Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) thông tin thời gian qua các bác sỹ của bệnh viện tiếp nhận nhiều trường hợp bị ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần do sử dụng bóng cười.
Hầu hết các bệnh nhân khi đến Viện Sức khỏe tâm thần đều trong tình trạng nặng, quá trình điều trị kéo dài, phải phối hợp thuốc, trị liệu tâm lý và sự giám sát chặt chẽ của gia đình mới có thể ổn định dần.
Rối loạn tâm thần, tê bì tay chân vì khí cười
Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) vừa tiếp nhận một nữ bệnh nhân N.N.T. là sinh viên bị lệ thuộc khí cười (N2O).
Qua khai thác tiền sử cho thấy, bệnh nhân T. đã làm quen với bóng cười từ khi học cấp 2. Khi lên cấp 3, nhóm bạn chung dùng bóng cười nhiều hơn. Lúc đầu chỉ dùng 1-2 quả, nhưng mức độ dùng bóng cười tăng dần lên.
Sau thời gian, T. chỉ dùng bóng thì không đủ, nên đã mua cả bình khí cười nhỏ, cất giữ trong ba lô. Lúc đầu dùng 1 bình/tuần, sau đó 1-2 ngày/bình. Cùng với tăng liều khí cười, T. có cảm giác lo âu, trầm cảm nếu không dùng khí cười và xuất hiện tê bì tay chân.
Bệnh nhân T. đã dùng bóng cười được 7-8 năm nhưng gia đình mới tình cờ phát hiện và đưa đến bệnh viện điều trị. Sau 6 tháng điều trị tại Viện Sức khỏe tâm thần, với sự hỗ trợ của gia đình, bệnh nhân không còn dùng khí cười, cảm giác thèm nhớ giảm nhiều và đang được tiếp tục theo dõi sức khỏe.
Bác sỹ Cao Thị Ánh Tuyết - Phòng M7 (Viện Sức khỏe tâm thần) thông tin thêm về trường hợp khác, đó là nam bệnh nhân 22 tuổi, nhập viện trong tình trạng tê bì, yếu hai chi dưới, kèm theo các biểu hiện rối loạn tâm thần như cảm giác bị theo dõi, bị hại. Bệnh nhân đã sử dụng bóng cười nhiều năm do dễ dàng đặt mua qua mạng, mỗi lần từ 30-40 quả, dùng thường xuyên.
Gần đây, nam bệnh nhân mệt mỏi nhiều hơn, yếu dần khả năng vận động, mới đi khám và bác sỹ phát hiện nguyên nhân do bóng cười.
Tại Việt Nam, việc sử dụng khí cười N2O tăng mạnh từ năm 2018, chủ yếu ở thanh thiếu niên, sinh viên và khách tại các quán bar, club. Nghiên cứu tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh năm 2023 cho thấy khoảng 8-15% thanh thiếu niên đô thị từng thử khí cười, trong đó 3-5% sử dụng thường xuyên.
Nguy cơ cái giá phải trả có thể là cả đời
Bác sỹ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe tâm thần) phân tích, bóng cười thực chất là khí N₂O (quả bóng được bơm đầy khí N2O - khí cười), thuộc nhóm chất gây an thần, ảo giác, tác động trực tiếp lên não, tủy sống và nhiều cơ quan khác. Hít khí này, người dùng có thể có cảm giác vui vẻ, nhưng thời gian rất ngắn, chỉ vài phút và phải tăng liều sử dụng theo thời gian.
Cảm giác “cười,” hưng phấn chỉ kéo dài vài phút, nhưng cái giá phải trả có thể là cả đời. N2O vào cơ thể tác động trực tiếp lên não, tủy sống và các cơ quan khác. Khí này có thể gây độc cấp tính như: hưng phấn, hoang tưởng, ảo giác nhất thời; chóng mặt, nhìn đôi, lú lẫn; tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim; tổn thương phổi cấp tính. Người dùng có thể tử vong do ngừng tim đột ngột, phù phổi cấp.
Nhiều trường hợp đến khám do nghiện bóng cười, trong đó có các trường hợp bị liệt, rối loạn tâm thần. Có trường hợp nữ bệnh nhân tại Hà Nội phải nhập viện do liệt tay, chân phải ngồi xe lăn sau thời gian sử dụng bóng cười.
Tiến sỹ Lê Thị Thu Hà - Trưởng phòng M7 cho biết tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều ca tử vong ngay sau khi hút khí cười trong quán bar, club, do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp. Vì vậy, các chuyên gia sức khỏe tâm thần cảnh báo, lạm dụng khí cười không chỉ gây tổn thương não bộ, tê bì tay chân, yếu liệt, tổn thương tủy sống, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, mà người dùng còn dễ rơi vào trạng thái lo âu, hoảng loạn, trầm cảm, rối loạn hành vi, ảo giác, hoang tưởng...
Nhiều bệnh nhân trẻ, từng khỏe mạnh, thay vì học tập và làm việc, lại phải đối mặt với nguy cơ yếu liệt, đi không vững, thậm chí ngồi xe lăn do tổn thương thần kinh không hồi phục.
Các chuyên gia cũng cảnh báo nhiều người chủ quan cho rằng chỉ thử cho biết và có thể dừng bất cứ lúc nào. Thực tế, không ít trường hợp đã lệ thuộc khí cười sau một thời gian sử dụng.
Bác sỹ lưu ý, khí cười N2O có chứa trong các bình nhỏ, có thể cất trong ba lô cá nhân nên nhiều gia đình không biết con em mình sử dụng. Do đó, các phụ huynh cần quan tâm các con để ngăn ngừa và không coi khí cười là giải trí.
Hiện nay, sử dụng, kinh doanh khí cười là vi phạm pháp luật trong nhiều trường hợp như sử dụng khí cười tại quán bar, karaoke, vũ trường, lễ hội, mua bán/cung cấp khí cười để giải trí (Nghị định 144/2021/NĐ-CP). Sử dụng khí cười để giải trí là hành vi bị cấm, xử phạt hành chính và có thể bị xử lý hình sự gián tiếp nếu gây hậu quả./.