Từ tiếng cồng chiêng vang vọng giữa đại ngàn đến những làn điệu dân ca miền biển, từ nghề thủ công truyền thống đến không gian ẩm thực, Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 tại Quảng Ngãi sẽ mở ra hành trình khám phá sự đa dạng văn hóa của các vùng đất, đồng thời đưa di sản đến gần hơn với đời sống cộng đồng.
Ngày 5/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi tổ chức họp báo chuyên đề về Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, thông tin về công tác chuẩn bị và các hoạt động trọng tâm của Tuần Văn hóa.
Theo kế hoạch, các hoạt động cao điểm diễn ra từ ngày 18-24/11, gắn với ba dấu mốc: Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11), Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).
Điểm nhấn của chương trình năm nay là kết nối không gian văn hóa phía Đông và phía Tây tỉnh Quảng Ngãi. Nếu khu vực phía Đông mang đậm sắc thái văn hóa biển, đồng bằng với những làn điệu dân ca, nghề thủ công và lễ hội của cư dân ven biển, thì phía Tây là không gian của cồng chiêng, múa xoang, nhạc cụ và các sinh hoạt truyền thống của đồng bào các dân tộc vùng cao.
Hai không gian được kết nối trong cùng một chuỗi hoạt động, tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu của vùng đất Quảng Ngãi sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Lễ khai mạc Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết toàn dân tộc với chương trình nghệ thuật “Quảng Ngãi-Bản hòa ca đại đoàn kết” diễn ra lúc 19 giờ 30 ngày 18/11 tại Trung tâm Hội nghị-Triển lãm tỉnh, phường Cẩm Thành.
Bên cạnh các tiết mục nghệ thuật, chương trình còn trao giải Cuộc thi ảnh “Quảng Ngãi hạnh phúc-Happy Quang Ngai 2026,” phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng và ca khúc về Quảng Ngãi, công bố quyết định công nhận danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lần thứ tư.
Tại khu vực phía Đông, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh ở phường Cẩm Thành sẽ trở thành điểm hẹn của những người yêu văn hóa, lịch sử và nghề truyền thống.
Không gian trưng bày chuyên đề “Bí mật từ lòng đất” giới thiệu 6 bộ sưu tập của các nhà sưu tập thuộc Hội Di sản Quảng Ngãi, cùng không gian văn hóa cồng chiêng và hoạt động tham quan 9 con tàu đắm.
Đáng chú ý, những nghề thủ công gắn với đời sống của các cộng đồng dân cư sẽ được giới thiệu thông qua hoạt động trình diễn trực tiếp. Du khách có dịp tìm hiểu nghề rèn của người T’Dra, nghề làm mạch nha, gốm Mỹ Thiện, làm bánh lá đót, bánh thuẫn và rượu cần của người Hrê.
Từ ngày 19-24/11, các chương trình trình diễn cồng chiêng, xoang, đàn hát dân ca, nhạc cụ dân tộc, hát Bả trạo, sắc bùa và lễ cầu ngư (phần hội) được tổ chức hằng đêm.
Sự hiện diện của các loại hình diễn xướng dân gian trong không gian bảo tàng và hoạt động cộng đồng giúp công chúng tiếp cận di sản không chỉ qua hiện vật, tư liệu mà còn bằng âm thanh, nhịp điệu và trải nghiệm trực tiếp.
Ở phía Tây, không khí lễ hội sẽ tập trung tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh và phố đi bộ phường Kon Tum. Liên hoan cồng chiêng, xoang và trình diễn các loại hình nghệ thuật liên quan diễn ra từ ngày 19-23/11, với các chương trình hòa tấu nhạc cụ dân tộc, trình diễn dân ca, múa xoang và tái hiện sinh hoạt văn hóa truyền thống.
Một trong những hoạt động được kỳ vọng thu hút đông đảo người dân, du khách là lễ hội đường phố (Carnaval), diễn ra từ 16-18 giờ ngày 22/11 trên các tuyến đường chính thuộc phường Kon Tum.
