Theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), sau hơn 20 năm đàm phán đầy camgo, tuyến đường ống dẫn khí đốt dài 1.800km, nối một trong những nhàcung cấp năng lượng lớn nhất ở Trung Á với thị trường khát năng lượngNam Á, đã tiến một bước gần hơn tới hiện thực, đánh dấu một chương mớichưa từng có trong mối quan hệ giữa hai khu vực.
Công ty Gail Ltdcủa Ấn Độ và Công ty Inter State Gas System Ltd. của Pakistan mới đâyđã ký Thỏa thuận mua bán khí đốt với Turkmenistan, theo đó quốc giaTrung Á này sẽ cung cấp 90 triệu m3 khí đốt tự nhiên mỗi ngày cho Nam Áthông qua tuyến đường ống dẫn khí đốt tự nhiên Turkmenistan-Afghanistan-Pakistan-Ấn Độ (TAPI).
Afghanistan cũng đã kýmột Biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác khí đốt dài hạn với Turkmenistan.Thỏa thuận mua bán khí đốt giữa Afghanistan và Turkmenistan dự kiến sẽsớm được hoàn thành trong thời gian tới.
Bước tiếp theo là bốn quốc giatham gia TAPI sẽ thu hút các đối tác thương mại để xây dựng, cấp vốn vàvận hành đường ống dẫn có tổng chi phí ít nhất 7,6 tỷ USD theo thời giánăm 2008.
Tổng giám đốc Vụ Trung Á và Tây Á của ADB, KlausGerhaeusser, đánh giá sự kiện trên là một dấu mốc lịch sử chưa từng cótrong quan hệ hợp tác khu vực.
Ông Klaus Gerhaeusser nhấn mạnh TAPI làmột minh chứng cho sự hợp tác cùng có lợi cho các bên tham gia, khi mộtbên sẽ đa dạng hóa được thị trường xuất khẩu của mình ngoài các thịtrường truyền thống là Nga, Iran, Trung Quốc, còn một bên sẽ đáp ứngđược một phần nhu cầu năng lượng cần thiết của mình cho phát triển.
ÔngKlaus Gerhaeusser cho biết phần lớn khí đốt xuất khẩu từ Turkmenistan sẽ giúp đáp ứng nhu cầu đang tăng mạnh ở Ấn Độ và Pakistan - hai nềnkinh tế lớn nhất Nam Á và có nhu cầu năng lượng được dự báo sẽ tăng gấpđôi so với hiện nay vào năm 2030, trong khi phần còn lại sẽ giúp cảithiện tình trạng thiếu điện kinh niên tại Afghanistan. Vì vậy, có thểgọi đó là "đường ống của hòa bình và thịnh vượng.”
Trên cương vịBan thư ký TAPI từ năm 2002, ADB đã đóng vai trò hàng đầu trong việcphối hợp và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình đàm phán TAPI trong10 năm qua./.
Việt Tú (TTXVN)