Trong khuôn khổ Hộinghị cấp cao ASEAN lần thứ 19 đang diễn ra tại Bali, chiều 17/11, lãnh đạo cácnước ASEAN đã ký Tuyên bố Bali về Cộng đồng ASEAN trong Cộng đồng các quốc giatoàn cầu, hay còn gọi là Hiệp ước Bali 3.
Trên cơ sở các nguyên tắc của Hiếnchương ASEAN; nhận thức về tầm quan trọng chiến lược của Kết nối ASEAN đối vớităng cường hội nhập và nâng cao vai trò quốc tế của khối; tiến trình hợp tác vàquan hệ hữu nghị giữa ASEAN với các bên đối tác đối thoại qua các cơ chế, khuônkhổ hiện hành; sự cần thiết phải tăng cường hợp tác của ASEAN trong các vấn đềtoàn cầu chủ chốt, các nhà lãnh đạo ASEAN quyết định thông qua cương lĩnh chungvề các vấn đề toàn cầu.
Hiệp ước Bali 3 quy định về một ASEAN liên kết và hợp tácchặt chẽ hơn đối với các vấn đề quốc tế cùng quan tâm, thúc đẩy hơn nữa tiếngnói chung của ASEAN tại các diễn đàn quốc tế liên quan; một ASEAN với năng lựcđược tăng cường nhằm đóng góp, ứng xử với các vấn đề toàn cầu chủ chốt cùng quantâm vì lợi ích của tất cả các nước thành viên và một Ban Thư ký ASEAN được tăngcường năng lực thực thi.
Với những đặc điểm đó, các nước ASEAN cam kết cùng tiếnhành hợp tác ở cấp độ khu vực, toàn cầu trên nhiều lĩnh vực.
Cụ thể về hợp tácchính trị-an ninh: Góp phần bảo đảm hòa bình, an ninh và ổn định không chỉ thôngqua sự tôn trọng nhất quán các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và giảiquyết hòa bình các tranh chấp, mà còn thúc đẩy các sáng kiến hòa giải, tích cựctham gia các nỗ lực gìn giữ hòa bình và kiến thiết hòa bình hậu xung đột dựatrên sự sẵn sàng của từng nước thành viên; bảo đảm an toàn, tự do lưu thông hànghải quốc tế, đẩy mạnh hợp tác hàng hải; tiếp tục nỗ lực hướng tới sự nhất tríchung về các vấn đề liên quan đến Hiệp ước về khu vực Đông Nam Á phi vũ khí hạtnhân (SEANWFZ), phát triển một cách tiếp cận chung của ASEAN nhằm đóng góp vàocác nỗ lực bảo đảm an toàn hạt nhân toàn cầu…
Về hợp tác kinh tế: Hiệp ước Bali 3xác định các nội dung về hội nhập, ổn định và phát triển kinh tế trên cơ sởnhững mục tiêu và nguyên tắc chung về những công cụ cơ bản nhằm triển khai Cộngđồng Kinh tế ASEAN và thúc đẩy sự hội nhập đầy đủ của ASEAN vào nền kinh tế toàncầu.
Theo đó, các nhà lãnh đạo xác định cần tăng cường sự tham gia tích cực củaASEAN vào các sáng kiến kinh tế khu vực và toàn cầu có tác động đến khu vực;thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế nội khối và đối ngoại của ASEAN, nhất là thươngmại và đầu tư; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bổ sung hoàn thiện chính sáchkinh tế vĩ mô quốc gia tương thích hơn với những đặc điểm của hợp tác tài chínhvà điều phối kinh tế vĩ mô ở cả cấp độ khu vực và toàn cầu; tăng cường hợp táctài chính và điều khối kinh tế vĩ mô trong và ngoài ASEAN, trong đó có việc tiếptục sự tham gia tích cực của ASEAN tại G-20; đẩy mạnh các nỗ lực chung về bảođảm an ninh lương thực và năng lượng với các nước, cũng như quan hệ hợp tác vớicác tổ chức quốc tế liên quan như Chương trình Lương thực Liên hợp quốc (UNWFP),Tổ chức Lương nông Liên hợp quốc (FAO)…
Về hợp tác văn hóa-xã hội: Hiệp ước Bali 3 xác địnhtăng cường hợp tác của ASEAN trên phạm vi toàn cầu nhằm thúc đẩy nỗ lực đối phóvới biến đổi khí hậu, huy động tối đa sự tham gia của các thành phần xã hội vàocác chương trình giảm nhẹ thiên tai và đối phó với tình trạng khẩn cấp; tăngcường hợp tác giữa quân đội các nước ASEAN trong khuôn khổ hoạt động cứu trợnhân đạo và giảm nhẹ thiên tai (HADR); thúc đẩy hợp tác giữa Trung tâm Điều phốiASEAN về cứu trợ nhân đạo quản lý thảm họa (AHA Center) với các tổ chức khu vựcquốc tế liên quan.
Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng nhất trí các nước ASEAN sẽ đónggóp tích cực nhằm cùng đạt được một thoả thuận cân bằng, toàn diện và ràng buộcpháp lý theo tinh thần của Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC);thúc đẩy hợp tác về chăm sóc sức khỏe, phát triển khoa học công nghệ, giáo dục,phát triển nguồn nhân lực và văn hóa, trong đó có những cam kết đối với các mụctiêu thiên nhiên kỷ của Liên hợp quốc…
Các nhà lãnh đạo ASEAN nhất trí giao cácbộ trưởng liên quan thực thi Tuyên bố này với sự hợp tác và vai trò của Ban Thưký ASEAN, Hội đồng Điều phối ASEAN (ACC), các cơ cấu tổ chức trực thuộc và Ủyban các Đại diện thương trực tại ASEAN (CPR)./.
