Trong thời gian qua, dư luận ở tỉnh Hà Nam và huyện Kim Bảng khá bức xúc vềviệc thắng cảnh Hang Luồn-Ao Dong nằm trong quần thể Ngũ động-Thi sơn bị xâm hạinghiêm trọng bởi các hoạt động khai thác khoáng sản, chúng tôi đã có cuộc traođổi với Bí thư huyện uỷ huyện Kim Bảng Chu Đức Thọ về việc này.
Ông nghĩ gì về thắng cảnh Hang Luồn-Ao Dong bị xâm hại bởi các hoạt động khaithác đá?
Sự việc trên khiến chúng tôi hết sức đau lòng vì việc khai thác đá đang tàn phámột thắng cảnh đẹp thiên nhiên ban tặng trong khi nó không đóng góp nhiều lợiích về kinh tế cho người dân và địa phương. Khi các hoạt động khai thác bằng mìnliên tục diễn ra xung quang khu vực Hang Luồn-Ao Dong thì ai còn hứng thú dungoạn trong hang nữa. Chưa nói việc nổ mìn, phá đá đã biến một thắng cảnh đẹpnhất ở địa phương chúng tôi thành một đại công trường khai thác đá, việc nổ mìngần khu vực Hang Luồn còn gây nguy cơ thắng cảnh sẽ bị tàn phá từ phía trong dophải chịu các chấn động mạnh. Do vậy quan điểm của cá nhân tôi là phải chấm dứtngay mọi hoạt động khai thác đá ở xung quanh khu vực Hang Luồn - Ao Dong để bảovệ một quần thể thắng cảnh có nhiều giá trị văn hoá, lịch sử.
Trước đây bản thân tôi đã nhiều lần cùng với đoàn khảo sát của Ba Lan đi khảosát 4 cụm du lịch của huyện Kim Bảng. Khi dừng chân ở cụm Hang Luồn-Ao Dong cácchuyên gia của Ba Lan đã ghi hình các nhũ đá, sau đó nhận xét đây là khu du lịchdưỡng bệnh lý tưởng trên núi (nhiều bệnh phải chữa ở trên núi bằng phương phápthư giãn), đặc biệt là những bệnh trầm cảm. Ngay đồng chí Vũ Khoan, khi còn làPhó Thủ tướng Chính phủ về thăm và làm việc với tỉnh Hà Nam nhìn thấy tình trạngkhai thác đá nham nhở đã nhắc nhở tỉnh cần có quy hoạch khai thác khoáng sản hợplý, phải nghiên cứu mở đường để khai thác đá ở phía trong sâu còn cảnh quan bênngoài cần phải bảo vệ.
Trước thực trạng thắng cảnh Hang Luồn-Ao Dong bị tàn phá, huyện Kim Bảng đãlàm gì, thưa ông?
Chúng tôi đã có nhiều văn bản kiến nghị lên các cấp, các ngành hữu quan đểđấu tranh nhằm giữ lại cảnh quan thắng cảnh trên phục vụ cho quy hoạch du lịchsinh thái. Khi có những thông tin đầu tiên về việc các doanh nghiệp đệ đơn xinphép khai thác khoáng sản trong khu vực có thắng cảnh, ngay lập tức tôi đã điệncho các đơn vị có liên quan của huyện, xã để ngăn cản việc khai thác. Tuy nhiênkhi được biết các doanh nghiệp vào tiến hành khai thác khoảng sản ở đây đã đượcUỷ ban nhân dân tỉnh và Sở tài nguyên & Môi trường cấp phép thì chúng tôi cũngđành “bất lực” nhìn thắng cảnh bị tàn phá từng ngày mà không làm gì được?
Từ việc cấp phép khai thác khoáng sản tại Hang Luồn-Ao Dong, ông nghĩ thế nàovề việc quy hoạch khai thác và quản lý tài nguyên khoáng sản ở Hà Nam?
