Đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp đang mở thêm cơ hội việc làm cho lao động dân tộc thiểu số và miền núi Nghệ An.
Cùng với việc sắp xếp, đổi mới hệ thống trường nghề, tỉnh chú trọng hỗ trợ người lao động tiếp cận giáo dục nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng và kết nối tuyển dụng.
Giai đoạn 2026-2030, Nghệ An đặt mục tiêu đào tạo nghề cho 38.000 lao động dân tộc thiểu số, hướng tới tạo việc làm, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững.
Đổi mới đào tạo nghề, mở rộng cơ hội cho lao động miền núi
Tại Nghệ An, việc đổi mới giáo dục nghề nghiệp đang được triển khai theo hướng lựa chọn ngành nghề phù hợp với nhu cầu thị trường, tăng cường thực hành và liên kết với doanh nghiệp. Đây là giải pháp quan trọng nhằm giúp học sinh, lao động vùng dân tộc thiểu số và miền núi có thêm cơ hội học nghề, tiếp cận việc làm sau đào tạo.
Một trong những cơ sở đào tạo chuyên biệt phục vụ học sinh vùng miền núi là Trường Trung học nghề Dân tộc nội trú Nghệ An, tại xã Con Cuông. Trường được tổ chức lại từ Trường Trung cấp Dân tộc nội trú Nghệ An theo Quyết định số 4240/QĐ-UBND ngày 28/9/2026 của UBND tỉnh.
Theo thông tin công bố ngày 30/10/2026, nhà trường định hướng tập trung đào tạo năm nghề gồm công nghệ ôtô, điện dân dụng, điện công nghiệp, hàn và may thời trang. Đây là những ngành nghề được lựa chọn trên cơ sở nhu cầu tuyển dụng và điều kiện học tập của học sinh miền núi sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở.
Thạc sỹ Lê Hùng Cường, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết việc lựa chọn ngành nghề phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường lao động, đồng thời phù hợp với đặc điểm và điều kiện của người học. Nhà trường chú trọng cập nhật chương trình theo yêu cầu doanh nghiệp, bổ sung công nghệ, quy trình sản xuất mới và tăng thời lượng thực hành, thực tập để học sinh sớm làm quen với môi trường làm việc.
Bên cạnh các ngành nghề kỹ thuật, việc đào tạo còn hướng tới trang bị tác phong công nghiệp, kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng với yêu cầu tuyển dụng. Đối với học sinh dân tộc thiểu số, những kiến thức và kỹ năng này có ý nghĩa thiết thực trong quá trình chuyển từ học nghề sang tìm kiếm việc làm, từng bước ổn định cuộc sống.
Cùng với Trường Trung học nghề Dân tộc nội trú Nghệ An, Trường Trung học nghề Tây Bắc Nghệ An cũng tham gia đào tạo nguồn nhân lực, tư vấn hướng nghiệp và kết nối việc làm cho lao động khu vực miền núi. Đây là cơ sở được tổ chức lại từ Trường Trung cấp Kinh tế-Kỹ thuật Miền Tây trong đợt sắp xếp hệ thống giáo dục nghề nghiệp tháng 9/2026.
Em Nguyễn Văn Chiến, người dân tộc Thổ, ở xã Giai Xuân, hiện là học sinh năm cuối ngành Hàn của Trường Trung học nghề Tây Bắc Nghệ An. Tham gia Ngày hội việc làm năm 2026, Chiến dành thời gian tìm hiểu các vị trí tuyển dụng, điều kiện làm việc và yêu cầu chuyên môn của doanh nghiệp đối với lao động kỹ thuật hàn. Trong quá trình học, Chiến được trang bị kiến thức chuyên môn, thực hành kỹ thuật và làm quen với những yêu cầu cơ bản của môi trường sản xuất. Em mong muốn sau khi tốt nghiệp có thể tìm được công việc phù hợp, với mức thu nhập khoảng 8-9 triệu đồng/tháng để ổn định cuộc sống và phụ giúp gia đình.
“Thông qua Ngày hội, em hy vọng có thêm thông tin về những vị trí việc làm phù hợp với ngành nghề đang học, đồng thời có cơ hội trao đổi trực tiếp với nhà tuyển dụng để chuẩn bị tốt hơn cho việc tìm việc sau khi ra trường," Chiến chia sẻ.
