Ireland, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU), ngày 10/10 đề xuất giảm 141 tỷ euro (163 tỷ USD) trong ngân sách dài hạn của khối giai đoạn 2028-2034 so với kế hoạch ban đầu của Ủy ban châu Âu (EC), nhằm tìm kiếm đồng thuận giữa các nước thành viên.
Đề xuất thỏa hiệp của Ireland đưa quy mô ngân sách từ khoảng 2.000 tỷ euro xuống còn 1.760 tỷ euro, tính theo mặt bằng giá năm 2025, tương đương mức giảm khoảng 8%. Tuy nhiên, con số này vẫn cần được đàm phán giữa 27 nước thành viên trong những tháng tới. Nếu được thông qua, ngân sách mới vẫn tăng khoảng 30% so với mức 1.200 tỷ euro của giai đoạn 2021-2027.
Ngân sách dài hạn, còn gọi là Khung tài chính đa niên (MFF), là nguồn tài chính chủ yếu cho các chính sách của Liên minh châu Âu. Khối đang phải cân đối nhu cầu chi tiêu ngày càng tăng cho quốc phòng, nâng cao năng lực cạnh tranh và an ninh kinh tế, trong khi vẫn phải duy trì nguồn lực cho các chính sách truyền thống như hỗ trợ nông nghiệp và phát triển khu vực.
Đề xuất của Ireland dự kiến cắt giảm khoảng 3% ngân sách dành cho phát triển khu vực, nông nghiệp và thủy sản so với kế hoạch ban đầu của Ủy ban châu Âu. Trong khi đó, các khoản chi cho năng lực cạnh tranh, thịnh vượng và an ninh sẽ giảm khoảng 13%. Ireland cũng đề xuất giảm 12% ngân sách dành cho hoạt động hành chính của Liên minh châu Âu và cắt giảm mạnh hơn các khoản viện trợ quốc tế.
Để bổ sung nguồn lực, kế hoạch đề xuất huy động 55 tỷ euro thông qua các nguồn thu mới, trong đó có thuế quan và việc bán giấy phép phát thải CO2 cho doanh nghiệp.
Các nước thành viên Liên minh châu Âu hiện chia rẽ sâu sắc về quy mô ngân sách. Đức cùng Áo, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Thụy Điển muốn cắt giảm chi tiêu mạnh hơn, trong khi Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Ba Lan muốn bảo vệ nguồn tài chính dành cho các ưu tiên của khối.
Pháp cho rằng Liên minh châu Âu cần đủ nguồn lực để ứng phó với những thách thức ngày càng gia tăng.
Lãnh đạo các nước Liên minh châu Âu dự kiến thảo luận đề xuất của Ireland tại hội nghị ở Brussels trong hai ngày 15-16/10. Khối đặt mục tiêu đạt thỏa thuận về ngân sách giai đoạn 2028-2034 trước cuối năm nay, nhằm tránh để tiến trình đàm phán kéo dài sang năm bầu cử nhạy cảm tại một số nước thành viên./.
EU trước sức ép cân bằng giữa tham vọng chiến lược và kỷ luật ngân sách
Với tư cách nền kinh tế đóng góp nhiều nhất vào ngân sách EU, Đức đề xuất cắt giảm hàng trăm tỷ euro trong tổng quy mô ngân sách dài hạn và việc thắt chặt chi tiêu phải áp dụng trên mọi lĩnh vực.
