Chiều 15/6, thảo luận tại tổ, hầu hết các đại biểu Quốc hội đồng tình với sự cầnthiết ban hành Luật Viên chức với đối tượng tác động là hơn 1,6 triệu viên chứcđang làm việc trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội, thực hiện việccung cấp các dịch vụ công cơ bản, thiết yếu cho cộng đồng như giáo dục, y tế,văn hóa, khoa học, công nghệ, thể dục, thể thao, thông tin-truyền thông, tàinguyên môi trường.
Dự thảo đã được tiến hành nghiên cứu, chuẩn bị một cách nghiêm túc và có tráchnhiệm. Tuy nhiên, các đại biểu cũng cho rằng đây cũng là một dự án luật khó vàphức tạp, cần xem xét, làm rõ một số vấn đề cơ bản, trong đó có phạm vi và đốitượng điều chỉnh.
Theo báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật, xây dựng Dự thảo Luật Viên chức cầnphải tính đến yêu cầu xã hội hóa trong việc cung ứng các dịch vụ công ở Việt Namhiện nay; có những quy định mang tính định hướng cho việc tổ chức, phương hướngsắp xếp, quản lý đối với toàn bộ hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập nhằm tạocơ sở pháp lý cho việc xây dựng cũng như phát triển đội ngũ viên chức làm việctại các đơn vị này; đổi mới, xây dựng cơ chế tuyển dụng, quản lý, sử dụng viênchức phù hợp với điều kiện của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa.
Nhiều đại biểu đồng tình việc đưa ra các tiêu chí để xác định thế nào là viênchức như trong Dự thảo Luật, trên thực tế, vẫn chưa bao quát hết các loại đốitượng cần điều chỉnh.
Theo đại biểu Chu Sơn Hà (Hà Nội), cần phải nghiên cứu thêm hoặc đổi tên thànhLuật Viên chức nhà nước cho phù hợp với đối tượng và phạm vi điều chỉnh mà Dựthảo Luật đã xác định vì hiện nay có cả viên chức trong và ngoài công lập, ví dụgiáo viên trong các trường tư thục.
Đại biểu Đặng Văn Khanh (Hà Nội) cho rằng phạm vi điều chỉnh như Dự thảo Luật làvừa không rõ ràng, vừa chưa đầy đủ.
Theo Dự thảo Luật, chỉ những người làm việc ở đơn vị sự nghiệp công lập mới làviên chức, vậy những người đang làm việc ở các cơ quan nhà nước, tổ chức chínhtrị, tổ chức chính trị-xã hội như lái xe, tạp vụ, y tế, bảo vệ, đánh máy... sẽthuộc nhóm đối tượng nào, viên chức hay người lao động. Đây cũng là vấn đề cầnđược nghiên cứu làm rõ.
Một số đại biểu khác lại cho rằng phạm vi điều chỉnh như Dự thảo Luật là phù hợptuy nhiên cũng cần làm rõ thế nào là đơn vị sự nghiệp công lập.
Mặt khác, trong các đơn vị sự nghiệp công lập đang tồn tại cùng lúc nhiều loạihình lao động khác nhau. Bên cạnh các đối tượng được tuyển dụng vào biên chếhoặc theo hợp đồng làm việc, hưởng lương từ ngân sách nhà nước, nguồn thu sựnghiệp của đơn vị sự nghiệp, có một số lượng không nhỏ những người làm việc theocác hình thức hợp đồng khác trong đó có cả những đối tượng nhận thu nhập từnguồn tự cân đối của đơn vị (ngoài quỹ lương).
Quy định về phạm vi điều chỉnh cũng chưa cụ thể. Có ý kiến cho rằng mục tiêu đặtra đầu tiên khi tách đội ngũ viên chức khỏi đội ngũ công chức là để giảm gánhnặng cho ngân sách nhà nước bởi nếu áp dụng cơ chế của công chức đối với đốitượng viên chức sẽ không phù hợp.
Do đó, khi xây dựng Luật này phải bám vào quan điểm này, nếu vẫn điều chỉnh nhưđối với công chức thì mục tiêu đặt ra sẽ không đạt được. Luật cần có những chếđộ đặc thù so với Luật Công chức như về tiền lương, tuyển dụng; rạch ròi, bàibản trong xác định tính chất của loại cán bộ, loại công việc... mới xác địnhđược địa vị pháp lý của viên chức.
Góp ý vào một số nội dung cụ thể, các đại biểu Hà Thanh Toàn (Cần Thơ), Lê VănHưng (Hưng Yên), Vũ Thị Phương Anh (Quảng Nam)... cho rằng một số khái niệm,phạm trù và cơ cấu một số điều trong dự thảo Luật chưa thực sự phù hợp hoặc cònchung chung, chưa rõ ràng, cần rà soát lại để đảm bảo tính đồng bộ.
Ví dụ tiêu biểu là về hợp đồng làm việc. Theo nhiều đại biểu, Bộ luật Lao độngđã quy định khá cụ thể về hợp đồng lao động. Do đó, nếu đã xác định hợp đồng làmviệc cũng là một loại hợp đồng lao động thì trong Luật này cũng không cần thiếtphải nhắc lại các quy định đã có.
Ngược lại, có những nội dung mang tính đặc thù liên quan đến hợp đồng đối vớiviên chức lại chưa được thể hiện trong Dự thảo Luật. Quy định liên quan đến hợpđồng làm việc còn chung chung và có điểm chưa rõ. Điểm giống và khác nhau giữahai loại hợp đồng này cần được làm rõ.
Bên cạnh đó, một số quy định về mối liên quan giữa viên chức với các cơ quanpháp luật, ví dụ cho thôi việc, nghỉ việc... cần hết sức rạch ròi, rõ ràng, minhbạch, không nên quá khái quát, sẽ khó thực thi.
Các đại biểu cũng cho rằng việc sắp xếp bộ máy viên chức cần gắn liền với cảicách hành chính, cơ chế tự chủ tự chịu trách nhiệm để thực hiện mục tiêu xâydựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp hơn./.
Thanh Hòa (TTXVN/Vietnam+)