Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026, tổ chức tại tỉnh Gia Lai, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thiện thể chế, tổ chức lại mạng lưới hạ tầng, cải cách thủ tục, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao năng lực doanh nghiệp logistics.
Đây là những nhiệm vụ trọng tâm nhằm giảm chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và tăng cường khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Diễn đàn do Bộ Công Thương phối hợp với Ủy ban Nhân dân tỉnh Gia Lai tổ chức trong hai ngày 6-7/11 với chủ đề “Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi cung ứng toàn cầu,” thu hút khoảng 600 đại biểu là đại diện các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.
Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh logistics là ngành dịch vụ thiết yếu, giữ vai trò kết nối các hoạt động sản xuất với tiêu dùng, thị trường trong nước với thị trường quốc tế. Phát triển logistics không chỉ là đầu tư cho một ngành dịch vụ mà còn là đầu tư cho năng lực cạnh tranh và sự phát triển của nền kinh tế.
Theo Phó Thủ tướng, năm 2026, ngành logistics được dự báo duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 14-16%/năm, đóng góp khoảng 4,5-5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
Trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước đạt khoảng 1.005 tỷ USD; hoạt động bán lẻ, vận tải hành khách và vận tải hàng hóa tiếp tục tăng trưởng.
Cùng với đó, hạ tầng giao thông được quan tâm đầu tư, trong đó có việc hoàn thành thêm 395 km đường cao tốc, đưa toàn tuyến cao tốc Bắc- Nam phía Đông vào khai thác.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng chỉ rõ, chi phí logistics của Việt Nam hiện vẫn ở mức khoảng 16-17% GDP, cao hơn mức bình quân thế giới khoảng 10-12%. Hạ tầng kết nối giữa vùng sản xuất, khu công nghiệp, trung tâm logistics với cảng biển, ga đường sắt và cửa khẩu chưa đồng bộ.
Năng lực cung cấp dịch vụ tích hợp, khả năng tiếp cận khách hàng quốc tế của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế; đội tàu chưa đáp ứng yêu cầu, hoạt động vận tải vẫn phụ thuộc đáng kể vào các hãng tàu nước ngoài.
Trước thực tế này, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm tỷ trọng chi phí logistics xuống còn khoảng 12-15% GDP. Để đạt mục tiêu, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung triển khai sáu nhóm nhiệm vụ, giải pháp.
Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu thành lập cơ chế điều phối ở cấp quốc gia, do lãnh đạo Chính phủ phụ trách; Bộ Công Thương làm cơ quan thường trực, có bộ phận giúp việc chuyên trách. Cơ chế này nhằm tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, khắc phục tình trạng phân tán trong quản lý và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển logistics.
Cùng đó, các bộ, ngành, địa phương cần rà soát tổng thể hệ thống hạ tầng, xác định những điểm nghẽn trong kết nối giữa vùng nguyên liệu, khu sản xuất, trung tâm logistics, cảng biển, đường sắt và cửa khẩu.
Phó Thủ tướng yêu cầu trong quý 1 năm 2027 phải xây dựng danh mục các điểm nghẽn, xác định nguồn lực và tiến độ xử lý cụ thể. Đồng thời, cần phát triển hài hòa các phương thức vận tải đường sắt, đường thủy, đường biển, giảm sự phụ thuộc quá lớn vào vận tải đường bộ.
Ngoài ra, để đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và hoạt động xuất nhập khẩu, Phó Thủ tướng yêu cầu liên thông dữ liệu, đơn giản hóa quy trình, hướng tới cơ chế một đầu mối, một bộ hồ sơ, một hệ thống dữ liệu, một bộ tiêu chí rủi ro và một cơ chế phân luồng. Các vướng mắc trong hoạt động thông quan cần được rà soát, xử lý trong quý I/2027, góp phần rút ngắn thời gian và giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Đối với thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển logistics xanh cần đẩy nhanh việc chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu; thí điểm hệ thống dữ liệu logistics quốc gia trong năm 2027.
Việc ứng dụng công nghệ cần hướng đến giảm khai báo trùng lặp, nâng cao hiệu quả quản lý vận tải, hạn chế xe chạy rỗng, giảm thời gian lưu kho và tăng khả năng dự phòng trước những gián đoạn của chuỗi cung ứng.