Từ trường hợp của Chiến có thể thấy, đối với học sinh vùng dân tộc thiểu số, việc được tiếp cận thông tin tuyển dụng ngay trong quá trình học nghề giúp các em chủ động hơn trong lựa chọn công việc, xác định yêu cầu về kỹ năng và chuẩn bị cho giai đoạn sau tốt nghiệp.
Theo thầy Võ Xuân Long, đại diện Trường Trung học nghề Tây Bắc Nghệ An, nhà trường chú trọng tư vấn ngành nghề phù hợp với nhu cầu thị trường, khả năng tiếp thu và điều kiện của người học. Quá trình đào tạo tăng cường thực hành, đồng thời phối hợp với doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu nhân lực, tạo điều kiện cho học viên tiếp cận môi trường làm việc và tìm kiếm việc làm sau tốt nghiệp.
Gắn đào tạo nghề với giải quyết việc làm bền vững
Cùng với đổi mới hoạt động tại các trường nghề, Nghệ An đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ đào tạo và giải quyết việc làm cho lao động dân tộc thiểu số, miền núi. Trong đó, Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 5 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 tập trung phát triển giáo dục nghề nghiệp, hỗ trợ người lao động nâng cao kỹ năng và tiếp cận cơ hội việc làm.
Theo số liệu của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, tính đến ngày 31/3/2025, tổng kinh phí huy động, phân bổ cho Tiểu dự án 3 đạt hơn 146 tỷ đồng. Chương trình đã hỗ trợ đào tạo nghề cho 8.981 lao động là người dân tộc thiểu số và người Kinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đồng thời, nguồn lực được sử dụng để đầu tư trang thiết bị đào tạo, cải thiện điều kiện dạy và học nghề tại địa phương.
Đối với lao động dân tộc thiểu số và miền núi, các chính sách hỗ trợ chi phí đào tạo, tiền ăn, đi lại và những khoản hỗ trợ khác theo quy định góp phần giảm khó khăn về kinh phí, tạo điều kiện để người dân tham gia học nghề. Việc lựa chọn nghề đào tạo phù hợp với điều kiện sinh hoạt, trình độ người học và nhu cầu tuyển dụng được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả chính sách.
Theo Kế hoạch số 936/KH-UBND ngày 28/11/2024, Nghệ An đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 tuyển sinh đào tạo nghề cho 255.500 lao động nông thôn, trong đó có 38.000 lao động dân tộc thiểu số. Tỉnh đồng thời phấn đấu tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm sau tốt nghiệp bình quân đạt 82% trong giai đoạn này.
Những chỉ tiêu cho thấy yêu cầu không chỉ mở rộng quy mô đào tạo mà còn phải nâng cao chất lượng, bảo đảm người học có khả năng tìm kiếm việc làm hoặc vận dụng kỹ năng nghề vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Cùng với công tác đào tạo, hoạt động kết nối cung-cầu lao động tiếp tục được Nghệ An chú trọng. Theo thông tin công bố trong năm 2026, đến hết tháng 8, toàn tỉnh đã giải quyết việc làm mới cho 34.300 người, trong đó có 12.490 người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Đây là kết quả giải quyết việc làm chung của toàn tỉnh, phản ánh nhu cầu tăng cường đào tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng thị trường lao động.
Ông Vi Ngọc Quỳnh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nghệ An, cho biết tỉnh xác định kết nối cung-cầu lao động là nhiệm vụ quan trọng, trong đó chú trọng đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho lao động dân tộc thiểu số, miền núi. Hoạt động này cần được triển khai đồng bộ từ tư vấn, định hướng nghề nghiệp, đào tạo đến giới thiệu việc làm; chương trình đào tạo phải gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, tránh tình trạng người lao động học xong nhưng không tìm được việc làm phù hợp.
Theo ông Quỳnh, thời gian tới, ngành chức năng tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp mở rộng hoạt động tư vấn, tuyển sinh, tuyển dụng; đồng thời quan tâm theo dõi kết quả việc làm sau đào tạo.
Từ việc đổi mới chương trình tại các trường nghề đến triển khai chính sách hỗ trợ và kết nối tuyển dụng, Nghệ An đang từng bước tạo thêm điều kiện để lao động dân tộc thiểu số và miền núi tiếp cận giáo dục nghề nghiệp. Đào tạo đúng nhu cầu, nâng cao kỹ năng thực hành và hỗ trợ tìm kiếm việc làm sau tốt nghiệp là những yếu tố quan trọng giúp người lao động có nghề nghiệp ổn định, cải thiện thu nhập và phát triển sinh kế bền vững./.