Theo Phóng viên TTXVN tại Pháp, trước sức ép từ giá nhiên liệu tăng cao và nguồn cung dầu diesel trên thị trường quốc tế bị thắt chặt, nhiều nước châu Âu đang triển khai các biện pháp nhằm giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Ngày 12/10, Chính phủ Pháp thảo luận với các doanh nghiệp dầu khí và nhà phân phối về kế hoạch giải phóng 10 triệu thùng dầu diesel từ kho dự trữ chiến lược ra thị trường, với mục tiêu giảm giá bán lẻ khoảng 12-18 xu euro/lít.
Theo kế hoạch, cơ quan quản lý dự trữ an ninh dầu mỏ Pháp (Sagess) sẽ bán lượng nhiên liệu này theo mức giá được thỏa thuận trước, tạo điều kiện để các nhà phân phối giảm giá bán lẻ. Biện pháp dự kiến áp dụng từ ngày 1/11 tới, bao gồm cả dầu diesel đường bộ và một số loại nhiên liệu phục vụ hoạt động chuyên dụng.
Chính phủ yêu cầu các nhà phân phối chuyển lợi ích giảm giá đến người tiêu dùng, không được hưởng thêm lợi nhuận từ lượng nhiên liệu ưu đãi.
Tuy nhiên, mức giảm thực tế có thể khác nhau giữa các hệ thống phân phối; một số trạm xăng độc lập cũng có thể cần thêm thời gian để thay thế lượng nhiên liệu tồn kho.
Trong khi đó, Đức, Tây Ban Nha và Anh kết hợp giải phóng dự trữ với giảm thuế để hỗ trợ người tiêu dùng.
Tại Đức, chính phủ ngày 9/10 thông báo sẽ giải phóng tối đa 15 triệu thùng dầu diesel, dầu sưởi và dầu thô từ kho dự trữ khẩn cấp trong khuôn khổ nỗ lực phối hợp của Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) và Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA).
Đức cũng áp dụng biện pháp giảm tạm thời thuế nhiên liệu 17 xu euro/lít đối với cả xăng và dầu diesel từ ngày 1/10, dự kiến kéo dài đến hết năm 2026.
Tây Ban Nha lựa chọn duy trì hỗ trợ thuế theo lộ trình giảm dần. Mức giảm thuế đối với xăng và dầu diesel được duy trì ở mức 20 xu euro/lít trong tháng 10, giảm xuống 13 xu trong tháng 11 và 6 xu trong tháng 12. Gói hỗ trợ triển khai từ tháng 3 có tổng chi phí ước tính khoảng 5 tỷ euro, hướng tới hỗ trợ khoảng 20 triệu hộ gia đình và 3 triệu doanh nghiệp.
Về phần mình, Anh tiếp tục duy trì mức giảm thuế nhiên liệu 5 xu bảng/lít đến hết năm 2026, dù giá dầu diesel bình quân đã lên tới 199,52 xu bảng/lít trong tuần kết thúc ngày 5/10.
Các biện pháp giảm thuế giúp hạn chế một phần chi phí nhiên liệu, nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc vào diễn biến giá trên thị trường quốc tế.
Tại Italy, chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel hết hạn ngày 5/10 mà chưa có biện pháp thay thế. Mức giảm thuế trước khi hết hạn chỉ còn 6,1 xu euro/lít.
Tập đoàn năng lượng Eni đã nâng giá trần dầu diesel tại hệ thống của mình từ 2,19 euro lên 2,25 euro/lít để phản ánh việc ưu đãi thuế kết thúc.
Chính phủ Italy đang xem xét cơ chế sử dụng nguồn thu thuế giá trị gia tăng tăng thêm từ giá dầu cao để tài trợ cho các biện pháp hỗ trợ tiếp theo.
Tại Bỉ, cơ chế giá trần cho phép điều chỉnh mức giá bán tối đa theo biến động thị trường, nhưng không ngăn được giá nhiên liệu tăng. Ngày 22/9, giá dầu diesel tối đa tại nước này đạt 2,501 euro/lít, cho thấy những giới hạn của biện pháp điều tiết giá khi chi phí đầu vào tăng mạnh.
Ở cấp độ châu Âu, Ủy ban châu Âu và đại diện các nước thành viên đang tăng cường trao đổi về nguồn cung dầu diesel. Theo cuộc họp ngày 2/10, nguồn cung diesel của EU nhìn chung vẫn tương đối ổn định, nhưng giá duy trì ở mức cao do thị trường toàn cầu bị thắt chặt. Các nước thành viên được kêu gọi phối hợp chặt chẽ và theo dõi sát diễn biến cung cầu.
Trong khuôn khổ phối hợp của G7, các nước châu Âu dự kiến đưa khoảng 100 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ từ kho dự trữ chiến lược ra thị trường. IEA thúc đẩy tiến độ thực hiện, đồng thời ưu tiên nguồn cung diesel do vai trò thiết yếu của nhiên liệu này đối với vận tải, nông nghiệp và công nghiệp.
Nhìn chung, các nước châu Âu đang kết hợp giải phóng dự trữ, giảm thuế và điều tiết giá bán lẻ, nhưng cách tiếp cận khác nhau tùy điều kiện ngân sách và thị trường của từng nước. Những biện pháp này có thể giảm áp lực chi phí trong ngắn hạn, song khó bảo đảm giá nhiên liệu duy trì ở mức thấp nếu nguồn cung quốc tế tiếp tục gián đoạn.
Về dài hạn, châu Âu cần khôi phục nguồn cung dầu diesel tinh chế và củng cố khả năng ứng phó với các cú sốc năng lượng, đồng thời cân đối giữa hỗ trợ người tiêu dùng và bảo đảm an ninh dự trữ./.