Quảng Trị đang quyết liệt chống thất thu, thu hồi nợ thuế, tập trung xử lý các khoản nợ liên quan đến đất. Đến cuối tháng Chín/2026, tổng nợ thuế gần 4.000 tỷ đồng; trong đó, nợ có khả năng thu liên quan đến đất chiếm khoảng 70%, trong khi nguồn thu tiền sử dụng đất gặp khó do thị trường bất động sản trầm lắng và nhiều dự án chậm triển khai.
Nợ thuế tăng, nguồn thu từ đất gặp khó
Trưởng Thuế tỉnh Quảng Trị Hà Văn Khoa cho biết từ nay đến cuối năm, ngành Thuế tập trung triển khai các giải pháp quản lý thu, chống thất thu, thu hồi nợ đọng và khai thác các nguồn thu còn dư địa; trong đó, thu hồi các khoản nợ liên quan đến đất là nhiệm vụ trọng tâm.
Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh 9 tháng năm 2026 đạt 7.245,3 tỷ đồng, bằng 74,3% dự toán Trung ương giao, 67,3% dự toán Hội đồng nhân dân tỉnh giao và bằng 89,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thu nội địa từ thuế, phí, không kể tiền sử dụng đất, cổ tức và lợi nhuận còn lại, thu từ xổ số kiến thiết đạt 5.344,3 tỷ đồng, bằng 87,6% dự toán và bằng 120% so với cùng kỳ.
Đến ngày 30/9, tổng số nợ thuế trên địa bàn là 3.995,4 tỷ đồng, tăng 1.580,3 tỷ đồng, tương đương tăng 70% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, nợ có khả năng thu 3.681 tỷ đồng; nợ khó thu 308,6 tỷ đồng và nợ đang xử lý 5,5 tỷ đồng.
Đáng chú ý, các khoản nợ liên quan đến đất khoảng 2.695 tỷ đồng, chiếm khoảng 70% tổng số nợ có khả năng thu. Đây chủ yếu là tiền sử dụng đất của các dự án lớn, tiền thuê đất trả một lần cho cả thời gian thuê nhưng doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính do khó khăn về tài chính hoặc dự án chậm triển khai.
Theo ông Hà Văn Khoa, khả năng thu hồi các khoản nợ này phụ thuộc lớn vào tình hình tài chính, tài sản và khả năng phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Cơ quan Thuế đã thực hiện các biện pháp đôn đốc, cưỡng chế theo quy định; một số doanh nghiệp có số nợ lớn đã bị cưỡng chế liên tiếp từ hai lần trở lên nhưng vẫn chưa thu hồi được nợ.
Nguồn thu tiền sử dụng đất cũng đang là điểm nghẽn đối với thu ngân sách. Đến hết tháng Chín, khoản thu này mới đạt 49,8% dự toán Trung ương giao, 38,7% dự toán Hội đồng nhân dân tỉnh giao và bằng 49,6% so với cùng kỳ năm 2025.
Nguyên nhân chủ yếu do thị trường bất động sản trầm lắng; việc đấu giá quyền sử dụng đất, giao đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính của các dự án còn gặp khó khăn.
Quyết liệt chống thất thu, thu hồi nợ
Trên cơ sở kết quả thu 9 tháng năm 2026, ngành Thuế tỉnh Quảng Trị đã xây dựng kịch bản thu 3 tháng cuối năm. Tổng thu ngân sách 3 tháng cuối năm ước đạt 2.243 tỷ đồng, trong đó khoảng 500 tỷ đồng tiền sử dụng đất.
Ngành Thuế tiếp tục theo dõi chặt tiến độ thu, phân tích khả năng thu tại từng địa bàn, từng khoản thu và sắc thuế; kiểm soát việc khai, tính và nộp thuế; đôn đốc người nộp thuế thực hiện đầy đủ, kịp thời nghĩa vụ với ngân sách.
Đối với nguồn thu từ đất, Thuế tỉnh đề nghị Ủy ban Nhân dân tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương đẩy nhanh đấu giá quyền sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất đối với những khu đất đủ điều kiện; đồng thời đôn đốc chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất.
Theo đánh giá của ngành Thuế, nếu tháo gỡ được các vướng mắc về pháp lý và đẩy mạnh thu hồi tiền sử dụng đất, tiền thuê đất còn nợ, nguồn thu từ đất trong 3 tháng cuối năm có khả năng đạt khoảng 2.700 tỷ đồng. Một số khoản nợ lớn của các doanh nghiệp đang được tập trung đôn đốc, thu hồi.
Theo ông Hà Văn Khoa, ngành Thuế sẽ phân loại nợ theo từng người nộp thuế, khoản thu, tuổi nợ, nguyên nhân và khả năng thu; xác định từng khoản có khả năng thu trong năm 2026 để xây dựng phương án.
Các doanh nghiệp còn hoạt động nhưng chây ỳ sẽ tiếp tục bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định.
Công tác chống thất thu được tăng cường tại các lĩnh vực có nguy cơ rủi ro cao như kinh doanh bất động sản, xây dựng, xây dựng vãng lai ngoại tỉnh, khai thác tài nguyên, khoáng sản, thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.
Gỡ điểm nghẽn để tăng thu
Ngày 7/10, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo chủ trì cuộc họp với các sở, ngành về tình hình thu ngân sách và nhiệm vụ những tháng cuối năm.
Lãnh đạo tỉnh yêu cầu rà soát toàn bộ nguồn thu, xác định các khoản có khả năng thu để tập trung khai thác, đồng thời chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn làm chậm tiến độ thu.
Ngành Thuế phải bám sát kịch bản thu quý 4, thường xuyên cập nhật khả năng thực hiện từng khoản thu, từng địa bàn; tập trung thu hồi các khoản nợ có khả năng thu, phân loại từng doanh nghiệp, khoản nợ và nguyên nhân để có biện pháp phù hợp.
Đối với nguồn thu từ đất, các sở, ngành được yêu cầu phối hợp với cơ quan Thuế đẩy nhanh giao đất, cho thuê đất, đấu giá quyền sử dụng đất và xác định nghĩa vụ tài chính về đất.
Những dự án, doanh nghiệp có số tiền sử dụng đất, tiền thuê đất còn nợ lớn cần được rà soát, xác định nguyên nhân và có giải pháp xử lý cụ thể.
Lãnh đạo tỉnh lưu ý việc điều chỉnh giá đất, giá thuê đất chưa kịp thời đang ảnh hưởng đến tiến độ thu; yêu cầu các sở, ngành liên quan khẩn trương xử lý các nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ, không để thủ tục kéo dài.
Tỉnh cũng yêu cầu rà soát, khai thác các nguồn thu còn dư địa, tăng cường chống thất thu; hướng dẫn doanh nghiệp đầu tư, hoạt động trên địa bàn hoàn thiện thủ tục về văn phòng, chi nhánh để mở rộng cơ sở quản lý thu.
Đối với các khoản nợ thuế, bên cạnh cưỡng chế theo quy định, ngành Thuế cần kết hợp tuyên truyền, vận động và hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn. Các sở, ngành phải chủ động phối hợp xử lý những vấn đề liên quan đến đất đai, đầu tư, doanh nghiệp và thủ tục hành chính.
Với tổng nợ thuế gần 4.000 tỷ đồng, phần lớn nợ có khả năng thu liên quan đến đất, trong khi nguồn thu tiền sử dụng đất đạt thấp so với cùng kỳ và dự toán, Quảng Trị xác định chống thất thu, thu hồi nợ và tháo gỡ vướng mắc về nghĩa vụ tài chính đất đai là những nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm./.