Ngày 2/10 tại Nhật Bản, Diễn đàn Công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 đã chính thức diễn ra đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong quan hệ hợp tác công nghệ giữa hai quốc gia.
Diễn đàn do VINASA, Cục Công nghiệp Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), VJC phối hợp cùng các Tổ chức tại Nhật Bản gồm JISA, JETRO, VADX, tổ chức, dưới sự bảo trợ và chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản (MIC).
Với chủ đề "Cộng hưởng Số Việt - Nhật: Đồng sáng tạo tương lai với Trí tuệ Nhân tạo và Công nghệ chuyên sâu," sự kiện thu hút hơn 250 lãnh đạo cấp cao (C-Level) từ các tập đoàn Nhật Bản và những doanh nghiệp công nghệ số nòng cốt của Việt Nam.
Diễn đàn đã xoáy sâu vào 'bài toán' cấp bách nhất của nền kinh tế Nhật Bản hiện nay: Khủng hoảng "Vách đá số 2025" (Digital Cliff). Với 60% hệ thống công nghệ thông tin cốt lõi có tuổi đời trên 20 năm và nguy cơ thiếu hụt 800.000 kỹ sư vào năm 2030, quá trình chuyển đổi số của Nhật Bản đang gặp thách thức sinh tử. Tại đây, các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam cam kết trở thành đối tác chiến lược giải quyết triệt để bài toán này.
Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ghi nhận sự trưởng thành vượt bậc về lượng và chất của doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam tại thị trường Nhật Bản. Lấy minh chứng từ Tập đoàn FPT với quy mô 5.000 nhân sự và doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin đạt 15.452 tỷ đồng (năm 2025) tại Nhật Bản, Bộ trưởng khẳng định đây là nền tảng vững chắc để hai bên tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã chỉ đạo 4 định hướng hợp tác trọng tâm giữa 2 bên gồm: Hiện đại hóa hệ thống lõi để nâng cao năng suất; Cùng nghiên cứu, thiết kế và thử nghiệm công nghệ chuyên sâu (AI, Robot, UAV); Đào tạo kỹ sư AI gắn với nhu cầu doanh nghiệp; Đưa sản phẩm đồng phát triển vào thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Những định hướng hợp tác tại Diễn đàn cũng cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó xác định doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể và động lực quan trọng của quá trình phát triển.
Việc thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam tham gia sâu hơn vào các hoạt động nghiên cứu, phát triển, làm chủ công nghệ lõi và đồng sáng tạo sản phẩm với đối tác quốc tế không chỉ mở rộng thị trường, mà còn góp phần hình thành năng lực công nghệ tự chủ, nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Đồng thuận với tầm nhìn này, đại diện Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản (MIC) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các không gian thử nghiệm (Sandbox) và hành lang pháp lý linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp hai nước hiện thực hóa các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D) chung, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng số và trí tuệ nhân tạo.
Hợp tác công nghệ Việt - Nhật không còn bị giới hạn trong khuôn khổ giải quyết bài toán nội địa. Chủ tịch VINASA Nguyễn Văn Khoa nhấn mạnh tại sự kiện: "Tầm nhìn của Diễn đàn ngày hôm nay không chỉ dừng lại ở việc dùng công nghệ Việt Nam phục vụ thị trường Nhật Bản, hay thu hút vốn Nhật Bản vào Việt Nam. Mục tiêu tối thượng của chúng ta là Đồng sáng tạo để vươn ra toàn cầu (Co-create to Go Global). Tôi kỳ vọng, thông qua diễn đàn và các phiên giao thương (B2B Matching) ngày hôm nay, sẽ có thêm nhiều Trung tâm R&D song phương được thành lập, nhiều dòng vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm Nhật Bản chảy vào hệ sinh thái Deep Tech Việt Nam. Chúng ta sẽ cùng nhau tạo ra những Tài sản trí tuệ chung (Joint IP), đóng gói các giải pháp đột phá và mang tiêu chuẩn công nghệ Việt - Nhật xuất khẩu sang các thị trường Mỹ, châu Âu và toàn cầu."
Tại Diễn đàn, Lãnh đạo cấp cao hai nước cũng đã chứng kiến Lễ ký kết hàng loạt Biên bản ghi nhớ (MoU) chiến lược, tiêu biểu như sự hợp tác giữa Miichisoft và Taisei Oncho, VTI Japan và Tập đoàn NEC, chính thức đưa các cam kết đồng sáng tạo vào giai đoạn thực thi.
Đồng thời tại sự kiện, hơn 100 cuộc gặp gỡ B2B 1:1 đã diễn ra sôi nổi tại khu vực giao thương, mở đường cho dòng vốn và các dự án R&D trong mảng Smart Factory, Robot tự hành (UAV) và Vi mạch bán dẫn tiếp tục chảy mạnh giữa hai quốc gia.
Thông qua hợp tác với các tập đoàn Nhật Bản, doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ tiên tiến, chuẩn quản trị quốc tế, từng bước chuyển dịch từ gia công, cung cấp dịch vụ sang nghiên cứu, thiết kế và phát triển các sản phẩm, giải pháp công nghệ có giá trị gia tăng cao. Đây cũng là một trong những hướng đi quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có năng lực cạnh tranh quốc tế, đóng góp trực tiếp vào tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước./.