Cùng với đó, chương trình thời trang thực cảnh “Sắc thổ cẩm-Hồn đại ngàn” giới thiệu vẻ đẹp của nghề dệt thủ công, hệ thống hoa văn và trang phục truyền thống của các dân tộc. Qua cách thể hiện mới, những chất liệu văn hóa lâu đời có thêm cơ hội tiếp cận công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
Từ ngày 20-24/11, phố đêm Đăk Bla cũng mở ra không gian văn hóa, ẩm thực và sản phẩm đặc trưng địa phương. Các gian hàng giới thiệu sản phẩm OCOP, thủ công mỹ nghệ, ẩm thực, nhạc cụ, trang phục dân tộc và sản phẩm du lịch.
Những hoạt động thể thao truyền thống như kéo co, đẩy gậy, đi cà kheo góp phần tạo không khí giao lưu, trải nghiệm thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan, mua sắm.
Không chỉ tập trung vào các chương trình biểu diễn và trưng bày, Tuần Văn hóa còn đặt trọng tâm vào việc phát huy vai trò của cộng đồng trong gìn giữ di sản.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đến nay cả 96/96 xã, phường, đặc khu với 1.098/1.098 khu dân cư đã đăng ký tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam.
Các hoạt động tại cơ sở khá đa dạng, từ giao lưu văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian, vệ sinh môi trường đến biểu dương gia đình văn hóa, mô hình cộng đồng tiêu biểu, đọc sách, tìm hiểu di sản và trải nghiệm văn hóa truyền thống.
Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam cùng Ngày hội Đại đoàn kết không chỉ nhằm tôn vinh các giá trị truyền thống mà còn tạo điều kiện để những giá trị ấy tiếp tục được thực hành, trao truyền và lan tỏa. Đặc biệt, người dân không chỉ đến xem mà còn trực tiếp tham gia tổ chức, sáng tạo, gìn giữ và thụ hưởng văn hóa.
Tại họp báo, nhiều ý kiến cũng đặt vấn đề về việc xây dựng chương trình văn hóa thường niên mang thương hiệu Quảng Ngãi, kết nối văn hóa biển, đồng bằng và đại ngàn; đồng thời tìm giải pháp bảo tồn di sản sau sự kiện, tạo sinh kế cho nghệ nhân và người dân.
Đây là những vấn đề có ý nghĩa lâu dài, bởi giá trị của một tuần lễ văn hóa không chỉ nằm ở số lượng chương trình hay lượng khách tham dự, mà còn ở khả năng duy trì hoạt động thực hành di sản và tạo ra lợi ích thiết thực cho cộng đồng sở hữu di sản.
Theo kế hoạch, ngày 24/11, các bảo tàng, di tích, thư viện và thiết chế văn hóa trên địa bàn tỉnh sẽ mở cửa phục vụ Nhân dân, du khách theo điều kiện thực tế, đồng thời tăng cường giới thiệu di sản, chiếu phim, đọc sách, trải nghiệm văn hóa và biểu diễn nghệ thuật.
Trong khuôn khổ tuần lễ, tỉnh cũng tổ chức khởi công công trình sửa chữa, cải tạo Khu lưu niệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng tại xã Mộ Đức vào ngày 18/11 và khởi công dự án Khu đô thị số 1 tại xã Măng Đen vào ngày 23/11.
Với chuỗi hoạt động trải rộng từ trung tâm tỉnh đến từng khu dân cư, Quảng Ngãi kỳ vọng Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết 2026 không chỉ là dịp giới thiệu những nét đặc sắc của các vùng văn hóa, mà còn tạo thêm động lực để di sản hiện diện thường xuyên trong đời sống./.
Quảng Ngãi lan tỏa giá trị văn hóa từ cộng đồng
Quảng Ngãi định hướng hình thành tuyến du lịch trải nghiệm gắn với không gian di sản, làng nghề, văn hóa địa phương; phát huy lễ hội truyền thống phù hợp với phong tục, tập quán của từng cộng đồng.