Từ việc ở Hang Luồn-Ao Dong, Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Nam và ngànhTài nguyên môi trường cần xem lại chất lượng quy hoạch vùng khai thác khoáng sảnvà những khu vực không được cấp phép các hoạt động khai thác khoáng sản. Rõràng, trong việc quy hoạch và cấp phép khai thác tài nguyên khoáng sản trên địabàn tỉnh Hà Nam hiện nay đang còn nhiều bất cập.
Trước đây huyện Kim Bảng đã nhiều lần lên tiếng Hang Luồn-Ao Dong nằm trong 4cụm du lịch huyện Kim Bảng được UBND tỉnh phê duyệt. Thế nhưng sau đó Sở tàinguyên môi trường lại quy hoạch đây là vùng được khai thác. Do vậy quy hoạchkhai thác khoáng sản của ngành tài nguyên và môi trường ra đời sau nhưng đãchồng lên cả quy hoạch của ngành Văn hoá, du lịch và thể thao lẫn quy hoạch củahuyện. Không những ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường mà nó còn liên quan đến anninh quốc phòng. Đây là bất cập rất lớn vì nếu các quy hoạch khai thác khoángsản không có sự nghiên cứu, tham gia từ cấp cơ sở sẽ dẫn tới tình trang rất nguyhiểm là phá vỡ mọi quy hoạch của địa phương và những giá trị văn hoá tinh thần ởđịa phương.
Tôi không đồng tình với quan điểm lấy quy hoạch của cấp trên áp đặt xuống màkhông cần thông qua cấp cơ sở. Việc cấp phép thai thác của một số đơn vị hiệnđang khai thác không phải của tỉnh mà là của bộ. Tuy nhiên tỉnh cứ ký, mà khôngcần biết huyện, xã có ý kiến ra sao. Vì thế quy hoạch của ngành này cứ trùng lênquy hoạch của ngành kia làm huyện chóng cả mặt. Gần đây Thủ tướng Chính phủ cũngđã có ý kiến chỉ đạo tỉnh Hà Nam là một trong những địa phương cần xem xét lạiquy hoạch những vùng khai thác sản cho hợp lý để phục vụ cho các lợi ích kinhtế, văn hoá, xã hội trên địa bàn nhưng xem ra điều này là rất khó thực hiện.
Sau khi các ngành hữu quan đi kiểm tra mức độ bị xâm hại tại Hang Luồn aoDong, đã có ý kiến đề nghị hiện nay quần thể này khó có thể tiếp tục phát triểndu lịch, hãy để các đơn vị khai thác khoáng sản tiếp tục hoạt động. Ông có chorằng đây là một ý kiến đúng?
Phải đình chỉ, phải ngăn cấm ngay việc khai thác khoáng sản ở những khu vựctrên trước khi quá muộn. Về lâu dài khi đời sống vật chất của người dân đượcnâng lên thì khu vực Hang Luồn ao Dong là điểm du lịch sinh thái hấp dẫn thu hútdu khách. Đây là nhu cầu chung của xã hội chứ không riêng gì nhu cầu của địaphương. Chúng ta không nên chỉ nghĩ đến nhu cầu cục bộ về kinh tế của địa phươngmà ở đây là việc gìn giữ cho nhu cầu tinh thần của xã hội, của con cháu ngàn đờisau.
Mặt khác đây còn là vấn đề tư tưởng, nếu khu vực Hang Luồn- Ao Dong vẫn tiếp tụcđược khai thác thì trong tư tưởng của nhiều ngành, nhiều đơn vị sẽ hình thànhtiền lệ xấu và không biết còn bao nhiêu khu vực khác nữa cũng sẽ bị khai thác.Cứ phá rồi đình chỉ, dần dần mọi giá trị về tinh thần sẽ bị chúng ta phá sạch.Theo tôi trước mắt cần sớm nghiên cứu điều chỉnh lại các quy hoạch đã có cho phùhợp. Cần phải kiên quyết loại bỏ quy hoạch khai thác khoáng sản, thu hồi giấyphép của các đơn vị đang khai thác nhanh chóng phục hồi cảnh quan xung quanhthắng cảnh để phục vụ cho quy hoạch du lịch sinh thái lâu dài.
Xin cảm ơn ông!