Trước cú sốc năng lượng do xung đột tại Trung Đông, nông dân Pháp đang điều chỉnh chiến lược sản xuất, ưu tiên các loại cây ít phụ thuộc vào phân bón và hóa chất như cải dầu và hướng dương, thay vì ngô vốn tiêu tốn nhiều vật tư đầu vào.
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, tháng 4 hằng năm vốn là thời điểm những cánh đồng cải dầu nở rộ sắc vàng, nhưng năm 2026, diện tích loại cây này đã gia tăng rõ rệt.
Theo số liệu được Bộ Nông nghiệp Pháp công bố ngày 14/4, diện tích gieo trồng cải dầu đạt 1,38 triệu ha, tăng 9% so với năm trước. Diễn biến này phản ánh tính toán kinh tế của nông dân trong bối cảnh chi phí sản xuất leo thang.
Trong mỗi vụ mùa, việc lựa chọn cây trồng luôn là một “canh bạc” đối với nông dân. Năm nay, diện tích trồng củ cải đường và khoai tây giảm, cây ngũ cốc giữ ổn định, trong khi cải dầu tăng mạnh.
Đến tháng 4, bài toán đặt ra là lựa chọn giữa ngô và hướng dương. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ngô, diện tích ngô hạt có thể giảm từ 10% đến 15%, trong khi diện tích hướng dương được dự báo tăng mạnh.
Theo ông Sébastien Poncelet, chuyên gia của Argus Media France (công ty quốc tế chuyên cung cấp thông tin, phân tích và định giá thị trường năng lượng và hàng hóa), sự thay đổi này không chỉ do giá cả mà còn chịu tác động trực tiếp từ diễn biến địa chính trị.
Cuộc tấn công của Israel và Mỹ nhằm vào Iran cuối tháng 2 đã khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt, kéo theo chi phí dầu diesel nông nghiệp và phân bón tăng mạnh, buộc nông dân phải điều chỉnh cơ cấu cây trồng.
Trong bối cảnh đó, hướng dương nổi lên nhờ ưu thế “tiết kiệm” vật tư đầu vào, ít cần phân bón và thuốc bảo vệ thực vật so với ngô. Giá hướng dương cũng duy trì ở mức cao trong suốt năm 2025 và hiện đạt khoảng 625 euro/tấn (tương đương khoảng 675 USD/tấn).
Giá cải dầu dao động trong khoảng 450–500 euro/tấn và đã vượt 510 euro/tấn đầu năm 2026 (khoảng 551 USD/tấn). Theo ông Sébastien Poncelet, yếu tố chính nâng đỡ giá là sự xuất hiện của “các đầu ra mới”, đặc biệt từ thị trường nhiên liệu sinh học.
Sự phát triển của lĩnh vực này góp phần thúc đẩy hoạt động của tập đoàn Avril - doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực sản xuất nhiên liệu sinh học và dầu thực vật. Năm 2025, doanh thu của tập đoàn tăng 6%, đạt 8,2 tỷ euro (khoảng 8,9 tỷ USD), với lợi nhuận ròng 48 triệu euro (khoảng 52 triệu USD).
Nhờ đó, cải dầu và hướng dương đang trở thành “đòn bẩy tài chính” cho nhiều trang trại, trong khi các loại ngũ cốc lại kém hấp dẫn do giá thấp. Năm 2025, nguồn cung dồi dào trên toàn cầu đã kéo giá lúa mì và ngô xuống mức thấp. Mặc dù giá dầu tăng trong giai đoạn đầu xung đột từng kéo theo giá nông sản, nhưng mối liên hệ này nhanh chóng suy yếu.
Hiện nay, giới đầu tư tập trung nhiều hơn vào triển vọng mùa vụ và điều kiện thời tiết. Tại châu Âu, Ukraine và Nga, triển vọng cây ngũ cốc được đánh giá tích cực, khiến giá khó tăng mạnh. Yếu tố bất định chủ yếu đến từ Mỹ, song chưa đủ để đảo chiều thị trường./.
Nông dân thu hàng trăm triệu đồng từ những mô hình kinh tế mới
Một số mô hình của các địa phương mới không chỉ cải thiện đời sống người dân mà còn mở ra hướng đi lâu dài cho phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả, thích ứng thị trường.