Trên cơ sở các nguyên tắc của Hiếnchương ASEAN; nhận thức về tầm quan trọng chiến lược của Kết nối ASEAN đối vớităng cường hội nhập và nâng cao vai trò quốc tế của khối; tiến trình hợp tác vàquan hệ hữu nghị giữa ASEAN với các bên đối tác đối thoại qua các cơ chế, khuônkhổ hiện hành; sự cần thiết phải tăng cường hợp tác của ASEAN trong các vấn đềtoàn cầu chủ chốt, các nhà lãnh đạo ASEAN quyết định thông qua cương lĩnh chungvề các vấn đề toàn cầu.
Hiệp ước Bali 3 quy định về một ASEAN liên kết và hợp tácchặt chẽ hơn đối với các vấn đề quốc tế cùng quan tâm, thúc đẩy hơn nữa tiếngnói chung của ASEAN tại các diễn đàn quốc tế liên quan; một ASEAN với năng lựcđược tăng cường nhằm đóng góp, ứng xử với các vấn đề toàn cầu chủ chốt cùng quantâm vì lợi ích của tất cả các nước thành viên và một Ban Thư ký ASEAN được tăngcường năng lực thực thi.
Với những đặc điểm đó, các nước ASEAN cam kết cùng tiếnhành hợp tác ở cấp độ khu vực, toàn cầu trên nhiều lĩnh vực.
Cụ thể về hợp tácchính trị-an ninh: Góp phần bảo đảm hòa bình, an ninh và ổn định không chỉ thôngqua sự tôn trọng nhất quán các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và giảiquyết hòa bình các tranh chấp, mà còn thúc đẩy các sáng kiến hòa giải, tích cựctham gia các nỗ lực gìn giữ hòa bình và kiến thiết hòa bình hậu xung đột dựatrên sự sẵn sàng của từng nước thành viên; bảo đảm an toàn, tự do lưu thông hànghải quốc tế, đẩy mạnh hợp tác hàng hải; tiếp tục nỗ lực hướng tới sự nhất tríchung về các vấn đề liên quan đến Hiệp ước về khu vực Đông Nam Á phi vũ khí hạtnhân (SEANWFZ), phát triển một cách tiếp cận chung của ASEAN nhằm đóng góp vàocác nỗ lực bảo đảm an toàn hạt nhân toàn cầu…
Về hợp tác kinh tế: Hiệp ước Bali 3xác định các nội dung về hội nhập, ổn định và phát triển kinh tế trên cơ sởnhững mục tiêu và nguyên tắc chung về những công cụ cơ bản nhằm triển khai Cộngđồng Kinh tế ASEAN và thúc đẩy sự hội nhập đầy đủ của ASEAN vào nền kinh tế toàncầu.
Theo đó, các nhà lãnh đạo xác định cần tăng cường sự tham gia tích cực củaASEAN vào các sáng kiến kinh tế khu vực và toàn cầu có tác động đến khu vực;thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế nội khối và đối ngoại của ASEAN, nhất là thươngmại và đầu tư; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bổ sung hoàn thiện chính sáchkinh tế vĩ mô quốc gia tương thích hơn với những đặc điểm của hợp tác tài chínhvà điều phối kinh tế vĩ mô ở cả cấp độ khu vực và toàn cầu; tăng cường hợp táctài chính và điều khối kinh tế vĩ mô trong và ngoài ASEAN, trong đó có việc tiếptục sự tham gia tích cực của ASEAN tại G-20; đẩy mạnh các nỗ lực chung về bảođảm an ninh lương thực và năng lượng với các nước, cũng như quan hệ hợp tác vớicác tổ chức quốc tế liên quan như Chương trình Lương thực Liên hợp quốc (UNWFP),Tổ chức Lương nông Liên hợp quốc (FAO)…
Về hợp tác văn hóa-xã hội: Hiệp ước Bali 3 xác địnhtăng cường hợp tác của ASEAN trên phạm vi toàn cầu nhằm thúc đẩy nỗ lực đối phóvới biến đổi khí hậu, huy động tối đa sự tham gia của các thành phần xã hội vàocác chương trình giảm nhẹ thiên tai và đối phó với tình trạng khẩn cấp; tăngcường hợp tác giữa quân đội các nước ASEAN trong khuôn khổ hoạt động cứu trợnhân đạo và giảm nhẹ thiên tai (HADR); thúc đẩy hợp tác giữa Trung tâm Điều phốiASEAN về cứu trợ nhân đạo quản lý thảm họa (AHA Center) với các tổ chức khu vựcquốc tế liên quan.
Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng nhất trí các nước ASEAN sẽ đónggóp tích cực nhằm cùng đạt được một thoả thuận cân bằng, toàn diện và ràng buộcpháp lý theo tinh thần của Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC);thúc đẩy hợp tác về chăm sóc sức khỏe, phát triển khoa học công nghệ, giáo dục,phát triển nguồn nhân lực và văn hóa, trong đó có những cam kết đối với các mụctiêu thiên nhiên kỷ của Liên hợp quốc…
Các nhà lãnh đạo ASEAN nhất trí giao cácbộ trưởng liên quan thực thi Tuyên bố này với sự hợp tác và vai trò của Ban Thưký ASEAN, Hội đồng Điều phối ASEAN (ACC), các cơ cấu tổ chức trực thuộc và Ủyban các Đại diện thương trực tại ASEAN (CPR)./.
(TTXVN/Vietnam+)
