầy đủ để tiếp tục nghiên cứu trong quá trình sửa đổi toàn diện các luật chuyên ngành.
Ủy ban nhấn mạnh yêu cầu: chỉ quy định những nội dung “đã chín, đã rõ,” mang tính nguyên tắc, thuộc thẩm quyền của Quốc hội.
Về Luật Thể dục, thể thao, Ủy ban tán thành đề xuất phân cấp một số thẩm quyền từ Thủ tướng Chính phủ cho các bộ trưởng quản lý ngành, lĩnh vực, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thi hành luật.
Đối với Luật Du lịch, Ủy ban tán thành các quy định về công nhận điểm du lịch, khu du lịch cấp tỉnh, khu du lịch quốc gia; hồ sơ, trình tự, thủ tục và thẩm quyền cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa, dịch vụ lữ hành quốc tế; văn phòng đại diện tại Việt Nam của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành nước ngoài; công nhận hạng cơ sở lưu trú du lịch; thẻ hướng dẫn viên du lịch quốc tế, thẻ hướng dẫn viên du lịch nội địa; thành lập văn phòng đại diện tại Việt Nam của cơ quan du lịch nước ngoài, tổ chức du lịch quốc tế và khu vực.
“Việc sửa đổi là phù hợp, tháo gỡ kịp thời một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn,” Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết.
Về Luật Thư viện, Ủy ban nhất trí với các nội dung sửa đổi tập trung vào phân quyền, phân cấp, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; không bổ sung quy định về “dịch vụ thư viện khác.”
Ủy ban ghi nhận ý kiến tiếp thu, giải trình của cơ quan chủ trì soạn thảo về việc tiếp tục nghiên cứu các chính sách liên quan đến đặt hàng, mua sách từ ngân sách nhà nước, đầu tư thư viện số dùng chung và phát triển sách học đường khi sửa đổi toàn diện Luật Thư viện.
Đối với Luật Điện ảnh, Ủy ban tán thành việc sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động sản xuất phim sử dụng ngân sách nhà nước; giữ nguyên quy định về “chủ đầu tư dự án” tại khoản 3 và khoản 4 Điều 14; đồng tình với việc rút ngắn thời hạn giải quyết thủ tục cấp giấy phép trong lĩnh vực điện ảnh và việc Nhà nước bảo đảm hoặc hỗ trợ ngân sách để sản xuất phim phục vụ nhiệm vụ chính trị.
Ủy ban cũng tán thành việc sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng theo hướng tăng cường trách nhiệm của chủ thể phổ biến phim, đồng thời làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp viễn thông và cơ quan quản lý nhà nước trong kiểm soát, xử lý phim vi phạm pháp luật.
Về Luật Di sản văn hóa, Ủy ban đồng tình với việc chỉnh lý điểm b khoản 1 Điều 35 theo hướng chỉ yêu cầu xác nhận xuống cấp đối với di tích phải lập quy hoạch nhưng chưa được lập. Có ý kiến đề nghị bổ sung cơ chế lấy ý kiến cơ quan có thẩm quyền về quốc phòng, an ninh khi cho phép thăm dò, khai quật khảo cổ tại khu vực biên giới, hải đảo và khu quân sự.
Đối với Luật Quảng cáo, Ủy ban nhất trí với các nội dung sửa đổi, bổ sung về công cụ quản lý thay thế quy hoạch quảng cáo ngoài trời; tán thành việc thay thế cụm từ “báo nói, báo hình” bằng “phát thanh, truyền hình,” bảo đảm thống nhất với Luật Báo chí năm 2025.
Về Luật Báo chí, Ủy ban tán thành việc sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 18. Theo đó, cơ quan báo chí chỉ phải thông báo khi thay đổi một số nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình và nội dung về xuất bản phụ trương, không phải thực hiện thủ tục chấp thuận, góp phần cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính./.
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn: Không để nguồn lực nằm trên giấy
Đại biểu cho rằng, muốn văn hóa trở thành động lực tăng trưởng, cần chuyển từ nhận thức sang hành động, từ bố trí nguồn lực sang hiệu quả thực thi và những giá trị người dân thực sự được thụ hưởng.
