Sáng 1/6, Chi cục Hải quan khu vực III đã thực hiện tiếp nhận và giải quyết thủ tục hải quan theo mô hình thông quan tập trung. Đây là mô hình lần đầu tiên được áp dụng tại Chi cục Hải quan khu vực III và toàn ngành hải quan.
Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ cùng đoàn công tác đã đến kiểm tra việc vận hành mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III nhằm đảm bảo mọi quy trình vận hành thông suốt trong ngày đầu tiên triển khai.
Theo lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III, trong ngày đầu tiên thực hiện thông quan tập trung, đến 11 giờ sáng 1/6, Chi cục đã tiếp nhận và xử lý 392 tờ khai; trong đó, có 61 tờ khai xuất khẩu và 331 tờ khai nhập khẩu./.
Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III Trần Mạnh Cường cho biết, thông quan tập trung là bước chuyển từ mô hình xử lý phân tán sang mô hình quản lý tập trung, chuyên sâu, thống nhất và hiện đại hơn.
Thông quan tập trung yêu cầu mỗi cán bộ, công chức hải quan phải chuyên nghiệp hơn, xử lý công việc nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn.
Thực hiện mô hình thông quan tập trung, người khai hải quan sẽ không phải làm việc với nhiều hải quan cửa khẩu nữa. Khi hàng hóa về cảng biển, người khai hải quan chỉ phải khai báo ở Đội Thông quan tập trung sẽ giúp giảm thời gian, chi phí đi lại.
Cùng với đó, thực hiện thông quan tập trung, các doanh nghiệp cũng sẽ không phải nộp hồ sơ giấy mà toàn bộ hồ sơ hải quan theo quy định chỉ nộp hồ sơ dưới dạng chỉ tiêu thông tin, số hóa đến hệ thống hải quan và hải quan căn cứ các thông tin trên tờ khai để thực hiện việc kiểm tra; đồng thời, thực hiện hải quan tập trung cũng tránh được việc thực hiện thủ tục không thống nhất giữa các hải quan cửa khẩu cảng như hiện nay cũng như hỗ trợ doanh nghiệp thông quan nhanh hơn.
Trong giai đoạn triển khai thí điểm, Chi cục Hải quan khu vực III sẽ thực hiện tại Đội Thông quan và 4 đơn vị hải quan cửa khẩu, gồm: Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 1, Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 2, Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3 và Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ.
Để chuẩn bị cho việc vận hành mô hình thông quan tập trung, Chi cục Hải quan khu vực III đã khẩn trương, quyết liệt triển khai đồng bộ các nội dung công việc liên quan và xem là nhiệm vụ trọng tâm của Chi cục trong năm 2026.
Phó Chi cục trưởng, phụ trách Đội Thông quan, Chi cục Hải quan khu vực III Lại An Ninh cho biết, để thực hiện mô hình thông quan tập trung, đơn vị đã phối hợp với các đơn vị chức năng của Cục Hải quan trình lãnh đạo Cục ban hành các quyết định về cơ cấu tổ chức của Chi cục Hải quan khu vực III để phù hợp với việc triển khai mô hình thông quan tập trung, trong đó có việc thành lập Đội Thông quan; quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III…
Chi cục Hải quan khu vực III cũng chủ động chuẩn bị cơ sở vật chất như: trụ sở làm việc, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị công nghệ thông tin… để đảm bảo hoạt động của Đội Thông quan diễn ra thuận lợi.
Chi cục cũng xây dựng, ban hành các quy định, quy trình thủ tục liên quan đến hoạt động của Đội Thông quan như: cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin giữa Đội Thông quan với hải quan cửa khẩu; Đội Thông quan, hải quan cửa khẩu với các đơn vị thuộc và trực thuộc Chi cục.
Theo chức năng, Đội Thông quan gồm các bộ phận là: thủ tục hàng hóa xuất nhập khẩu; tham vấn trị giá hải quan; thủ tục phương tiện vận tải xuất nhập cảnh và bộ phận tổng hợp.
Đội sẽ trực tiếp thực hiện các quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chuyển cửa khẩu; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; tổ chức thực hiện pháp luật về thuế và các khoản thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Đội Thông quan sẽ thực hiện các nhóm nhiệm vụ gồm: thủ tục hải quan, thuế, các khoản thu; nhóm quản lý rủi ro và doanh nghiệp ưu tiên; nhóm xử lý vi phạm, phòng chống tham nhũng và tuyên truyền pháp luật; nhóm tổng hợp, phối hợp, hỗ trợ.
Nộp hồ sơ ngay ngày đầu tiên vận hành mô hình thông quan tập trung, đại diện Công ty cổ phần Dịch vụ chuỗi cung ứng quốc tế HML cho biết, bình quân doanh nghiệp thực hiện thông quan khoảng 600 lô hàng/tháng và doanh nghiệp phải cử hai nhân sự để làm thông quan tại mỗi cửa khẩu.
Nhưng khi thực hiện thông quan tập trung thì công ty chỉ phải cử nhân viên ngồi làm thủ tục tại văn phòng chứ không phải đến các cửa khẩu nữa nên sẽ tiết kiệm được chi phí đi lại cũng như nhân sự giúp cho doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn.
Kiểm tra việc vận hành mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ khẳng định Chính phủ đang đẩy mạnh cải cách thể chế, đặc biệt là cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện về đầu tư, kinh doanh..., trong đó có một số nội dung liên quan đến lĩnh vực quản lý hải quan; đồng thời, Chính phủ cũng chỉ đạo đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.
Do đó, ngành Hải quan không thể vận hành theo tư duy quản lý truyền thống, với mô hình phân tán, cục bộ, càng không thể để thủ tục hành chính thành điểm nghẽn, cản trở hoạt động đầu tư, kinh doanh...
Thông quan tập trung là bước đi phù hợp tình hình thực tế hiện nay, là nền tảng tiến tới hải quan số, hải quan thông minh.
Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ đánh giá, ngay trong ngày đầu triển khai mô hình thông quan tập trung, Chi cục Hải quan khu vực III đã vận hành thông suốt nhất là các tờ khai thuộc diện luồng đỏ; sự phối hợp giữa đội Thông quan với các Hải quan cửa khẩu và các doanh nghiệp rất tốt, nhanh, thời gian thông quan đã giảm nhiều lần so với trước. Đặc biệt, thông quan tập trung đã giảm được nguồn lực cho cả hải quan và doanh nghiệp.
Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ cũng đề nghị các đơn vị nghiệp vụ của Cục phối hợp chặt chẽ với Chi cục Hải quan khu vực III để xử lý, thực hiện thành công mô hình thông quan tập trung.
Với những tồn tại, vướng mắc, ông Nguyễn Văn Thọ đề nghị Chi cục Hải quan khu vực III kịp thời báo cáo để cùng tháo gỡ trong thời gian sớm nhất để tạo nền tảng tiến tới thực hiện hải quan số./.