Tối 12/2, (tức 25 tháng Chạp), Thành phố Hồ Chí Minh chính thức khánh thành Công viên số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài, Thành phố Hồ Chí Minh) với tổng mức đầu tư hơn 263 tỷ đồng.
Công trình được triển khai theo chủ trương của Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về "Chuyển đổi đất trống thành công viên công cộng,” hoàn thành trước thềm Xuân Bính Ngọ 2026, không chỉ là không gian dành tưởng niệm các nạn nhân COVID-19, mà còn mở ra một khoảng xanh nhân văn giữa lòng đô thị.
Phát biểu tại lễ khánh thành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhấn mạnh Công viên số 1 Lý Thái Tổ là một công trình đặc biệt có ý nghĩa, mang tính nhân văn sâu sắc, nơi mà mọi người dân chúng ta tìm về để nhớ để thương để sống chậm lại trong dòng đời hối hả, để “ký ức và hiện tại giao thoa” với nhau.
Công viên hiện hữu mang ba thông điệp: “Sự hồi sinh - vì sự sống luôn tìm được cách nảy mầm, kể cả trên nền đất của đau thương”; “Là nghĩa tình và đoàn kết - vì chính tình người đã cứu chúng ta trong những thời khắc tưởng chừng không còn hy vọng”; “Là hướng tới tương lai - để thế hệ sau hiểu rằng Thành phố này được xây dựng không chỉ bằng bê tông, mà bằng sự sẻ chia,” ông Được nói.
Nhắc lại thời điểm đại dịch COVID-19 bùng phát, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Nguyễn Văn Được bày tỏ niềm thương tiếc và dành những giây phút lắng đọng để tưởng nhớ hàng ngàn đồng bào, đồng chí đã vĩnh viễn ra đi trong đại dịch COVID-19 khốc liệt. Thành phố xin kính cẩn nghiêng mình trước sự hy sinh của hàng trăm y bác sỹ, chiến sỹ tuyến đầu và những tình nguyện viên nhiệt huyết.
"Họ đã gác lại hạnh phúc riêng, thậm chí có người không thể về chịu tang cha mẹ, để xông pha vào tâm dịch, chiến đấu vì sự sống của nhân dân cho đến hơi thở cuối cùng. Sự hy sinh ấy đã hóa thành một tượng đài - không phải dựng bằng đá, mà dựng bằng lòng biết ơn của hàng triệu người dân Thành phố,” ông Được nói và tin tưởng đây sẽ là công trình mang nhịp đập của sự tri ân và hồi sinh.
Ông Được cũng cảm ơn sự đồng thuận của nhân dân, các cơ quan, đơn vị và Tập đoàn Sun Group (đơn vị tài trợ) cùng đội ngũ thi công, tư vấn đã làm việc bằng tất cả tâm huyết, để trong 104 ngày đêm có được công trình đầy ý nghĩa này. Đồng thời, tin tưởng rằng, Công viên sẽ trở thành “trái tim xanh”, một điểm đến văn hóa đặc sắc, nơi mỗi người dân có thể tìm thấy sự thư thái, là điểm hẹn của sự bình yên, của ký ức, và của niềm tự hào.
Có mặt tại lễ khánh thành, chị Nguyễn Thị Oanh, nhà ở Tân Phú không khỏi bất ngờ trước vẻ đẹp của khuôn viên và sự trang trọng nhiều ý nghĩa từ đài tưởng niệm nạn nhân COVID-19.
“Từ tận đáy lòng, tôi nghĩ công viên không chỉ mang tính nhân văn, là nơi thư giãn, đời sống tinh thần mà còn gợi nhớ cho người dân Thành phố sự tri ân người đã mất, là động lực để người dân thành phố tiếp tục đoàn kết, nỗ lực, phấn đấu vươn lên xây dựng thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình...” - chị Oanh chia sẻ.
