Đề cập đến các nguồn thải gây ô nhiễm môi trường không khí tại các đô thị lớn trong thời gian qua, nhất là khí thải từ phương tiện giao thông, ông Nguyễn Hưng Thịnh, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết Việt Nam đã có “công cụ” góp phần giảm thiểu ô nhiễm do khí thải ôtô, xe máy lưu hành gây ra.

Thông tin rõ hơn tại cuộc họp báo thường kỳ quý 1/2021 diễn ra ngày 28/4, ông Thịnh cho biết để giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí, vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường - đây là cơ sở để các tổ chức, cá nhân có liên quan điều chỉnh, giám sát, vận hành theo các yêu cầu kỹ thuật đã đưa ra.

Theo đó, bên cạnh việc thực hiện các lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với ôtô, xe máy sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới đã được ban hành, trong quý 2/2021, Tổng cục Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành điều tra, khảo sát và làm việc với các bộ ngành, địa phương để thu thập thông tin để từ đó đánh giá việc thực hiện lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành.

Tiếp đó, trong quý 3/2021, Tổng cục Môi trường sẽ nghiên cứu, đề xuất, sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới lộ trình kiểm soát khí thải của phương tiện giao thông.

“Dự kiến trong quý 4/2021, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định về dự thảo lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành ở Việt Nam,” ông Thịnh cho hay.

[Giảm 'đỉnh' ô nhiễm không khí ở đô thị: Không thể ngồi đợi… trời mưa]

Ngoài ra, để xử lý, giải quyết dứt điểm ô nhiễm môi trường do khí thải xe máy gây ra, ông Thịnh cũng lưu ý tới việc cần phải nghiên cứu, đánh giá, quan trắc từng nguồn thải cụ thể, phải tiến hành căn cơ, bài bản để đưa ra các giải pháp chính xác.

Bên cạnh việc thực hiện tốt công cụ nêu trên, các bộ, ngành, địa phương cũng cần thực hiện nghiêm túc công việc rà soát và loại bỏ toàn bộ các phương tiện cũ không đáp ứng được theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia được ban hành.

Bo TN-MT de xuat giai phap giam o nhiem do xe may, oto gay ra hinh anh 1Ảnh chỉ có tính chất minh họa. (Nguồn: Theguardian)

Về việc ban hành quy chuẩn khí thải cho phương tiện giao thông cũ có thể gây ảnh hưởng đối với người thu nhập thấp, ông Lê Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Quản lý chất lượng môi trường (Tổng cục Môi trường), cho biết Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2022, sẽ áp dụng đối với phương tiện mới.

Riêng với xe máy, ôtô cũ, ông Nam cho biết sẽ có lộ trình áp dụng để không ảnh hưởng đến đến sinh kế của người dân. Theo nhiệm vụ, Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao ban hành quy chuẩn kiểm soát khí thải, lộ trình áp dụng với phương tiện giao thông, còn Bộ Giao thông Vận tải sẽ thực thi thông qua quản lý hoạt động đăng kiểm.

Trong dự thảo Luật Giao thông Đường bộ năm 2020 được trình lên Quốc hội, Bộ Giao thông Vận tải cũng dự kiến sẽ yêu cầu các chủ phương tiện xe môtô, xe gắn máy phải tiến hành đăng kiểm, kiểm tra định kỳ về khí thải phương tiện kèm theo các quy định cụ thể về trách nhiệm của chủ phương tiện.

Theo thông tin từ Cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Giao thông Vận tải), tại Việt Nam, tiêu chuẩn khí thải mức 4 tương ứng với tiêu chuẩn khí thải Euro 4 chính thức được áp dụng từ ngày 1/1/2018 theo Quyết định 49/2011 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải với ôtô, xe môtô hai bánh có lắp động cơ nhiệt sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới.

Với lộ trình được quy định rõ trong Quyết định 49/2011 của Thủ tưởng Chính phủ, các loại xe môtô hai bánh sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới phải áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 3 (tương ứng Euro 3) từ ngày 1/1/2017.

Cụ thể ngay từ đầu năm 2017, tiêu chuẩn mức khí thải cho các loại xe ôtô, xe môtô hai bánh có lắp động cơ nhiệt bao gồm: Mức tương ứng Euro 2 đối với ôtô, xe máy được đưa vào sử dụng trước ngày 1/1/2017 và mức tương ứng Euro 3 áp dụng cho xe máy đưa vào sử dụng sau ngày 1/1/2017.

Từ ngày 1/1/2022, Việt Nam sẽ áp dụng tiêu chuẩn mức khí thải cao nhất tương ứng Euro 5, tuy nhiên lộ trình này chỉ áp dụng với ôtô, trong khi các loại xe môtô hai bánh sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới vẫn áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức tương ứng Euro 3 từ ngày 1/1/2017./.

Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường, lượng phương tiện giao thông đang gia tăng mạnh tại các đô thị lớn. Năm 2008, nếu như Hà Nội chỉ có 2,2 triệu phương tiện giao thông thì đến năm 2017 đã tăng lên 6 triệu xe (gấp 3 lần sau 10 năm). Những năm gần đây, trung bình mỗi tháng Hà Nội có khoảng 27.000 ôtô, xe máy đăng ký mới.

Còn tại Thành phố Hồ Chí Minh, tốc độ tăng trưởng phương tiện giao thông cũng đang ở mức cao, riêng xe máy có số lượng tăng thêm từ 10-15% mỗi năm. Hầu hết xe máy tại thành phố này vẫn đang được lưu hành theo quy chuẩn khí thải mức EURO 2, mức tiêu chuẩn khá thấp, có thể gây ô nhiễm môi trường nặng nề.

Hùng Võ (Vietnam+)