20 năm hành trình phát triển lĩnh vực ghép tạng, Bệnh viện Đà Nẵng từng bước làm chủ kỹ thuật chuyên sâu. Từ những ca ghép thận đầu tiên với sự hỗ trợ của các cơ sở y tế, chuyên gia trong nước và quốc tế, đến nay, bệnh viện đã từng bước làm chủ kỹ thuật, mở rộng lĩnh vực ghép và xây dựng nền tảng chuyên môn cho phát triển lâu dài.
Sau những ca ghép tạng, ghép tế bào gốc tại Bệnh viện Đà Nẵng, nhiều bệnh nhân từng đứng trước lằn ranh sinh tử đã trở lại cuộc sống bình thường và mang theo câu chuyện về “mạch sống” được nối dài từ sự sẻ chia.
Từng bước làm chủ kỹ thuật ghép tạng
Bà Trần Thị Th (56 tuổi, ngụ Xã Sông Vàng, thành phố Đà Nẵng) bị suy gan cấp trên nền viêm gan B mạn tính, đã điều trị tích cực hỗ trợ chức năng gan và thay huyết tương 8 lần. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện, người bệnh 2 lần rơi vào hôn mê, tiên lượng rất nặng. Gia đình quyết định chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Đà Nẵng với hy vọng cuối cùng là được ghép gan.
Nhận định đây là trường hợp khẩn cấp, tiên lượng tử vong cao nếu không được ghép gan kịp thời, các bác sỹ Bệnh viện Đà Nẵng đã tiến hành hội chẩn đa chuyên khoa, triển khai song song hồi sức tích cực cho người bệnh và khẩn trương hoàn tất toàn bộ quy trình đánh giá tiền phẫu ghép gan cho cả người nhận và người hiến.
Ca ghép gan được tiến hành thành công với sự hỗ trợ chuyên môn của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, mở ra cơ hội sống mới cho người bệnh.
Đây là cặp ghép gan thứ 4 tại Bệnh viện Đà Nẵng.
Anh Nguyễn Văn H (con trai người bệnh) chia sẻ: “Lúc mẹ tôi hôn mê lần thứ hai, cả gia đình rất lo sợ, có thể chúng tôi sẽ không còn cơ hội gặp lại mẹ. Bốn anh em tôi cùng làm xét nghiệm, may mắn tôi đủ điều kiện hiến gan nên đã ký giấy đồng ý ngay. Và ca phẫu thuật ghép gan tại bệnh viện Đà Nẵng đã thành công ngoài mong đợi. Mẹ tôi đã có cơ hội quay lại cuộc sống bình thường.”
Hiến ghép mô, tạng là thành tựu tiêu biểu của y học hiện đại, mang lại cơ hội sống cho nhiều người bệnh mắc bệnh lý giai đoạn cuối; đồng thời thể hiện sâu sắc giá trị nhân văn của sự sẻ chia và lòng nhân ái.
Với vai trò là bệnh viện đa khoa tuyến cuối của Đà Nẵng, phục vụ cho người dân khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Bệnh viện Đà Nẵng đã triển khai ghép tạng từ năm 2006.
Năm 2015, chương trình ghép thận được tái lập, tạo nền tảng cho việc đào tạo nhân lực và phát triển năng lực thực hiện kỹ thuật tại chỗ.
Bệnh viện tự chủ hoàn toàn quy trình lấy, ghép thận vào năm 2018 và thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên từ người hiến sống với sự hỗ trợ trực tiếp của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 năm 2025. Đây là dấu mốc quan trọng khẳng định giá trị của công tác đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hợp tác giữa các cơ sở y tế.
Theo báo cáo chuyên môn của ngành Y tế Đà Nẵng, đến tháng 9 năm 2026, Bệnh viện Đà Nẵng đã thực hiện 53 ca ghép thận, 10 ca ghép tế bào gốc tạo máu tự thân, 5 ca ghép gan từ người hiến sống.
Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp đa chuyên ngành, đào tạo nhân lực và theo dõi người bệnh theo các yêu cầu chuyên môn chặt chẽ. Những bước tiến này góp phần củng cố năng lực điều trị chuyên sâu của Đà Nẵng, hướng đến phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân khu vực miền Trung-Tây Nguyên.
Tiến sỹ-bác sỹ Trần Thị Thanh Hương, Khoa Nội thần kinh-Cơ xương khớp-Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Đà Nẵng chia sẻ, trước đây, người bệnh ở khu vực miền Trung-Tây Nguyên phải chuyển ra Hà Nội hoặc vào Thành phố Hồ Chí Minh để được điều trị bằng kỹ thuật cao, cấy ghép tế bào gốc tạo máu tự thân.
Việc này vừa tốn kém, vừa vất vả. Nhiều trường hợp bệnh nhân khó khăn về kinh tế không thể theo đến cùng.
Tuy nhiên từ năm 2023, Bệnh viện Đà Nẵng đã chính thức làm chủ kỹ thuật ghép tế bào gốc tự thân và đưa vào điều trị thường quy, tương lai giúp người bệnh mắc các bệnh huyết học ác tính (như ung thư hạch, hội chứng tăng sinh tủy, các bệnh đa u tủy, bạch cầu, Hodgkin...) có thể được điều trị kịp thời ngay tại địa phương.
