Tổng thống Ecuador Rafael Correa vừa ký sắc lệnh theo đó nước này chính thức rút khỏi Hiệp ước hỗ tương liên Mỹ (TIAR) được Mỹ thúc đẩy trong thời kỳ Chiến tranh lạnh để bảo vệ các lợi ích địa chính trị của Washington tại khu vực.
Tại hội nghị thượng đỉnh Tổ chức các nước châu Mỹ (OAS) ở Cochabamba (Bolivia) năm 2012, ông Correa đã thông báo quyết định của Quito rút khỏi hiệp ước. Ngày 21/1 vừa qua, quốc hội Ecuador đã ra nghị quyết thông qua đề xuất trên của chính phủ.
Hiệp ước ra đời với mục đích bảo vệ lẫn nhau trong trường hợp một nước châu Mỹ bị tấn công quân sự từ bên ngoài châu lục, thế nhưng, trong một thông cáo, Bộ ngoại giao Ecuador ngày 5/2 chỉ rõ khi xảy ra một cuộc gây hấn thực sự nhằm vào một nước Mỹ Latinh, như trường hợp Anh tấn công Argentina năm 1982, Mỹ đã không thực hiện hiệp ước. Thay vì bảo vệ Buenos Aires, Washington đứng về phía đồng minh ngoài châu lục.
Tổng thống Correa từng tuyên bố hành động trên đã “khai tử” TIAR.
Thông cáo của Bộ ngoại giao Ecuador còn tố cáo Mỹ sử dụng TIAR để can thiệp quân sự tại Guatemala năm 1954, tại Panama năm 1964, tại Cộng hòa Dominicana năm 1965, và cô lập Cuba tại các diễn đàn khu vực từ năm 1962.
Thông cáo nhấn mạnh quyết định rút khỏi TIAR là một bước đi của Ecuador hướng tới xây dựng một học thuyết an ninh và phòng thủ của châu lục phù hợp với thực tế mới của thế giới, phục vụ mục tiêu xây dựng một trật tự thế giới công bằng và bình đẳng hơn, và thúc đẩy quan hệ hòa bình giữa các nước.
TIAR được ký năm 1947 tại Rio de Janeiro (Brazil) và có hiệu lực từ năm 1948. Trước đó, đã có 4 nước thông báo rút khỏi hiệp ước là Mexico (năm 2002), Nicaragua (2012), Bolivia (2012) và Venezuela (2013) vì coi đó là cơ chế lỗi thời.
Không chỉ phê phán TIAR, các nước cánh tả tại Mỹ Latinh còn chỉ trích các thể chế bảo vệ nhân quyền của Tổ chức các nước châu Mỹ, vì chỉ phục vụ lợi ích bá chủ của Washington./.
