Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BKHCN quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược.
Đây là văn bản chính sách tạo cơ chế tài chính đặc thù theo hướng quản lý kinh phí gắn với gói công việc, mốc đánh giá và kết quả đầu ra, đồng thời tăng quyền chủ động cho tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Hỗ trợ 100% kinh phí đối với nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng
Theo Thông tư, nguồn kinh phí thực hiện nhiệm vụ gồm ngân sách nhà nước và các nguồn ngoài ngân sách, trong đó có kinh phí đối ứng của tổ chức chủ trì, tổ chức, cá nhân tham gia, kinh phí từ hợp tác quốc tế và các nguồn tài chính hợp pháp khác.
Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đối với nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng; nhiệm vụ nhằm nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nền tảng hoặc công nghệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh; nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đối với nhiệm vụ nhằm phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược có khả năng ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 70% kinh phí thực hiện. Phần còn lại do tổ chức chủ trì, tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện bố trí từ kinh phí đối ứng.
Mức hỗ trợ được xác định trên cơ sở mục tiêu làm chủ, phát triển công nghệ và sản phẩm; giai đoạn phát triển, mức độ hoàn thiện công nghệ; mức độ rủi ro; khả năng huy động nguồn lực ngoài ngân sách và sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân; khả năng ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa và mức độ đóng góp vào năng lực tự chủ công nghệ, quốc phòng, an ninh, năng lực cạnh tranh quốc gia.
Kinh phí gắn với gói công việc, mốc đánh giá
Một điểm mới của cơ chế tài chính là dự toán được lập theo từng gói công việc và tổng hợp theo từng mốc đánh giá, gắn với mục tiêu, sản phẩm đầu ra và kết quả cuối cùng của nhiệm vụ. Đồng thời, dự toán phải bảo đảm đồng bộ với chuỗi phát triển sản phẩm công nghệ từ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, sản xuất nguyên mẫu, triển khai thử nghiệm đến chuyển giao, thương mại hóa sản phẩm.
Việc cấp, quản lý, sử dụng, thanh toán, quyết toán kinh phí được áp dụng cơ chế khoán chi đến sản phẩm cuối cùng theo kết quả đạt được tại từng mốc đánh giá. Kết quả thực hiện tại mỗi mốc do Hội đồng đánh giá kết luận là căn cứ để thanh toán, quyết toán kinh phí tương ứng và cấp kinh phí cho giai đoạn tiếp theo.
Trường hợp mốc đánh giá đạt yêu cầu, kinh phí được thanh toán theo phương thức khoán chi đã được phê duyệt; nếu mốc đánh giá chưa đạt yêu cầu, đối với phần áp dụng khoán chi đến sản phẩm cuối cùng sẽ chưa thanh toán kinh phí của mốc đó. Với phần áp dụng khoán chi từng phần, chỉ thanh toán những nội dung được Hội đồng xác nhận đạt yêu cầu.
Thông tư cũng cho phép thực hiện một nhiệm vụ theo nhiều phương án nghiên cứu độc lập trong trường hợp có từ hai tổ chức, doanh nghiệp trở lên cùng thực hiện các phương án nhằm đạt một mục tiêu, yêu cầu và chỉ tiêu đánh giá. Mỗi phương án được lập dự toán, giao kinh phí, ký hợp đồng, thanh toán, quyết toán và theo dõi riêng; kinh phí được cấp và thanh toán theo kết quả tại từng mốc đánh giá.
Tăng tính chủ động trong sử dụng kinh phí
Thông tư nêu rõ tổ chức chủ trì được quyền chủ động điều chỉnh kinh phí giữa các nội dung chi trong cùng gói công việc hoặc giữa các gói công việc thuộc cùng mốc đánh giá; điều chỉnh tiến độ bố trí kinh phí đối ứng và sử dụng kinh phí dự phòng trong phạm vi dự toán đã được phê duyệt, nhưng phải bảo đảm kết quả đầu ra, sản phẩm và các chỉ tiêu đánh giá theo hợp đồng.
Đối với những điều chỉnh giữa các gói công việc thuộc các mốc đánh giá khác nhau hoặc làm thay đổi tổng mức kinh phí, cơ cấu nguồn kinh phí đã được phê duyệt, tổ chức chủ trì phải báo cáo cơ quan quản lý nhiệm vụ xem xét, quyết định.
Tổ chức chủ trì cũng được tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về lựa chọn nhà thầu, nhà cung cấp khi mua sắm, thuê trang thiết bị, máy móc, hàng hóa, dịch vụ phục vụ trực tiếp nhiệm vụ. Việc lựa chọn phải tuân thủ pháp luật về đấu thầu và pháp luật chuyên ngành, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và không có xung đột lợi ích.*Mức thù lao tối đa của Tổng công trình sư là 300 triệu đồng/tháng
Cơ chế mới được quy định tại Thông tư cho phép xác định thù lao theo vị trí công việc và mức độ tham gia thực hiện nhiệm vụ. Đối với chuyên gia trong nước và nước ngoài, mức thuê được xác định theo cơ chế thỏa thuận, căn cứ yêu cầu chuyên môn, phạm vi và nội dung công việc, trình độ, năng lực, kinh nghiệm, thời gian tham gia, mặt bằng giá thị trường và thông lệ quốc tế.
Mức thuê chuyên gia theo tháng thông thường tối đa bằng mức thù lao của Chủ nhiệm nhiệm vụ; trường hợp cần thiết có thể cao hơn nhưng phải được thuyết minh và mức tối đa bằng mức thù lao của Tổng công trình sư.
Theo phụ lục kèm theo Thông tư, mức thù lao tối đa của Tổng công trình sư là 300 triệu đồng/tháng. Cơ chế này được thiết kế nhằm đáp ứng yêu cầu huy động nhân lực trình độ cao cho những nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.
Bên cạnh đó, Thông tư cho phép bố trí kinh phí dự phòng để xử lý các phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Mức dự phòng do tổ chức chủ trì đề xuất, được cơ quan quản lý nhiệm vụ xem xét, quyết định nhưng không vượt quá 10% tổng dự toán kinh phí từ nguồn ngân sách nhà nước thực hiện nhiệm vụ.
Việc thiết kế cơ chế tài chính theo gói công việc, mốc đánh giá và kết quả đầu ra nhằm phù hợp hơn với đặc thù phức tạp, rủi ro và tính bất định của hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược; đồng thời gắn quyền chủ động của tổ chức thực hiện với yêu cầu trách nhiệm giải trình và quản lý chặt chẽ nguồn lực ngân sách nhà nước./.