Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026 diễn ra ngày 3/6. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã thẳng thắn nhìn nhận thực trạng chậm giải ngân tại ba chương trình mục tiêu quốc gia và đầu tư công nói chung.
Gắn kết quả với đánh giá năng lực cán bộ
Chỉ rõ nguyên nhân chủ yếu đến từ sự thiếu quyết liệt trong điều hành và tình trạng cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, Thứ trưởng nhấn mạnh việc thực hiện nghiêm Chỉ thị số 22/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ là yêu cầu cấp thiết.
Theo đó, Bộ Tài chính cùng với các Bộ, ngành, địa phương đã nhiều lần đánh giá và báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các nguyên nhân của hiện trạng này.
Thứ trưởng cho biết nguyên nhân chủ quan và khách quan đều có nhiều, một trong số đó có việc thiếu quyết liệt trong chỉ đạo điều hành, năng lực tổ chức triển khai còn hạn chế, và đặc biệt là tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm của một bộ phận cán bộ khi thực hiện nhiệm vụ. Xuất phát từ tình hình đó, Bộ Tài chính đã tham mưu và Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 22.
Theo Thứ trưởng, Bộ xác định nguyên nhân nào thì giải pháp đó.
Sáu nhóm giải pháp đồng bộ
Để khắc phục những nguyên nhân làm chậm tiến độ và hướng tới mục tiêu giải ngân cao nhất có thể kế hoạch của năm 2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương tập trung vào nhóm giải pháp đồng bộ.
Thứ nhất là hoàn thiện cơ chế chính sách, rà soát và khẩn trương xem xét để hoàn thiện các cơ chế, chính sách cũng như các văn bản hướng dẫn thực hiện ba chương trình mục tiêu quốc gia. Trong đó, xác định rõ phần nào còn thiếu, phần nào cần sửa đổi, bổ sung hay cần hướng dẫn cụ thể hơn. Trách nhiệm của các Bộ, ngành là phải rà soát và hướng dẫn để đảm bảo hệ thống quy định đồng bộ, dễ hiểu và đặc biệt là chỉ có một cách hiểu duy nhất, để thuận tiện cho việc thực thi, tránh tình trạng nhiều cách hiểu khác nhau dẫn đến lúng túng trong triển khai.
Thứ hai là đề cao trách nhiệm người đứng đầu, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh phải đề cao trách nhiệm của người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương và các tổ chức được giao nhiệm vụ triển khai.
Ông nhấn mạnh: “Thủ tướng cũng đã chỉ đạo gắn kết quả triển khai và giải ngân chương trình mục tiêu quốc gia là một tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ. Chúng ta phải thực hiện nghiêm giải pháp này; đơn vị hay tổ chức nào để chậm giải ngân do nguyên nhân chủ quan thì phải làm rõ và có biện pháp xử lý theo quy định của Đảng và Nhà nước.”
Thứ ba là tăng cường phân cấp, phân quyền. Cụ thể là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Các địa phương phải chủ động giải quyết các nội dung thuộc thẩm quyền đồng thời thường xuyên rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trực tiếp trên thực địa để xử lý kịp thời.
Thứ tư là nâng cao năng lực cán bộ cơ sở. Tập trung nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở, đặc biệt là trong các khâu quản lý đầu tư công, đấu thầu, tài chính ngân sách và thanh quyết toán.
“Thực tế cho thấy cùng một môi trường pháp lý, nhưng có nơi làm tốt, có nơi lại làm chậm, điều này khẳng định năng lực cán bộ là khâu rất quan trọng cần được nâng tầm,” Thứ trưởng nhấn mạnh.
Thứ năm là thực hiện quyết liệt các chỉ đạo. Cụ thể là quán triệt sâu sắc mục tiêu và hiệu quả của chương trình để các tổ chức, cá nhân, bộ ngành và địa phương hiểu rõ, từ đó triển khai quyết liệt các chỉ đạo của Thủ tướng tại Chỉ thị 22.
“Phải tránh tình trạng vốn thì có, nhiệm vụ thì cần nhưng lại không triển khai được trên thực tế, dẫn đến tồn đọng vốn,” Thứ trưởng nói.
Cuối cùng, Thứ trưởng nhấn mạnh đến vấn đề công khai, minh bạch thông tin về kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng tổ chức, địa phương và bộ ngành. Trên cơ sở đó, tất cả cùng thực hiện giám sát quá trình này và đánh giá cán bộ một cách công tâm. Đây là công cụ quan trọng để thúc đẩy các cá nhân, tổ chức hoàn thành nhiệm vụ giải ngân vốn cho ba chương trình mục tiêu quốc gia.
“Nếu chúng ta triển khai một cách nghiêm túc và đồng bộ các nhóm giải pháp nêu trên thì trong thời gian còn lại, các nhiệm vụ và kế hoạch vốn của các chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được giải ngân và sử dụng một cách có hiệu quả nhất,” Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nói./.
Toàn cảnh phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng Năm
Sáng 3/6, tại Hà Nội, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng Năm về tình hình kinh tế-xã hội tháng Năm và 5 tháng đầu năm; tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công...