Cùng với chuyển đổi số, cần chú trọng các giải pháp giảm phát thải, sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên trong hoạt động logistics.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp logistics Việt Nam cần tăng cường liên kết với các nhà sản xuất, chủ hàng, nhà phân phối; phát triển các dịch vụ tích hợp, dịch vụ trọn gói, logistics chuỗi lạnh và mở rộng mạng lưới hoạt động quốc tế. Việc đào tạo nhân lực phải gắn với yêu cầu thực tiễn, đáp ứng quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sự thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Để nâng tầm việc hoạch định chiến lược phát triển logistics, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành tổ chức đánh giá một năm triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050; qua đó xác định những kết quả đạt được, hạn chế và nhiệm vụ cần tập trung trong giai đoạn tiếp theo.
Nhấn mạnh yêu cầu tổ chức thực hiện, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương chuyển các định hướng thành chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ cụ thể; xác định rõ trách nhiệm, tiến độ, nguồn lực, bảo đảm các giải pháp được triển khai đồng bộ, thực chất và có kết quả đo lường.
Đối với Gia Lai, Phó Thủ tướng đánh giá địa phương có vị trí quan trọng trong không gian phát triển Tây Nguyên, với khả năng kết nối vùng nguyên liệu, sản xuất ở phía Tây với cửa ngõ biển Quy Nhơn.
Đây là điều kiện để hình thành các chuỗi chế biến, bảo quản và logistics ổn định, phục vụ hoạt động sản xuất, xuất khẩu. Đặc biệt, đầu tư hạ tầng phải được nhìn nhận trong một mạng lưới tổng thể, bảo đảm tính kết nối và hiệu quả khai thác, không chỉ dừng lại ở những công trình riêng lẻ.
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng, tổng kim ngạch trong 10 tháng năm 2026 vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ; trong đó, xuất khẩu đạt khoảng 493 tỷ USD, nhập khẩu khoảng 507 tỷ USD. Kết quả này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực vận tải, lưu kho, phân phối và kết nối chuỗi cung ứng.
Theo Thứ trưởng, phát triển logistics cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế, gắn với quy hoạch hạ tầng giao thông, thương mại và công nghiệp.
Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ ưu tiên phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, trung tâm logistics và luồng hàng; đồng thời thúc đẩy kết nối, khai thác dữ liệu logistics, tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.
Đối với Gia Lai, Thứ trưởng cho rằng địa phương có nhiều điều kiện để phát triển dịch vụ logistics nhờ vị trí kết nối giữa khu vực Tây Nguyên với duyên hải miền Trung, có cảng biển, hệ thống cửa khẩu, sân bay và các tuyến giao thông liên vùng.
Việc khai thác hiệu quả những lợi thế này sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển, nâng cao giá trị hàng hóa và tăng khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng.
Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc khẳng định, việc đăng cai Diễn đàn Logistics Việt Nam năm 2026 có ý nghĩa quan trọng đối với tỉnh trong bối cảnh không gian phát triển được mở rộng sau hợp nhất.
Gia Lai định hướng trở thành điểm kết nối hàng hóa, dịch vụ và chuỗi cung ứng giữa Tây Nguyên, duyên hải miền Trung với thị trường trong nước và quốc tế.
Hiện tỉnh có hơn 300 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu, hàng hóa được xuất đến khoảng 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, với kim ngạch xuất khẩu hơn 3,5 tỷ USD mỗi năm.
Gia Lai có các đầu mối giao thông quan trọng như Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, Cảng hàng không Phù Cát, Cảng hàng không Pleiku và Cảng Quy Nhơn; đồng thời đang triển khai, nghiên cứu nhiều dự án hạ tầng giao thông có tính kết nối liên vùng.
Tỉnh xác định phát triển logistics là một trong những giải pháp quan trọng để khai thác lợi thế về nông nghiệp, công nghiệp chế biến, thương mại và dịch vụ.
Địa phương cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, đồng hành cùng doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án hạ tầng, dịch vụ logistics.
Trong khuôn khổ diễn đàn, chiều 6/11, các đại biểu đã khảo sát thực tế tại Cảng Quy Nhơn và Khu công nghiệp Becamex-VSIP Gia Lai. Ngày 7/11, diễn đàn tổ chức phiên toàn thể và các hội thảo chuyên đề về thể chế phát triển logistics, cơ hội và giải pháp phát triển logistics khu vực miền Trung.
Các hoạt động kết nối doanh nghiệp, trao đổi hợp tác và ký kết biên bản ghi nhớ cũng được triển khai, góp phần thúc đẩy liên kết giữa các địa phương, nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics./.