[Đối thoại về đập thủy điện của Ethiopia trên sông Nile]
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, người phát ngôn Phủ Tổng thống Ai Cập, Ehab Fahmi cho biết mục đích của kế hoạch trênnhằm bảo vệ lợi ích của đất nước “các Kim Tự Tháp” song không làm ảnhhưởng tới mối quan hệ giữa Cairo và các nước lưu vực sông Nile.
Bên cạnh đó, Chính phủ Ai Cập cũng quyết định thành lập một ủy ban quốcgia với thành phần gồm các chuyên gia, các quan chức và lãnh đạo một sốđảng phái nhằm soạn thảo các báo cáo chi tiết về tác động của dự án đậpthủy điện Đại phục hưng Ethiopia tới các nước hạ nguồn.
Cùng ngày, phát biểu tại một cuộc họp báo, Bộ trưởng Nguồn nước và Tướitiêu Ai Cập Mohamed Bahaa-Eddin cho rằng dự án nóitrên của Ethiopia có thể sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới sản lượng của đập thủyđiện High Dam của Ai Cập trên hồ Naser.
Theo tính toán của ông Eddin, hồ chứa này của Ai Cập sẽ bị mất 74 triệu m3 nước do Ethiopiachuyển hướng dòng chảy sông Nile Xanh - một trong hai nhánhchính của sông Nile - để xây đập thủy điện Đại phục hưng Ethiopia.
Bộtrưởng Nguồn nước và Tưới tiêu Ai Cập cho biết hiện Cairo vẫn chưa thôngqua dự án đập thủy điện của Ethiopia và sẽ phối hợp với Sudan để sử dụngnguồn nước sông Nile trong các dự án đầu tư.
Trong nhữngngày qua, quan hệ giữa Ai Cập và Ethiopia đột ngột trở nên căng thẳng saukhi quốc gia vùng Sừng châu Phi này tiến hành chuyển hướng dòng chảy củasông Nile Xanh trong khuôn khổ dự án xây dựng đập thủy điện Đại phụchưng Ethiopia, có tổng vốn đầu tư lên tới 4,2 tỷ USD, với côngsuất 6.000 MW.
Hôm 29/5, Bộ Ngoại giao Ai Cập đã triệu Đại sứ Ethiopiatại nước này đến để bày tỏ phản ứng. Nhiều chính khách nước nàychỉ trích động thái của Ethiopia là "hành động gây chiến" và kêu gọi cóbiện pháp đáp trả cứng rắn.
Chính quyền Cairo cho rằngAi Cập có quyền lợi lịch sử đối với nguồn nước sông Nile. Theo một thỏathuận ký kết với Anh năm 1929, Ai Cập có quyền phủ quyết bất kỳ dự ánnào tại các nước thượng nguồn ảnh hưởng đến lưu lượng nước sông Nile chảyqua lãnh thổ nước này, song văn bản này chỉ mang tính ràng buộc đối với3 quốc gia thượng nguồn vốn là thuộc địa của Anh gồm Tanzania, Kenya và Uganda.
Năm 1959, Ai Cập và Sudan ký một thỏa thuận cho phép Cairokhai thác 66% tổng lưu lượng nước sông Nin mỗi năm, trong khi Sudanđược khai thác 22% (tỷ lệ 12% còn lại thất thoát do nước bay hơi). Tuynhiên, các nước thượng nguồn cho rằng họ không phải là một bên tham giaký kết thoả thuận trên và do vậy không thừa nhận tính chất hợp pháp củavăn bản này. Tháng 5/2010, Ethiopia soạn thảo một thỏa thuận mới, theo đócho phép các nước khác thuộc lưu vực sông Nile được thực hiệncác dự án khai thác nguồn nước sông Nile mà không cần sự chấpthuận của Ai Cập./.