Ủy ban châu Âu (EC) ngày 6/11 cáo buộc nền tảng mạng xã hội TikTok vi phạm các quy định của Liên minh châu Âu (EU) về dịch vụ số do chưa kiểm soát hiệu quả những rủi ro từ thuật toán đề xuất nội dung.
Cơ quan này cho rằng cơ chế tự động phân phối video có thể cuốn người dùng vào những chuỗi nội dung tương tự, ngày càng khó thoát ra, đồng thời yêu cầu TikTok thay đổi thiết kế mục “Dành cho bạn” (For You).
Theo kết luận sơ bộ của EC, thuật toán TikTok căn cứ vào những video người dùng từng xem hoặc tương tác để tiếp tục đề xuất nội dung cùng chủ đề. Hiện tượng này được gọi là “rabbit hole” (hiệu ứng hang thỏ), khiến người dùng liên tục tiếp xúc với một loại thông tin mà ít có cơ hội thoát khỏi vòng lặp đề xuất.
EC cảnh báo việc xem lặp lại các video liên quan đến nỗi buồn, sự cô lập, hình thể hoặc những vấn đề về sức khỏe tinh thần có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, đặc biệt đối với trẻ vị thành niên và những người dễ bị tổn thương.
Phó Chủ tịch điều hành EC phụ trách lĩnh vực công nghệ Henna Virkkunen cho biết mỗi lần người dùng lướt qua hoặc nhấn “thích” một video, hệ thống lại ưu tiên phân phối những nội dung tương tự.
Theo bà, TikTok cần tăng cường biện pháp bảo vệ sức khỏe và trạng thái tinh thần của người sử dụng, đặc biệt là trẻ em.
EC nhận định các biện pháp hiện có của TikTok chưa tương xứng và chưa đủ hiệu quả để giảm thiểu rủi ro. Chẳng hạn, dù nền tảng đã bổ sung nút “Không quan tâm” nhưng công cụ này vẫn chưa giúp người dùng kiểm soát đầy đủ nội dung xuất hiện trên bảng tin.
Để khắc phục tình trạng trên, EC đề nghị TikTok tăng mức độ ưu tiên đối với sở thích do người dùng chủ động lựa chọn, thay vì quá phụ thuộc vào thời lượng xem khi phân phối video.
Nền tảng cũng cần giúp người dùng dễ tiếp cận và sử dụng các công cụ kiểm soát nội dung hơn, đồng thời thường xuyên kiểm tra, đánh giá hoạt động của thuật toán.
Về phần mình, TikTok bác bỏ các cáo buộc trên. Trong tuyên bố gửi tới báo giới, công ty này cho rằng những nhận định của EC thiếu chính xác và làm sai lệch cách thức vận hành nền tảng cũng như cam kết bảo đảm an toàn cho người sử dụng.
TikTok khẳng định đã có những nỗ lực đáng kể để bảo vệ cộng đồng, đồng thời cung cấp các công cụ giúp người dùng chủ động kiểm soát trải nghiệm nội dung.
Các cáo buộc mới được đưa ra trong khuôn khổ cuộc điều tra của EU theo Đạo luật Dịch vụ số (DSA), quy định yêu cầu các nền tảng trực tuyến lớn chủ động đánh giá và xử lý những rủi ro liên quan đến hoạt động của mình.
Hồi tháng 2 vừa qua, EC đã công bố các kết luận sơ bộ khác về thiết kế bị cho là gây nghiện của TikTok, biện pháp bảo vệ trẻ em chưa đầy đủ và những trở ngại đối với việc các nhà nghiên cứu tiếp cận dữ liệu công khai.
Cơ quan này cũng đang tiến hành điều tra riêng về hiệu ứng “hang thỏ” trong hệ thống đề xuất nội dung của Facebook và Instagram thuộc tập đoàn Meta.
TikTok có quyền tiếp cận hồ sơ và đưa ra phản hồi trước khi EC ban hành quyết định cuối cùng. Nếu các cáo buộc được xác nhận, ByteDance, công ty mẹ của TikTok, có thể phải chịu mức phạt tối đa bằng 6% tổng doanh thu toàn cầu hằng năm.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh nhiều chính phủ gia tăng sức ép đối với các nền tảng mạng xã hội trước những lo ngại về tác động của nội dung trực tuyến và thuật toán đến sức khỏe tinh thần của trẻ em, thanh thiếu niên.
Một số quốc gia đã áp dụng hoặc đang xem xét các biện pháp hạn chế người chưa thành niên sử dụng mạng xã hội./.
Meta cấm quảng cáo của TikTok trên các nền tảng của mình
Tuyên bố của Meta nhấn mạnh hãng sẽ không chạy quảng cáo cho một đối thủ cạnh tranh có mục tiêu lôi kéo người dùng rời bỏ ứng dụng của hãng.
