Từ khu vực Frankfurt (Đức) đến Basel (Thụy Sĩ), sâu dưới lòng đất tồn tại một trong những kho nước ngầm lớn nhất châu Âu, cung cấp nước uống cho hơn 5 triệu người.
Khối nước khổng lồ này trải dài khoảng 300km dưới lòng đất, tạo thành hệ tầng chứa nước ngầm lớn nhất châu Âu, tương đương khoảng ba lần diện tích hồ Constance nếu đặt chồng lên nhau dưới lòng đất.
Hồ Constance nằm giữa Đức-Thụy Sĩ-Áo, là một trong số ít hồ lớn ở châu Âu do nhiều quốc gia cùng chia sẻ.
Theo một nghiên cứu dự kiến công bố vào tháng 6/2026, hệ thống nước ngầm này đang chịu áp lực nghiêm trọng do ô nhiễm gia tăng, với sự xuất hiện của thuốc trừ sâu, dư lượng dược phẩm và các hóa chất công nghiệp tổng hợp như PFAS (hóa chất vĩnh cửu). Các dấu vết của những chất này đã được phát hiện tại nhiều khu vực trong tầng chứa nước.
Khối nước ngầm khổng lồ có thể tích khoảng 150 tỷ mét khối này không chỉ đóng vai trò sống còn đối với nguồn nước sinh hoạt mà còn ảnh hưởng đến hệ sinh thái đa dạng trong khu vực.
Các nhà khoa học vẫn liên tục phát hiện thêm các loài sinh vật sống trong môi trường này, như loài giáp xác nước ngầm Parabathynella badenwuerttembergensis, được xem như một “công nhân dọn dẹp” tự nhiên của hệ sinh thái dưới lòng đất.
Hệ tầng chứa nước này trải dài từ Frankfurt am Main, vượt qua biên giới Pháp đến Strasbourg và kéo dài xuống Basel. Khối lượng nước khổng lồ 150 tỷ mét khối này tương đương khoảng 60 triệu bể bơi Olympic.
Tại một số nơi, nước ngầm chỉ nằm cách mặt đất vài mét, nhưng cũng có khu vực nằm sâu hàng trăm mét. Ở vùng Upper Rhine Graben, các cuộc khoan thăm dò đã chạm tới độ sâu hơn 3.300 mét, trong đó giếng khoan “Frankenthal 10” được ghi nhận là một trong những điểm khoan sâu nhất từng thực hiện trong khu vực.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy hệ thống nước ngầm này đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi hoạt động của con người. Việc sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu trong nông nghiệp, cùng với nước thải đô thị và công nghiệp, đang làm gia tăng ô nhiễm trong tầng chứa nước.
Một nghiên cứu xuyên biên giới (Ermes II) công bố năm 2026 cho thấy khoảng 96% trong số 1.500 điểm quan trắc dọc theo lưu vực sông Rhine giữa Đức, Thụy Sĩ và Pháp có ít nhất một loại vi chất ô nhiễm. Trong đó, thuốc bảo vệ thực vật là nhóm gây ô nhiễm chính.
Đáng chú ý, hơn một nửa số điểm quan trắc đã vượt ngưỡng giới hạn an toàn đối với nước uống. Một trong những chất phổ biến nhất được phát hiện là axit trifluoroacetic (TFA), thuộc nhóm PFAS.
PFAS là nhóm hợp chất nhân tạo được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp, từ thiết bị điện tử, sơn, ôtô đến mỹ phẩm. Các nhà khoa học cảnh báo hiện tượng “cocktail hóa chất," khi nhiều chất ô nhiễm tồn tại cùng lúc có thể làm tăng độc tính tổng hợp, dù ở nồng độ thấp, nhưng tác động lâu dài đến sức khỏe con người vẫn chưa được hiểu rõ đầy đủ.
Mặc dù nước uống không được khai thác trực tiếp từ nước ngầm thô mà phải qua xử lý, chất lượng tầng chứa nước vẫn quyết định mức độ xử lý cần thiết trước khi cung cấp cho người dân.
Các chuyên gia môi trường cảnh báo rằng bảo vệ nước ngầm đang là một thách thức lớn. Tuy vậy, hệ sinh thái dưới lòng đất vẫn tồn tại các vi sinh vật có vai trò làm sạch tự nhiên, giúp phân hủy chất hữu cơ và vi khuẩn.
Loài giáp xác nước ngầm Parabathynella badenwuerttembergensis, được phát hiện năm 2013, được mô tả như một “hóa thạch sống”, gần như không thay đổi trong hàng trăm triệu năm.
Các nhà khoa học gọi hệ thống nước ngầm này là một “bảo tàng địa chất sống,” nơi lưu giữ những dạng sống cổ xưa và tinh vi của tự nhiên dưới lòng đất./.