Theo Tiến sỹ-bác sỹ Lê Đức Nhân, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng, ghép tạng là lĩnh vực đòi hỏi năng lực kỹ thuật cao, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên ngành, quy trình chăm sóc toàn diện và nguồn tạng hiến phù hợp.
Với mong muốn người bệnh khu vực miền Trung có thêm cơ hội tiếp cận các kỹ thuật ghép tạng và được chăm sóc, theo dõi lâu dài ngay tại địa phương, bệnh viện đã nỗ lực phát huy năng lực chuyên môn, làm chủ kỹ thuật dưới sự hỗ trợ về đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp điều phối hiến-ghép tạng giữa các cơ sở y tế.
Bên cạnh phát triển kỹ thuật, việc nâng cao năng lực điều phối, đào tạo nhân lực cũng được bệnh viện chú trọng. Thời gian qua, Bệnh viện Đà Nẵng đã cử các êkíp bác sỹ đi học tại Hoa Kỳ và các bệnh viện đầu ngành của Việt Nam; từ đó, từng bước làm chủ kỹ thuật chuyên sâu về ghép tạng và cấy ghép tế bào gốc.
Bác sỹ Phạm Thành Dũng, Khoa Gây mê Hồi sức, Bệnh viện Đà Nẵng là một trong số những người được tham gia các khóa đào tạo về ghép tạng tại Bệnh viện Mayo Clinic (Hoa Kỳ) và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Qua các lớp đào tạo, bác sỹ Dũng đã được cập nhật về quy trình đánh giá bệnh nhân trước phẫu thuật và theo dõi kiểm soát các vấn đề trong quá trình ghép tạng. Theo bác sỹ Phạm Thành Dũng, kỹ thuật ghép gan là kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các êkíp và các khoa liên quan.
Các lớp đào tạo giúp anh và đồng nghiệp được tiếp cận các kỹ thuật mới; qua đó nâng cao chất lượng công tác ghép gan, ghép thận tại Bệnh viện Đà Nẵng, giúp người bệnh được tiếp cận kỹ thuật hiện đại.
Tăng cường hợp tác, mở rộng cơ hội điều trị
Theo các chuyên gia đầu ngành, hiện nay, nhu cầu ghép tạng của người bệnh vẫn còn rất lớn, trong khi nguồn hiến tạng chưa đáp ứng với yêu cầu thực tế. Công tác phát hiện, vận động người hiến tạng, điều phối, vận chuyển và phân bổ tạng, phát triển đội ngũ chuyên gia đảm bảo các nguồn lực đầu tư, chăm sóc lâu dài sau ghép vẫn còn khó khăn và đặt ra nhiều thách thức.
Phó Giáo sư-Tiến sỹ-bác sỹ Hà Phan Hải An, Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu và Thận học Việt Nam cho rằng, ghép tạng là kỹ thuật đòi hỏi các chuyên ngành cùng phối hợp và có đầy đủ trang thiết bị, cơ sở hạ tầng.
Thực tế hiện nay yêu cầu phát triển kỹ thuật ghép tạng không dàn trải, mà nên tập trung theo từng khu vực cụ thể để phát triển kỹ thuật ở mức cao cấp hơn. Thành phố Đà Nẵng có đủ điều kiện để phát triển thành hạt nhân ghép tạng ở khu vực miền Trung-Tây Nguyên và hoàn toàn dự liệu được tỷ lệ mắc, tỷ lệ ghép. Từ đó, thành phố có thể chuẩn bị nguồn lực tốt nhất để phát triển đồng đều về mặt kỹ thuật và người bệnh dễ dàng tiếp cận hơn.
Chủ tịch Hội Phẫu thuật Gan-Mật-Tim Việt Nam, Phó Giáo sư-Tiến sỹ-bác sỹ Lê Văn Thành nhận định, Bệnh viện Đà Nẵng là cơ sở khám, chữa bệnh có vai trò quan trọng trong hệ thống y tế của thành phố và khu vực miền Trung-Tây Nguyên.
Với đội ngũ cán bộ y tế giàu kinh nghiệm, nền tảng chuyên môn đã được xây dựng qua nhiều năm cùng định hướng phát triển rõ ràng, bệnh viện có điều kiện thuận lợi để tiếp tục phát triển mạnh mẽ lĩnh vực ghép tạng và cấy ghép tế bào gốc trong thời gian tới.
Ngành y tế Đà Nẵng đã có những chương trình và kế hoạch dài hơi trong công tác đào tạo nguồn nhân lực, chuẩn bị cơ sở hạ tầng và tăng cường hợp tác quốc tế cho công tác ghép tạng.
Từ những nền tảng này, Đà Nẵng hoàn toàn có thể phát triển thành Trung tâm ghép tạng của khu vực miền Trung để người bệnh được tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu ngay tại địa phương.
Hướng tới mục tiêu xây dựng Bệnh viện Đà Nẵng trở thành bệnh viện chuyên sâu, hạng đặc biệt tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, những thành tựu trong công tác ghép tạng và cấy ghép tế bào gốc tại Bệnh viện Đà Nẵng đã đánh dấu mốc quan trọng để ngành Y tế thành phố tiến xa hơn trong bối cảnh hội nhập quốc tế./.