Bốn thành viên của Liên minh Bolivar cho các dân tộc châu Mỹ (ALBA) làVenezuela, Nicaragua, Ecuador và Bolivia ngày 5/6 quyết định rút khỏi Hiệp ướchỗ tương liên Mỹ (TIAR) bởi từ khi được thành lập, thể chế này chưa bao giờ đóngvai trò là công cụ hỗ trợ lẫn nhau về quốc phòng giữa các nước tại châu lục màchỉ phục vụ lợi ích của Mỹ.
Tại cuộc họp báo chung sau khi kết thúc Đại hội đồng lần thứ 42 của Tổchức các nước châu Mỹ (OAS) diễn ra tại Cochambamba (Bolivia), Ngoại trưởngEcuador Ricardo Patino thay mặt những người đồng cấp của Venezuela, Nicaragua vàBolivia, chỉ rõ Hiệp ước trên ra đời với mục đích bảo vệ lẫn nhau trong trườnghợp một nước châu Mỹ bị tấn công quân sự từ bên ngoài châu lục, thế nhưng nó đãkhông được thực hiện vào thời điểm quan trọng nhất lẽ ra phải được áp dụng, đólà cuộc xung đột vũ trang tại quần đảo Malvinas giữa Argentina và Anh.
Ngoại trưởng Patino tố cáo Mỹ đã hậu thuẫn Anh chứ không ủng hộ Argentinatrong cuộc tranh chấp quân sự cách đây 30 năm tại quần đảo ở Nam Đại Tây Dươngtrên.
TIAR được ký năm 1947 tại Rio de Janeiro (Brazil) và có hiệu lực từ năm1948. Venezuela và Bolivia ký tham gia hiệp ước năm 1947, Nicaragua ký năm 1948,còn Ecuador ký năm 1949. Trước đó, vào năm 2002, Mexico đã thông báo rút khỏiTIAR vì coi đây là một cơ chế “lỗi thời.”
Theo ông Patino, TIAR hiện chỉ còn là một “xác chết đã thối rữa” và điềucần làm là phải “chôn” nó. TIAR sẽ chỉ còn 18 thành viên sau khi 4 nước trên rútkhỏi cơ quan trực thuộc OAS này.
Sự cần thiết cấp bách cải tổ sâu rộng OAS được đại diện của các nước theođường lối cánh tả Mỹ Latinh đề cập tại Đại hội đồng OAS lần này. Theo Tổng thốngEcuador Rafael Correa, mục tiêu của các dân tộc châu Mỹ là tạo ra sự thịnh vượngvà xây dựng một “Tổ quốc lớn” không có nghèo đói và nhân phẩm được tôn trọng.Nếu như OAS không hỗ trợ quá trình đó thì cần phải thành lập một tổ chức liên Mỹmới và tốt hơn thay thế.
Phát biểu với báo chí khi trở về nước đêm 4/6 sau khi dự cuộc họp thườngniên cấp bộ trưởng của OAS, Tổng thống Correa không loại trừ việc Ecuador sẽ rútkhỏi Ủy ban nhân quyền liên Mỹ (CIDH), một cơ quan khác của OAS mà theo ông cũngbị các nước theo chủ nghĩa bá chủ như Mỹ giật dây phục vụ quyền lợi củaWashington và hành động vượt quá chức năng cho phép.
Ông chỉ rõ một điểm bất cập khác của Hệ thống nhân quyền liên Mỹ là CIDHcó trụ sở tại Washington mặc dù Mỹ vẫn chưa ký Hiệp ước nhân quyền châu Mỹ (Hiệpước San Jose), một trong những cơ sở pháp lý để thúc đẩy và bảo vệ nhân quyềntại châu lục.
Tháng 5 vừa qua, Tổng thống Venezuela Hugo Chávez thông báo Caracas sẽ rútkhỏi CIDH vì coi đây là một “cơ chế” được Mỹ thao túng để chống lại quốc gia NamMỹ này./.
Tại cuộc họp báo chung sau khi kết thúc Đại hội đồng lần thứ 42 của Tổchức các nước châu Mỹ (OAS) diễn ra tại Cochambamba (Bolivia), Ngoại trưởngEcuador Ricardo Patino thay mặt những người đồng cấp của Venezuela, Nicaragua vàBolivia, chỉ rõ Hiệp ước trên ra đời với mục đích bảo vệ lẫn nhau trong trườnghợp một nước châu Mỹ bị tấn công quân sự từ bên ngoài châu lục, thế nhưng nó đãkhông được thực hiện vào thời điểm quan trọng nhất lẽ ra phải được áp dụng, đólà cuộc xung đột vũ trang tại quần đảo Malvinas giữa Argentina và Anh.
Ngoại trưởng Patino tố cáo Mỹ đã hậu thuẫn Anh chứ không ủng hộ Argentinatrong cuộc tranh chấp quân sự cách đây 30 năm tại quần đảo ở Nam Đại Tây Dươngtrên.
TIAR được ký năm 1947 tại Rio de Janeiro (Brazil) và có hiệu lực từ năm1948. Venezuela và Bolivia ký tham gia hiệp ước năm 1947, Nicaragua ký năm 1948,còn Ecuador ký năm 1949. Trước đó, vào năm 2002, Mexico đã thông báo rút khỏiTIAR vì coi đây là một cơ chế “lỗi thời.”
Theo ông Patino, TIAR hiện chỉ còn là một “xác chết đã thối rữa” và điềucần làm là phải “chôn” nó. TIAR sẽ chỉ còn 18 thành viên sau khi 4 nước trên rútkhỏi cơ quan trực thuộc OAS này.
Sự cần thiết cấp bách cải tổ sâu rộng OAS được đại diện của các nước theođường lối cánh tả Mỹ Latinh đề cập tại Đại hội đồng OAS lần này. Theo Tổng thốngEcuador Rafael Correa, mục tiêu của các dân tộc châu Mỹ là tạo ra sự thịnh vượngvà xây dựng một “Tổ quốc lớn” không có nghèo đói và nhân phẩm được tôn trọng.Nếu như OAS không hỗ trợ quá trình đó thì cần phải thành lập một tổ chức liên Mỹmới và tốt hơn thay thế.
Phát biểu với báo chí khi trở về nước đêm 4/6 sau khi dự cuộc họp thườngniên cấp bộ trưởng của OAS, Tổng thống Correa không loại trừ việc Ecuador sẽ rútkhỏi Ủy ban nhân quyền liên Mỹ (CIDH), một cơ quan khác của OAS mà theo ông cũngbị các nước theo chủ nghĩa bá chủ như Mỹ giật dây phục vụ quyền lợi củaWashington và hành động vượt quá chức năng cho phép.
Ông chỉ rõ một điểm bất cập khác của Hệ thống nhân quyền liên Mỹ là CIDHcó trụ sở tại Washington mặc dù Mỹ vẫn chưa ký Hiệp ước nhân quyền châu Mỹ (Hiệpước San Jose), một trong những cơ sở pháp lý để thúc đẩy và bảo vệ nhân quyềntại châu lục.
Tháng 5 vừa qua, Tổng thống Venezuela Hugo Chávez thông báo Caracas sẽ rútkhỏi CIDH vì coi đây là một “cơ chế” được Mỹ thao túng để chống lại quốc gia NamMỹ này./.
Quang Sơn/Buenos Aires (Vietnam+)
