Đã có một thời thời trang được chia thành hai thế giới song song với một bên là nam tính với cấu trúc cứng cáp, bên kia là nữ tính với sự mềm mại, bay bổng. Ranh giới ấy từng được xem là hiển nhiên, bất khả xâm phạm.
Nhưng bước sang thập niên 2020, và đặc biệt trong bối cảnh xã hội ngày càng đề cao bản sắc cá nhân, thời trang phi giới tính (genderless fashion) không còn là lựa chọn nổi loạn, mà đang lặng lẽ trở thành ngôn ngữ chung của phong cách đương đại.
Không ồn ào, không cần tuyên bố chính trị, genderless fashion xuất hiện ngày càng nhiều trong đời sống thường nhật, từ sàn diễn, chiến dịch quảng cáo, đến chính tủ đồ của những người trẻ yêu thời trang. Khi quần áo không còn bị đóng khung bởi giới tính, phong cách được trả lại đúng vai trò của nó: phương tiện thể hiện con người, không phải nhãn dán định danh.
Khi quần áo thôi “chọn giới” cho người mặc
Thời trang phi giới tính không phải là việc hoán đổi trang phục nam-nữ, càng không phải phủ nhận sự khác biệt sinh học. Bản chất của nó nằm ở một câu hỏi đơn giản nhưng mang tính cách mạng: Tại sao quần áo lại phải có giới?
Trong genderless fashion, phom dáng được thiết kế dựa trên tỷ lệ và chuyển động cơ thể, thay vì nhấn mạnh đường cong hay cơ bắp. Một chiếc blazer dáng rộng, áo sơmi lụa, quần ống suông hay trench coat dài có thể phù hợp với bất kỳ ai, miễn là nó phản ánh đúng tinh thần người mặc. Màu sắc không còn bị gán mác “nam tính” hay “nữ tính," và chất liệu được lựa chọn vì cảm giác chạm, không vì định kiến.
Sự thay đổi này phản ánh một thực tế rõ ràng: con người ngày nay không còn muốn bị định nghĩa bởi những khuôn mẫu cứng nhắc, và thời trang - với tư cách là tấm gương xã hội, buộc phải thay đổi theo.
Từ sàn diễn đến đời sống: Genderless fashion đã trưởng thành
Nếu như trước đây, thời trang phi giới tính chủ yếu xuất hiện trong các bộ sưu tập thử nghiệm, mang tính nghệ thuật cao, thì hiện tại nó đã bước ra khỏi “tháp ngà” của sàn diễn để đi vào đời sống.
Những nhà mốt tiên phong từng đặt nền móng cho tư duy này bằng cách làm mờ ranh giới hình thể, giới và cấu trúc. Ngày nay, tinh thần ấy được tiếp nối theo cách thực tế hơn: các bộ sưu tập unisex, cửa hàng không phân chia quầy nam-nữ, và chiến dịch quảng cáo tôn vinh sự đa dạng của người mặc.
Quan trọng hơn cả, người tiêu dùng đã thay đổi. Họ lựa chọn trang phục không vì nó nằm ở khu vực nào trong cửa hàng, mà vì nó phù hợp với lối sống, vóc dáng và hình ảnh cá nhân. Khi một chiếc quần ống suông hay áo khoác dáng dài trở thành item “must-have” cho mọi giới, genderless fashion đã vượt qua giai đoạn trào lưu để chạm tới tính chuẩn mực.
Vì sao thời trang phi giới tính trở thành xu hướng?
Có nhiều lý do khiến genderless fashion ngày càng được đón nhận, nhưng ba yếu tố sau mang tính quyết định.
Thứ nhất là tinh thần bao trùm. Thời trang phi giới tính tạo ra không gian an toàn cho mọi bản dạng giới, không ép buộc người mặc phải lựa chọn một phía. Trong một thế giới ngày càng đa dạng, đây không còn là lựa chọn mang tính đạo đức, mà là yêu cầu tất yếu của ngành thời trang hiện đại.
Thứ hai là tính bền vững. Những thiết kế phi giới tính thường có vòng đời dài hơn, dễ phối và ít phụ thuộc vào xu hướng. Một chiếc áo khoác oversized có thể được mặc qua nhiều mùa, bởi nhiều người, ở nhiều hoàn cảnh khác nhau. Điều này hoàn toàn phù hợp với tư duy “mua ít nhưng chất” đang được thế hệ trẻ theo đuổi.
Cuối cùng là tự do biểu đạt. Khi không còn bị giới hạn bởi giới tính, thời trang trở thành không gian sáng tạo thuần khiết hơn. Người mặc không cần chứng minh mình là ai, mà chỉ cần thể hiện mình muốn trở thành ai.
Ngôn ngữ thẩm mỹ của genderless fashion
Về mặt thị giác, thời trang phi giới tính đương đại thường gắn liền với phom dáng rộng, cấu trúc mềm và bảng màu trung tính mở rộng. Quần ống suông, blazer vai rũ, áo knit dáng thẳng, sơmi hộp, trench coat dài là những trụ cột quen thuộc.
Bảng màu xoay quanh đen, trắng, xám, be, nâu, xanh navy, nhưng không hề đơn điệu. Các sắc pastel, màu đất hay tông đá quý được sử dụng một cách tinh tế, không gắn với định kiến giới. Chất liệu như wool mỏng, cotton cao cấp, linen, lụa mang lại độ rủ và chuyển động tự nhiên, giúp trang phục thích nghi với nhiều cơ thể và phong cách khác nhau.
Genderless fashion không tìm cách che giấu cá tính, mà tạo nền tảng để cá tính ấy tự do phát triển.
Những hiểu lầm cần được gỡ bỏ
Một trong những định kiến phổ biến nhất là cho rằng thời trang phi giới tính đồng nghĩa với sự nhạt nhòa. Thực tế, khi bỏ đi rào cản giới tính, không gian sáng tạo về tỷ lệ, layering và styling lại rộng mở hơn bao giờ hết.
Thách thức lớn hơn nằm ở hệ thống sizing và bán lẻ - vốn vẫn quen vận hành theo phân chia truyền thống. Tuy nhiên, chính những thay đổi nhỏ, như cách trưng bày hay tư vấn cá nhân hóa, đang dần tái định nghĩa trải nghiệm mua sắm.
Từ một trào lưu mang tính phản biện, thời trang phi giới tính đang dần định hình chuẩn mực mới cho ngành công nghiệp toàn cầu. Nó không xóa nhòa sự khác biệt, mà mở rộng khái niệm về cái đẹp, phong cách và bản sắc./.