Giữa cái nắng gay gắt đầu hè miền Trung, trên công trường Dự án Đường ven biển và cầu Nhật Lệ 3, tiếng máy xúc, máy lu vẫn vang lên không ngớt. Hàng trăm kỹ sư, công nhân đang chạy đua với thời gian để hoàn thành các hạng mục của công trình giao thông trọng điểm ven biển Quảng Trị.
Cùng với nỗ lực của các nhà thầu, chính quyền địa phương và chủ đầu tư đang tập trung tháo gỡ những “nút thắt” cuối cùng về mặt bằng nhằm đưa dự án về đích trong năm 2026.
Động lực chiến lược cho hành lang kinh tế ven biển
Những ngày đầu tháng 6/2026, trên các công trường từ Nam Roòn đến Mạch Nước, không khí lao động diễn ra khẩn trương. Nhiều đoạn tuyến đã hoàn thành thảm bê tông nhựa, hệ thống cầu, cống và thoát nước cơ bản hoàn thiện, từng bước hình thành diện mạo của tuyến giao thông ven biển hiện đại.
Dự án Đường ven biển và cầu Nhật Lệ 3 được xác định là một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm của tỉnh Quảng Trị và khu vực Bắc Trung Bộ.
Riêng Dự án thành phần 1 - Đường ven biển có chiều dài khoảng 80 km, gồm ba đoạn Nam Roòn - Quảng Phúc, Nam cầu Lý Hòa - Quang Phú và Hà Trung - Mạch Nước, với tổng mức đầu tư 2.487 tỷ đồng.
Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ kết nối đồng bộ với mạng lưới giao thông ven biển từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế, hình thành hành lang giao thông liên hoàn, mở rộng không gian phát triển kinh tế biển và tăng cường liên kết vùng.
Trong khi đó, Dự án thành phần 2 - cầu Nhật Lệ 3 và đường hai đầu cầu có tổng mức đầu tư 1.300 tỷ đồng, do Sở Tài chính tỉnh Quảng Trị làm chủ đầu tư, giữ vai trò hạt nhân kết nối của toàn tuyến.
Công trình không chỉ nối liền hai bờ sông Nhật Lệ mà còn góp phần hoàn thiện trục giao thông ven biển Bắc Trung Bộ, mở rộng không gian phát triển đô thị, du lịch và dịch vụ ven biển.
Theo lãnh đạo Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị, dự án mang ý nghĩa toàn diện khi vừa thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế ven biển như du lịch, dịch vụ, công nghiệp, năng lượng tái tạo, vừa nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng - an ninh trên tuyến biển miền Trung.
Mặt bằng - “nút thắt” lớn nhất của dự án
Để đưa tuyến giao thông chiến lược vào khai thác đúng tiến độ, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là thách thức lớn nhất. Toàn tuyến phải thu hồi khoảng 200 ha đất, ảnh hưởng đến 1.083 hộ dân và tổ chức thuộc 11 xã, phường.
Theo Sở Xây dựng Quảng Trị, đến nay các địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng trên hơn 79,2/80 km tuyến đường; tỷ lệ bàn giao mặt bằng đạt trên 99%. Tuy nhiên, phần diện tích còn lại dù không lớn nhưng đều nằm ở những vị trí then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thi công đồng bộ.
Xã Sen Ngư hiện là địa phương còn nhiều vướng mắc nhất khi vẫn còn khoảng 600 m tuyến chưa được bàn giao do một số hộ dân chưa thống nhất phương án bồi thường, hỗ trợ.
Các điểm nghẽn tương tự cũng xuất hiện tại xã Cam Hồng, Đông Trạch, Quảng Trạch và phường Đồng Hới, chủ yếu liên quan đến tài sản trên đất, tái định cư và thủ tục hành chính.
Đối với Dự án thành phần 2 - cầu Nhật Lệ 3 và đường hai đầu cầu, mặt bằng đường dẫn phía Đông vẫn là “nút thắt” cuối cùng. Trong khi phần cầu chính và đường dẫn phía Tây kết nối Quốc lộ 1A đã cơ bản hoàn thành, một số hạng mục phía Đông chưa thể triển khai đồng bộ do còn vướng giải phóng mặt bằng.
Điều đó cũng đồng nghĩa một công trình quy mô lớn với phần cầu chính đã gần hoàn thiện vẫn đang chờ những mét mặt bằng cuối cùng để phát huy đầy đủ hiệu quả đầu tư.
Ông Nguyễn Việt Vương, Giám đốc Ban Quản lý Dự án thành phần 2 - cầu Nhật Lệ 3 (Sở Tài chính Quảng Trị) cho biết, khu vực đường dẫn phía Đông hiện vẫn còn 14 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng; trong đó có 13 hộ dân bị ảnh hưởng đất ở và một hộ bị ảnh hưởng đất nông nghiệp.
Theo ông Vương, Ủy ban Nhân dân phường Đồng Hới đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các hộ dân bị ảnh hưởng.
Địa phương đang tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân bàn giao mặt bằng, đồng thời hoàn thiện hồ sơ để triển khai các biện pháp cưỡng chế theo quy định, phấn đấu hoàn thành việc bàn giao mặt bằng trong tháng 6/2026.
