Thảo luận tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở vào chiều 19/8, các đại biểu Quốc hội bày tỏ đồng tình với chủ trương phát triển mạnh hơn nhà ở cho thuê bởi mục tiêu cuối cùng vẫn là người dân có chỗ ở phù hợp với điều kiện và thu nhập, không nhất thiết ai cũng phải mua nhà.
Mở rộng nguồn vốn để phát triển nhà ở
Góp ý vào dự thảo luật này, theo Đại biểu Bùi Xuân Hải (đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng), phát triển nhà ở cho thuê là chủ trương được người dân rất quan tâm, nếu có chính sách phù hợp để phát triển nguồn cung nhà ở cho thuê, nhiều người dân sẽ có thêm cơ hội tiếp cận chỗ ở với chi phí phù hợp.
Cùng với các cơ chế, chính sách ưu đãi về đất đai, Đại biểu Hải đề nghị nghiên cứu cơ chế đặc thù, tinh gọn thủ tục hành chính đối với các dự án nhà ở cho thuê. Việc rút ngắn, đơn giản hóa quy trình sẽ giúp nhà đầu tư nhanh chóng triển khai dự án, đồng thời tạo thêm nguồn cung nhà ở cho người dân.
Đối với việc cho phép chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dành một phần diện tích để kinh doanh thương mại hoặc phát triển nhà ở thương mại, đại biểu nêu quan điểm cần quy định rõ tỷ lệ tối đa, tránh trường hợp lợi dụng chính sách ưu đãi về đất đai để chuyển phần lớn diện tích sang mục đích kinh doanh thương mại; có thể giới hạn tỷ lệ này ở mức 10% hoặc tối đa 20% diện tích sàn, diện tích đất được sử dụng cho mục đích thương mại, nhà ở thương mại.
Về nguồn vốn phát triển nhà ở, Đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) cho rằng việc mở rộng nguồn vốn hình thành quỹ nhà ở địa phương và duy trì tín dụng chính sách là cần thiết, có ý nghĩa đối với người mua, người thuê, người bán và doanh nghiệp, qua đó tạo nguồn lực dài hạn cho nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần bổ sung cơ chế tín dụng cho phía cung, nhất là các dự án nhà ở cho thuê có thời gian thu hồi vốn dài. Việc huy động vốn của chủ đầu tư cần được kiểm soát thông qua tài khoản dự án riêng, giải ngân theo tiến độ và cơ chế bảo lãnh phù hợp.
“Nếu thiếu cơ chế kiểm soát, có thể phát sinh nợ tiềm ẩn, đầu tư dàn trải hoặc trộn lẫn mục tiêu an sinh với hoạt động kinh doanh,” Đại biểu Tiến nói.
Đồng tình với việc huy động nguồn vốn từ các tổ chức, cá nhân nhằm khai thác nguồn lực xã hội, phục vụ phát triển nhà ở, nhất là nhà ở xã hội, Đại biểu Nguyễn Việt Hà (đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang) chỉ ra dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết về hình thức, điều kiện huy động vốn mà chưa thể hiện rõ quyền và nghĩa vụ của các bên.
“Nguồn vốn huy động từ tổ chức, cá nhân phải được sử dụng đúng mục đích phát triển nhà ở, tránh tình trạng huy động vốn cho một mục đích nhưng lại sử dụng vào hoạt động khác, qua đó hạn chế nguy cơ trục lợi,” Đại biểu Hà nhấn mạnh.
Làm rõ pháp lý xác định thời hạn sử dụng chung cư
Đối với chung cư xây dựng mới, thời hạn sử dụng căn hộ được quy định theo niên hạn xây dựng công trình, gắn với bảo đảm quyền tài sản, theo Đại biểu Nguyễn Tuấn Anh (đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ), quy định về “chung cư có thời hạn” chưa phân định rõ giữa niên hạn thiết kế, thời hạn sử dụng thực tế của công trình và thời hạn của quyền sở hữu căn hộ.
Nhìn nhận việc hết niên hạn thiết kế chỉ là căn cứ để kiểm định chất lượng, không đồng nghĩa với việc công trình đương nhiên phải phá dỡ hoặc quyền sở hữu tự động chấm dứt, Đại biểu Tuấn Anh cho rằng cụm từ “khi nhà chung cư phải phá dỡ” chưa xác định rõ quyền sở hữu chấm dứt từ thời điểm có kết luận kiểm định, có quyết định phá dỡ hay khi công trình bị phá dỡ trên thực tế; đồng thời chưa xử lý đầy đủ hậu quả đối với tài sản đang thế chấp, thừa kế hoặc bị kê biên.
Đại biểu cũng đánh giá dự thảo Luật Nhà ở chưa làm rõ trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư trong trường hợp tuổi thọ thực tế của công trình thấp hơn thời hạn được xác định theo thiết kế; chưa quy định cơ chế bảo hiểm vòng đời công trình hoặc trách nhiệm tài chính liên đới của chủ đầu tư ban đầu trong trường hợp công trình không bảo đảm thời hạn sử dụng đã được xác định trong hồ sơ, văn bản thẩm định thiết kế.
Do đó, đại biểu đề nghị thời hạn sử dụng nhà chung cư theo thiết kế được xác định trong hồ sơ thiết kế xây dựng trên cơ sở quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và phải được thể hiện trong văn bản thông báo kết quả thẩm định, quyết định phê duyệt dự án hoặc quyết định phê duyệt thiết kế xây dựng.
Ngoài ra, dự thảo Luật Nhà ở hiện quy định việc bố trí chỗ để xe theo quy chuẩn xây dựng nhưng chưa thể hiện đầy đủ nguyên tắc bảo đảm an toàn đối với khu vực để xe điện, sạc điện và đổi pin. Trong khi đó, các yêu cầu kỹ thuật chuyên ngành đã được quy định tại quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư./.
Nghị quyết 21: Đột phá về tư duy, nâng cao hiệu quả tái tạo tài sản đô thị
Cùng với việc khơi thông "điểm nghẽn" cải tạo chung cư, Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất.
