Ngày 20/7, tại thủ đô Dili, Đại biện Việt Nam tại Timor Leste Phạm Bình Đàm đã có cuộc gặp và làm việc với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề xã hội, kiêm Bộ trưởng Phát triển nông thôn và Nhà ở cộng đồng Timor Leste Mariano Assanami Sabino Lopes nhằm trao đổi các biện pháp thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực an ninh lương thực, phát triển nông thôn, khai thác bền vững tài nguyên biển và đào tạo nguồn nhân lực.
Theo phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, tại cuộc gặp, Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino cho biết sản xuất của Timor Leste hiện mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu lương thực trong nước.
Vì vậy, việc nâng cao năng lực sản xuất không chỉ nhằm tăng khả năng tự chủ về lương thực, mà còn gắn với các mục tiêu phát triển xã hội như cải thiện dinh dưỡng, giảm nghèo, tạo việc làm và bảo đảm thu nhập ổn định cho hộ gia đình ở khu vực nông thôn.
Chia sẻ kinh nghiệm phát triển của Việt Nam, Đại biện Phạm Bình Đàm nhấn mạnh hợp tác lương thực giữa hai nước có thể được triển khai theo hướng bổ trợ lẫn nhau.
Trước mắt, Việt Nam tiếp tục góp phần bảo đảm nguồn cung gạo ổn định, chất lượng và phù hợp với nhu cầu của thị trường Timor Leste, qua đó, duy trì vai trò của gạo trong trao đổi thương mại song phương.
Về lâu dài, hợp tác cần được mở rộng từ thương mại sang hỗ trợ phát triển năng lực sản xuất tại chỗ. Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về giống cây trồng, kỹ thuật canh tác, thủy lợi, cơ giới hóa, bảo quản sau thu hoạch và xây dựng chuỗi giá trị nông sản.
Đề cập đến lĩnh vực thủy sản, Phó Thủ tướng Mariano Sabino Lopes cho biết Timor Leste có vùng biển rộng gấp 4 lần diện tích đất liền cùng tiềm năng thủy hải sản dồi dào, song năng lực đánh bắt, bảo quản và chế biến tại chỗ còn hạn chế, đóng góp của ngành thủy sản vào nền kinh tế phi dầu khí còn khiêm tốn.
Phó Thủ tướng Timor Leste mong muốn hai nước tăng cường trao đổi kinh nghiệm về khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản, trước hết nhằm cải thiện nguồn cung thực phẩm trong nước, tạo thêm việc làm và sinh kế cho cộng đồng ven biển, sau đó hướng tới thương mại và xuất khẩu.
Trao đổi về hướng hợp tác, Đại biện Phạm Bình Đàm cho rằng doanh nghiệp Việt Nam có nhiều thế mạnh phù hợp với nhu cầu phát triển ngành thủy sản của Timor Leste, từ đóng tàu, chuyển giao kỹ thuật khai thác và nuôi trồng, đến đầu tư cơ sở bảo quản, kho lạnh và chế biến.
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp hai nước có thể nghiên cứu xây dựng các mô hình hợp tác sản xuất phù hợp tại Timor Leste, gắn đầu tư với tuyển dụng, đào tạo lao động địa phương và từng bước chuyển giao kỹ thuật cho người dân.
Cùng ngày, Đại biện Phạm Bình Đàm đã dự lễ hạ thủy các tàu cá bán công nghiệp của Timor Leste do Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi, Thủy sản và Lâm nghiệp nước này chủ trì, có sự tham dự của Thủ tướng Timor Leste Kay Rala Xanana Gusmão, Phó thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes, và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi, Thủy sản và Lâm nghiệp Marcos da Cruz.
Trong số 3 tàu được hạ thủy, có tàu do doanh nghiệp Việt Nam tham gia góp vốn đóng mới và đưa vào khai thác, cho thấy doanh nghiệp Việt Nam tại địa bàn đang từng bước chuyển từ thương mại sang đầu tư sản xuất.
Để những dự án này vận hành hiệu quả và có thể nhân rộng, bài toán nguồn nhân lực được hai bên đặc biệt coi trọng. Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes cho biết Timor Leste có lực lượng lao động trẻ dồi dào, song còn hạn chế về kỹ năng chuyên.
Đại biện Phạm Bình Đàm khẳng định Việt Nam sẵn sàng phối hợp với Timor Leste trong đào tạo nghề và nâng cao năng lực cho người lao động. Đây cũng là một hướng triển khai cụ thể các thỏa thuận hợp tác giáo dục mà hai nước đã ký kết trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Timor Leste Kay Rala Xanana Gusmão vào tháng 6 vừa qua.
Hai bên nhất trí tiếp tục duy trì trao đổi, sớm xác định các nội dung ưu tiên để triển khai thành những chương trình hợp tác cụ thể. Hợp tác về an ninh lương thực cần được triển khai đồng bộ với phát triển nông thôn, mở rộng sinh kế, tạo việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, qua đó góp phần củng cố nền tảng ổn định và phát triển lâu dài tại Timor Leste./.
Mở rộng hơn nữa hợp tác giữa Việt Nam và Timor-Leste
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Xanana Gusmao nhất trí cho rằng, Việt Nam và Timor-Leste hội tụ nhiều tiềm năng, lợi thế để mở rộng hơn nữa hợp tác, vì lợi ích của người dân hai nước.