Huy động cả hệ thống chính trị gỡ điểm nghẽn tiến độ
Xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ then chốt, thời gian qua tỉnh Quảng Trị đã huy động sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn còn tồn tại.
Thường trực Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh thường xuyên tổ chức các cuộc họp kiểm điểm tiến độ, trực tiếp kiểm tra hiện trường và yêu cầu các địa phương xử lý dứt điểm các trường hợp còn vướng mắc.
Quan điểm xuyên suốt là bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời không để ảnh hưởng đến tiến độ các công trình trọng điểm.
Tại xã Sen Ngư, chính quyền địa phương phối hợp với lực lượng biên phòng, công an, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể triển khai nhiều đợt tuyên truyền, vận động người dân.
Các tổ công tác trực tiếp đến từng hộ gia đình để đối thoại, giải thích chính sách, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và hỗ trợ tháo dỡ công trình, di dời tài sản.
Để tháo gỡ điểm nghẽn này, địa phương kiên trì thực hiện phương châm “dân vận đi trước, cưỡng chế là giải pháp cuối cùng.” Nhờ làm tốt công tác dân vận, phần lớn các hộ dân đã đồng thuận nhận tiền bồi thường và bàn giao mặt bằng cho dự án.
Hiện địa phương chỉ còn khoảng 600 m tuyến đường liên quan đến 11 hộ dân chưa thống nhất phương án giải phóng mặt bằng. Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Sen Ngư Nguyễn Văn Nghĩa, đối với các trường hợp đã được bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách nhưng vẫn chưa chấp hành, địa phương tiếp tục tuyên truyền, vận động, đồng thời hoàn thiện hồ sơ để thực hiện các biện pháp bảo vệ thi công theo đúng quy định của pháp luật.
Ngày 3/6, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh đã kiểm tra hiện trường Dự án Đường ven biển và cầu Nhật Lệ 3. Sau khi nghe báo cáo tiến độ và kiểm tra thực tế các vị trí còn vướng mắc, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng tại phường Đồng Hới; khẩn trương hoàn thiện hạ tầng khu tái định cư và các thủ tục cần thiết để sớm bàn giao mặt bằng cho nhà thầu, bảo đảm tiến độ hoàn thành dự án trong năm 2026.
Song song với công tác giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư cũng chủ động phối hợp tháo gỡ khó khăn cho các nhà thầu trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu và chi phí vận chuyển có nhiều biến động.
Sở Xây dựng Quảng Trị đã kịp thời báo cáo Ủy ban Nhân dân tỉnh và các cơ quan có thẩm quyền về diễn biến thị trường, đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm quyền lợi của đơn vị thi công, giúp nhà thầu yên tâm triển khai dự án.
Cùng với đó, tỉnh thường xuyên tổ chức đối thoại, lắng nghe kiến nghị của chủ đầu tư và nhà thầu để kịp thời xử lý những khó khăn phát sinh trong quá trình thi công.
Trên công trường, các nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức tăng ca, tăng kíp để tranh thủ thời tiết thuận lợi, bù đắp tiến độ bị ảnh hưởng do vướng mắc mặt bằng.
Đến nay, giá trị thực hiện các hợp đồng xây lắp đạt khoảng 1.100 tỷ đồng, tương đương 70% tổng giá trị xây lắp. Nhiều hạng mục cầu, cống, hệ thống thoát nước đã hoàn thành; một số đoạn tuyến đã được thảm bê tông nhựa, tạo hình hài rõ nét cho tuyến đường ven biển tương lai.
Ông Nguyễn Chí Phương, Phó Ban điều hành dự án đường ven biển - gói thầu XL06 thuộc nhà thầu Trường Thịnh, cho biết đơn vị đã chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị, sẵn sàng triển khai thi công ngay khi có mặt bằng sạch nhằm rút ngắn tiến độ và bù đắp thời gian bị gián đoạn trước đó.
Theo Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng giao thông Nguyễn Ngọc Quý, dù tiến độ dự án được phê duyệt hoàn thành trong năm 2026, chủ đầu tư đang chỉ đạo các nhà thầu phấn đấu hoàn thành các gói thầu xây lắp trước tháng 9/2026 nếu các địa phương bàn giao đầy đủ phần mặt bằng còn lại.
Từ những đoạn đường đang dần nối dài dọc bờ biển đến nhịp cầu Nhật Lệ 3 vươn mình qua dòng sông, công trình đang từng ngày hiện hữu bằng khối lượng thi công cụ thể và quyết tâm của cả hệ thống chính trị.
Khi những vướng mắc cuối cùng về mặt bằng được tháo gỡ, tuyến đường ven biển cùng cầu Nhật Lệ 3 sẽ không chỉ rút ngắn khoảng cách giao thông mà còn mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế biển, du lịch, đô thị và dịch vụ, trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của Quảng Trị trong những năm tới./.
Thanh tra Chính phủ chỉ ra loạt sai phạm tại Dự án Đường ven biển Quảng Trị