Dù đã nghe nhiều thông tin, song khi tận mắt chứng kiến chị Oanh không khỏi bất ngờ khi Công viên còn có không gian mở dành cho các hoạt động thể thao, sinh hoạt cộng đồng, cùng với những khu vườn tượng, là nơi thư giãn, chữa lành. Đặc biệt, toàn bộ hệ cây xanh cổ thụ trong công viên được giữ gìn; các biệt thự cũ được tôn tạo, mở ra những không gian triển lãm, thư viện...
Theo Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, Công viên số 1 Lý Thái Tổ là một trong 9 dự án trọng điểm, hiện thực hóa định hướng đưa mảng xanh và không gian cộng đồng trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển siêu đô thị của Thành phố giai đoạn mới.
Việc hồi sinh không gian rộng 4,3 ha giữa trung tâm thành phố - mang nhiều giá trị thiên nhiên, lịch sử và tinh thần thể hiện quyết tâm của Thành phố trong việc trả lại đất cho cộng đồng, kiến tạo môi trường sống bền vững và nhân ái cho người dân.
Để triển khai dự án, Thành phố đã huy động các nguồn lực xã hội hóa; trong đó Tập đoàn Sun Group tài trợ toàn bộ kinh phí và trực tiếp thi công dự án cùng với nhiều đơn vị tư vấn trong và ngoài nước.
Toàn bộ công viên được đặt trên thửa đất hình tam giác, và các nhà thiết kế đã khéo léo bo mềm các cạnh khu đất, đặt ở trung tâm công viên một quảng trường hình tròn rộng 1.800m2, được lấy cảm hứng thiết kế từ hình ảnh giọt nước rơi xuống- khi chạm mặt đất, hình thành một hố không gian tựa vết sẹo hằn sâu, như một lời nhắc nhở về quá khứ đau thương. Giọt nước tan ra thành những gợn sóng lan tỏa xung quanh, như chuyển hóa nỗi buồn thành năng lượng tích cực, hướng con người đến tương lai tốt đẹp.
Từ nguồn cảm hứng đó, tại trung tâm quảng trường tròn nơi đặt Tượng đài Giọt nước, mặt đất được đào thấp khoảng 4 m. Phần đất đào lên được chuyển đổi, bồi đắp thành không gian vườn đồi cạnh quảng trường, thể hiện triết lý cân bằng âm-dương, giữ sự hài hòa cho toàn bộ không gian. Tượng đài cũng là tâm điểm của công viên, có chiều cao 6 m, chu vi 13 m, được chế tác từ inox gương.
Bên trong giọt nước là hình ảnh một trái tim - biểu tượng của sự tri ân, tình yêu thương. Chất liệu inox gương phản chiếu hình ảnh người đứng quanh, gửi gắm thông điệp: nỗi đau không thuộc về riêng ai, mà là ký ức chung được sẻ chia bởi cả cộng đồng, trong yêu thương, đùm bọc. Bao quanh tượng đài là 9 bậc cấp và 360 ngọn nến nước. Trong đêm, 360 ngọn nến cùng gần 1.000 điểm ánh sáng trên quảng trường tạo nên một không gian lung linh, lặng lẽ, như khu rừng ánh nến, tưởng niệm những con người đã không may mắn trong đại dịch COVID-19.
Đại diện Tập đoàn Sun Group cũng cho biết, ngoài các hạng mục kiến thiết, công viên còn được bổ sung không gian hội hoa xuân trên toàn bộ diện tích hơn 4ha, với gần 30.000 cây và chậu hoa, trái... tổ chức thành 12 tiểu cảnh mang đậm bản sắc Tết ba miền, tạo thêm một điểm đến du xuân Bính Ngọ hấp dẫn cho người dân thành phố.
Việc đưa công viên vào hoạt động vì vậy vượt lên ý nghĩa của một dự án chỉnh trang. Đây là một lát cắt trong chiến lược dài hạn của Thành phố Hồ Chí Minh - phát triển hiện đại song hành cùng mở rộng không gian công cộng, tăng trưởng kinh tế gắn với bảo tồn ký ức và củng cố bản sắc “thành phố nghĩa tình”.../.