Tỉnh Bali của Indonesia và Timor-Leste đang tìm kiếm thêm cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực du lịch, nông nghiệp, chăn nuôi và thương mại, trong bối cảnh hai nước tiếp tục mở rộng quan hệ kinh tế sau khi Timor-Leste trở thành thành viên ASEAN.
Phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Bali-Timor-Leste, tại Denpasar, tỉnh Bali, ngày 4/10, Thống đốc Bali, Wayan Koster cho rằng hai nước có nền tảng thuận lợi để phát triển các lĩnh vực có thế mạnh bổ trợ lẫn nhau.
Ông Koster đề cập những lĩnh vực có nhiều tiềm năng gồm du lịch, nông nghiệp, chăn nuôi và thương mại. Bali hiện có thế mạnh về nhiều sản phẩm nông nghiệp như salak, cam, măng cụt, xoài và gạo, đồng thời phát triển các ngành chăn nuôi và dịch vụ du lịch.
Du lịch được xem là một trong những lĩnh vực có dư địa hợp tác rõ nét. Tính đến đầu tháng 10, Bali đã đón khoảng 4,6 triệu lượt khách quốc tế, trong đó khoảng 30.000 lượt đến từ Timor-Leste. Con số này cho thấy dòng khách giữa hai thị trường đã hình thành, đồng thời mở ra khả năng phát triển thêm các sản phẩm và tuyến du lịch kết nối Bali với Timor-Leste.
Trong khi đó, Bộ trưởng Nông nghiệp, Chăn nuôi, Thủy sản và Lâm nghiệp Timor-Leste, Marcos da Cruz cho biết nước này có tiềm năng lớn trong nông nghiệp và kinh tế biển, song vẫn gặp khó khăn về nguồn nhân lực và năng lực khai thác các nguồn lực hiện có.
Timor-Leste mong muốn học hỏi kinh nghiệm của Bali trong phát triển nông nghiệp và quản lý các nguồn lực phục vụ sản xuất. Theo ông Marcos, quốc gia này có trữ lượng thủy sản ước khoảng 700.000 tấn mỗi năm, song chưa được khai thác tương xứng cho phát triển kinh tế.
Diễn đàn tại Bali tập trung vào ba trụ cột gồm kinh tế xanh, kinh tế biển và phát triển kinh doanh. Các nội dung được thảo luận bao gồm thương mại, đầu tư, kinh tế biển và thủy sản, kết nối hàng hải, du lịch bền vững, nông nghiệp, giáo dục và hợp tác tài chính.
Phía Indonesia đã nhấn mạnh yêu cầu gắn phát triển kinh tế với tính bền vững. Bộ trưởng Nhân quyền Indonesia Natalius Pigai cho rằng hợp tác kinh tế với Timor-Leste không nên chỉ tập trung vào đầu tư và lợi nhuận, mà cần quan tâm tới quyền của người lao động, cộng đồng và môi trường./.
Học giả Indonesia: Timor Leste sẽ là nhân tố tích cực trong Cộng đồng ASEAN
Theo học giả Indonesia, việc gia nhập ASEAN mở ra cơ hội để Timor Leste tăng cường hội nhập, thúc đẩy phát triển và đóng góp vào mục tiêu xây dựng một cộng đồng khu vực hòa bình, gắn kết và bền vững.
