Sau Tết, nhiều người chỉ quan tâm đến cân nặng hay làn da, mà quên mất một cơ quan âm thầm chịu áp lực không kém, đó là trái tim.
Những bữa ăn đậm đà, nhiều thịt mỡ, dưa muối, đồ chế biến sẵn; những cuộc vui nâng ly liên tục; những đêm ngủ muộn… tất cả đều tác động trực tiếp đến hệ tim mạch.
Phần lớn thay đổi chỉ là tạm thời, nhưng với một số người, đó có thể là giọt nước tràn ly cho những vấn đề vốn âm ỉ từ trước.
Vì sao tim mạch dễ “quá tải” sau Tết?
Muối là yếu tố đầu tiên cần nhắc đến. Các món truyền thống ngày Tết thường đậm vị hơn ngày thường. Khi ăn mặn, cơ thể giữ nước nhiều hơn, làm tăng thể tích máu lưu thông. Điều này khiến huyết áp tăng, tim phải làm việc vất vả hơn để bơm máu đi khắp cơ thể.
Rượu bia cũng không “hiền” như nhiều người nghĩ. Uống nhiều trong thời gian ngắn có thể làm tim đập nhanh, rối loạn nhịp, tăng huyết áp tạm thời. Ở một số người, đặc biệt là trung niên hoặc có bệnh nền, rượu còn làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch.
Thêm vào đó, việc ăn nhiều chất béo bão hòa, ít rau xanh, ít vận động khiến mỡ máu tăng. Ngủ không đủ giấc và căng thẳng khi quay lại công việc càng làm hệ tim mạch thêm áp lực. Nếu trước đó bạn đã có tăng huyết áp, rối loạn lipid máu hay tiểu đường, những ngày Tết có thể khiến các chỉ số xấu đi rõ rệt.
Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua
Sau kỳ nghỉ, nếu bạn chỉ hơi mệt do thay đổi sinh hoạt, cơ thể sẽ sớm tự điều chỉnh. Nhưng có những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.
Cảm giác đau tức ngực, nặng ngực, đặc biệt khi gắng sức hoặc xúc động mạnh, là dấu hiệu không nên xem nhẹ. Đôi khi cơn đau không rõ ràng mà chỉ là cảm giác bóp nghẹt, lan lên cổ, hàm hoặc xuống cánh tay trái.
Khó thở khi nằm, hụt hơi khi leo cầu thang mà trước đó bạn vẫn làm bình thường, cũng là tín hiệu đáng chú ý. Tim khi hoạt động kém hiệu quả sẽ không bơm đủ máu, gây cảm giác mệt và thiếu không khí.
Tim đập nhanh bất thường, hồi hộp kéo dài, cảm giác nhịp tim không đều sau những ngày uống rượu nhiều có thể liên quan đến rối loạn nhịp. Nhiều người nghĩ đó chỉ là mệt do Tết, nhưng nếu tình trạng lặp lại hoặc kéo dài, bạn nên kiểm tra.
Ngoài ra, phù chân, tăng cân nhanh do giữ nước, đau đầu nhiều kèm huyết áp tăng cao, choáng váng… cũng là những dấu hiệu không nên bỏ qua.
Khi nào nên kiểm tra sức khỏe?
Không cần đợi đến khi có triệu chứng rõ ràng mới đi khám. Nếu bạn thuộc nhóm có nguy cơ cao như trên 40 tuổi, thừa cân, có tiền sử tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc, việc kiểm tra sức khỏe sau Tết là điều nên làm.
Một lần đo huyết áp, xét nghiệm mỡ máu, đường huyết và điện tâm đồ có thể giúp bạn biết sức khỏe của bạn đang ở tình trạng như thế nào. Đôi khi chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn và vận động là các chỉ số sẽ cải thiện. Nhưng nếu phát hiện bất thường sớm, việc điều trị cũng nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
Đặc biệt, nếu bạn từng có cơn đau ngực, ngất xỉu, hoặc gia đình có người mắc bệnh tim mạch sớm, đừng chần chừ đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn kịp thời.
Điều chỉnh lối sống
Sau Tết, bạn đừng vội lao vào chế độ ăn kiêng cực đoan. Điều tim mạch cần là sự ổn định.
Giảm dần lượng muối trong bữa ăn là bước quan trọng bạn cần thực hiện. Tiếp đó là hạn chế đồ chế biến sẵn, dưa muối, thịt nguội; tăng rau xanh, trái cây tươi và các loại cá giàu omega-3. Những thay đổi nhỏ nhưng đều đặn sẽ giúp huyết áp và mỡ máu cải thiện theo thời gian.
Giảm hoặc ngừng rượu bia trong vài tuần đầu năm là món quà tốt nhất bạn có thể dành cho trái tim. Cơ thể sẽ tự điều chỉnh nhịp tim và huyết áp khi không còn bị kích thích bởi cồn.
Vận động nhẹ nhàng, đều đặn cũng giúp tim khỏe hơn. Đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, đạp xe, bơi lội hoặc tập yoga đều có lợi. Quan trọng là duy trì, không cần quá sức.
Giấc ngủ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tim mạch. Ngủ đủ và đúng giờ giúp huyết áp ổn định hơn, giảm căng thẳng cho hệ thần kinh và tim./.