Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Thái Nguyên thực hiện phát triển công nghiệp tỉnh theo hướng xanh, hiện đại để phát triển nhanh, bền vững và phù hợp với các chiến lược, quy hoạch phát triển cấp quốc gia, cấp vùng và quy hoạch tỉnh Thái Nguyên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Tỉnh phấn đấu trong giai đoạn 2026 - 2030, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng bình quân 13%/năm, đến năm 2030, tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP đạt khoảng 47%, có từ 1 khu công nghiệp đạt chuẩn khu công nghiệp sinh thái trở lên và 5 cụm công nghiệp chuyên ngành để thu hút đầu tư các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao.
Bên cạnh đó, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, tất cả các khu, cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường, đảm bảo khai thác, phân phối và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, tiết kiệm năng lượng đạt mức từ 8 -10%, giảm phát thải khí nhà kính từ hoạt động năng lượng so với kịch bản phát triển bình thường khoảng từ 15 - 35%, tỉ lệ năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp đạt từ 5 -10%...
Theo đề án đã được Tỉnh ủy Thái Nguyên thông qua, định hướng phát triển công nghiệp tỉnh Thái Nguyên theo hướng xanh, hiện đại giai đoạn đến 2030 tập trung vào 3 trụ cột chính: đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu nội ngành công nghiệp; phát triển các ngành, lĩnh vực công nghiệp ưu tiên, đồng thời, duy trì hiệu quả, mở rộng hợp lý các ngành, lĩnh vực công nghiệp còn lại; điều chỉnh phân bố không gian phát triển công nghiệp.
Trong đổi mới mô hình tăng trưởng, Thái Nguyên tập trung phát triển công nghiệp theo chiều sâu, điều chỉnh mô hình tăng trưởng từ chủ yếu dựa trên số lượng sang nâng cao chất lượng, trình độ công nghệ và năng suất lao động, ưu tiên phát triển công nghiệp theo hướng kinh tế tuần hoàn, sản xuất xanh, sạch, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên và năng lượng, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và phát thải khí nhà kính, chuyển dịch cơ cấu nội ngành công nghiệp sang các ngành, sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Việc cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực công nghiệp thực hiện theo hướng ưu tiên phát triển các cụm ngành, ngành công nghiệp cơ khí chế tạo, điện tử và sản xuất kim loại, ưu tiên phát triển các nhóm ngành, sản phẩm công nghiệp ứng dụng công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn, thân thiện với môi trường.
Nhóm ngành công nghiệp ưu tiên phát triển bao gồm: công nghiệp điện - điện tử; công nghiệp cơ khí chế tạo; công nghiệp sản xuất kim loại; công nghiệp chế biến nông sản, thực phẩm; công nghiệp hỗ trợ.
Đối với việc tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp, Thái Nguyên phát triển thêm một số khu công nghiệp, cụm công nghiệp mới, ưu tiên khu vực phía Nam của tỉnh để thuận lợi trong thu hút, lựa chọn các nhà đầu tư có năng lực, phát triển công nghiệp điện tử, công nghệ thông tin tại các xã khu vực phía Nam để tạo thành chuỗi phát triển công nghiệp điện tử liên vùng (Thái Nguyên -Bắc Ninh).
Trên địa bàn phường Sông Công, phường Phổ Yên ưu tiên phát triển công nghiệp cơ khí, chế tạo máy. Tại khu vực phía Bắc tỉnh tập trung phát triển các ngành công nghiệp chế biến khoáng sản, chế biến nông, lâm sản, thực phẩm; sản xuất năng lượng; gia công cơ khí, sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất giấy; luyện kim; chế biến gỗ xuất khẩu, chế biến và bảo quản nông sản, sản phẩm may mặc; chế biến chè, sản phẩm đa kim, công nghiệp tái chế…
Theo kế hoạch đề ra, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cho phát triển ngành công nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn Thái Nguyên dự kiến trên 404.000 tỷ đồng, chiếm 51% dự kiến vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn tỉnh, bình quân mỗi năm dự kiến khoảng 81 nghìn tỷ đồng/năm.
Ngân sách nhà nước chỉ bố trí khoảng 3.600 tỷ đồng (chiếm 0,9% tổng vốn đầu tư) cho cả giai đoạn 2026 - 2030; số còn lại ược huy động từ các nguồn vốn hợp pháp khác...
Qua báo cáo của tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2021 - 2025, GRDP ngành công nghiệp tỉnh Thái Nguyên có tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 6,9%/năm, tương đương với mức tăng GRDP toàn tỉnh đạt 6,93%/năm.
Trong nội ngành công nghiệp, công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng rất cao và là động lực thúc đẩy ngành công nghiệp phát triển. Công nghiệp khai khoáng có xu hướng giảm theo định hướng chung của tỉnh. Công nghiệp sản xuất, phân phối điện, công nghiệp cung cấp nước, xử lý rác thải, nước thải tăng trưởng khá, đảm bảo nhu cầu tiêu thụ trong tỉnh.
Tuy đã đạt được nhiều thành công nhất định nhưng công nghiệp tỉnh Thái Nguyên còn tồn tại một số bất cập như: Công nghiệp tập trung chủ yếu ở khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, chiếm tới 92,8% toàn ngành công nghiệp của tỉnh, đặc biệt là phụ thuộc nhiều vào Tổ hợp công nghệ cao Samsung và các doanh nghiệp phụ trợ.
Khu vực doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp ngoài Nhà nước tăng trưởng chậm. Quy mô doanh nghiệp công nghiệp tương đối nhỏ, trong đó doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm trên 93%.
Sự gắn kết, hợp tác sản xuất giữa khu vực doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp FDI còn mờ nhạt, hoạt động logistic hỗ trợ phát triển công nghiệp chưa phát triển.
Công tác quy hoạch phát triển các khu công nghiệp, cụm công nghiệp khu vực phía Bắc (tỉnh Bắc Kạn trước sáp nhập) còn nhỏ lẻ, dàn trải, bố trí tại các khu vực chưa thực sự thuận lợi về giao thông, năng lượng và nguồn lao động nên khó thu hút các nhà đầu tư hạ tầng cũng như các nhà đầu tư thứ cấp.../.