Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/11 tuyên bố Washington sẽ chấm dứt thỏa thuận viện trợ an ninh kéo dài 10 năm với Israel, theo đó nước này nhận được 3,8 tỷ USD mỗi năm để mua sắm vũ khí.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từng nhiều lần bày tỏ mong muốn giảm phụ thuộc vào hỗ trợ quân sự của Mỹ.
Trả lời chương trình thời sự “Fox and Friends” của kênh Fox News, ông Trump cho biết đã nhất trí với Thủ tướng Netanyahu về việc chấm dứt khoản viện trợ.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Israel “vẫn ổn” và không còn cần nguồn hỗ trợ này, song nhấn mạnh Washington vẫn sẵn sàng giúp đỡ nếu Israel có nhu cầu.
Thỏa thuận viện trợ được ký dưới thời Tổng thống Barack Obama, 3 năm trước khi chính thức bắt đầu triển khai vào năm 2019, dự kiến kéo dài đến năm 2028. Theo thỏa thuận, Israel nhận khoảng 3,8 tỷ USD mỗi năm để mua vũ khí của Mỹ.
Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), kể từ khi thành lập năm 1948, Israel đã nhận tổng cộng hơn 300 tỷ USD viện trợ kinh tế và quân sự từ Mỹ, tính theo giá trị đã điều chỉnh lạm phát. Đây là mức viện trợ lớn nhất mà Washington dành cho một quốc gia kể từ năm 1946.
Về phía Israel, Thủ tướng Netanyahu trước đó đã nhiều lần đề cập mục tiêu tăng cường khả năng tự chủ quốc phòng và giảm phụ thuộc vào Washington. Hồi tháng 6, ông kêu gọi Israel nâng cao năng lực tự chủ quân sự.
Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí The Economist hồi tháng 1, ông bày tỏ hy vọng có thể đạt mục tiêu này trong vòng 10 năm; đến tháng 5, trả lời đài CBS của Mỹ, ông cho biết muốn đưa viện trợ của Mỹ về mức “0”.
Việc chấm dứt thỏa thuận sẽ đánh dấu thay đổi đáng kể trong chính sách hỗ trợ an ninh lâu nay của Mỹ đối với Israel, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng tự bảo đảm nguồn lực quốc phòng của đồng minh chủ chốt này tại Trung Đông./.
Mỹ cảnh báo nguy cơ đụng độ giữa Israel và Thổ Nhĩ Kỳ
Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ kiêm Đặc phái viên về Syria và Iraq, ông Tom Barrack, cảnh báo nguy cơ xảy ra xung đột ngoài ý muốn giữa Israel và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời kêu gọi giảm căng thẳng Trung Đông.
