Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) lần đầu tiên được tổ chức năm 2026, nhiều đơn vị nghệ thuật đã xây dựng các chương trình biểu diễn với nội dung phong phú, khai thác những giá trị đặc sắc của văn hóa truyền thống.
Từ sân khấu cải lương với những câu chuyện lịch sử đến nghệ thuật múa rối giàu bản sắc, mỗi chương trình không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của công chúng mà còn thể hiện trách nhiệm của các đơn vị trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc, đưa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam vào đời sống bằng những hoạt động cụ thể.
“Ký ức Cải lương-Sử Việt” mừng Ngày Văn hóa Việt Nam
Một trong những hoạt động đáng chú ý chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 là việc Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ (tỉnh Tây Ninh) ra mắt chương trình “Ký ức Cải lương-Sử Việt," mở đầu bằng vở diễn kinh điển “Tiếng trống Mê Linh."
Chương trình dự kiến diễn ra lúc 20 giờ ngày 21/11/2026, tại trụ sở Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, đồng thời được truyền hình, phát thanh trực tiếp và livestream trên các nền tảng số để phục vụ đông đảo khán giả.
Vở cải lương “Tiếng trống Mê Linh” của hai tác giả Việt Dung-Vĩnh Điền, do Nghệ sỹ Nhân dân, Thạc sỹ Nghệ thuật Hồ Thị Ngọc Trinh đạo diễn. Lấy cảm hứng từ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, tác phẩm tái hiện một trang sử hào hùng của dân tộc, khắc họa tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng độc lập, tự chủ.
Thông qua hình tượng Trưng Trắc, Trưng Nhị, vở diễn không chỉ tôn vinh khí phách của những người anh hùng dân tộc, mà còn làm nổi bật vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, giàu tình cảm, thủy chung nhưng kiên cường. Những xung đột giữa tình riêng và nghĩa nước được chuyển tải bằng ngôn ngữ đặc trưng của sân khấu cải lương, qua lời ca, làn điệu và diễn xuất giàu cảm xúc. Nhờ đó, những nhân vật lịch sử trở nên gần gũi, câu chuyện của quá khứ tiếp tục có sức lay động đối với khán giả hôm nay.
Vở diễn quy tụ nhiều nghệ sỹ, trong đó có Nghệ sỹ Ưu tú Ngọc Đợi trong vai Trưng Trắc, nghệ sỹ Lê Hoàng Nghi vai Thi Sách, nghệ sỹ Thu Mỹ vai Trưng Nhị, nghệ sỹ Ưu tú Vương Tuấn vai Cụ Đô Trinh, nghệ sỹ Võ Hoàng Dư vai Đông Bảng, cùng các nghệ sỹ của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ. Chương trình dự kiến có thời lượng 130 phút, với sự tham gia của hơn 40 nghệ sỹ, diễn viên múa, nhạc công và lực lượng kỹ thuật.
Đáng chú ý, chương trình được kết hợp giữa biểu diễn trực tiếp với truyền hình, phát thanh và livestream trên các nền tảng số. Đây là cách làm nhằm mở rộng không gian tiếp cận, để những tác phẩm cải lương có giá trị không chỉ phục vụ khán giả tại địa phương mà còn đến với công chúng ở nhiều vùng miền, trong đó có khán giả trẻ.
Nghệ sỹ Nhân dân, Thạc sỹ Nghệ thuật Hồ Thị Ngọc Trinh, Trưởng đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, đạo diễn vở “Tiếng trống Mê Linh” chia sẻ với mong muốn “Ký ức Cải lương-Sử Việt” trở thành nơi kết nối các đoàn nghệ thuật, các thế hệ nghệ sỹ và khán giả yêu mến cải lương, đơn vị dự kiến mỗi quý, chương trình sẽ giới thiệu một chủ đề gắn với lịch sử dân tộc.
Theo định hướng, từ năm 2027, Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ sẽ từng bước mời các đoàn cải lương khu vực Nam Bộ tham gia biểu diễn, giao lưu, trên cơ sở lựa chọn những vở diễn lịch sử phù hợp với nội dung chương trình, như Đoàn Cải lương Tây Đô (Cần Thơ), Đoàn Cải lương Hương Tràm (tỉnh Cà Mau), Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vĩnh Long (tỉnh Vĩnh Long) và Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật An Giang.
Việc kết nối các đơn vị không chỉ góp phần tăng thêm cơ hội biểu diễn cho nghệ sỹ, mà còn tạo điều kiện chia sẻ kinh nghiệm dàn dựng, giới thiệu những tác phẩm có giá trị đến công chúng một cách thường xuyên hơn.
Nghệ sỹ Nhân dân Hồ Thị Ngọc Trinh cho biết việc ra mắt chương trình “Ký ức Cải lương-Sử Việt” là hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết năm 2026. Đây là dịp để những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật nhìn nhận sâu sắc hơn trách nhiệm của mình đối với việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.
Với Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, việc tham gia ngày hội chung của văn hóa nước nhà vừa là niềm vinh dự, vừa là trách nhiệm và tình yêu nghề.
Nghệ sỹ Nhân dân Hồ Thị Ngọc Trinh cũng bày tỏ mong muốn, tinh thần ấy không chỉ được thể hiện trong một ngày kỷ niệm, mà trở thành động lực cho những hoạt động nghệ thuật thiết thực, lâu dài.
Sự ra đời của “Ký ức Cải lương-Sử Việt” chính là một nỗ lực cụ thể để những giá trị của nghệ thuật cải lương tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và trao truyền cho các thế hệ mai sau.
Lan tỏa giá trị văn hóa Việt qua nghệ thuật múa rối
Với thông điệp “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi,” Nhà hát Múa rối Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động biểu diễn nghệ thuật xuyên suốt tháng 11/2026 hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất, đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng, đồng thời khẳng định sức sống và khả năng sáng tạo của nghệ thuật múa rối trong đời sống đương đại.
Tại sân khấu Nhà hát Múa rối Việt Nam, khán giả có dịp khám phá vẻ đẹp văn hóa Việt qua hai chương trình tiêu biểu là “Cảm xúc Long Thành” và “Nghêu, Sò, Ốc, Hến."
Diễn ra lúc 20 giờ ngày 7/11, “Cảm xúc Long Thành” đưa người xem trở về với vẻ đẹp Thăng Long-Hà Nội xưa, từ nét thanh lịch, tao nhã đến nhịp sống sôi động của 36 phố phường. Thông qua ngôn ngữ nghệ thuật múa rối, những hình ảnh và nét văn hóa đặc trưng của đất kinh kỳ được tái hiện sinh động, góp phần khơi gợi tình yêu đối với Thủ đô và những giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Trong khi đó, chương trình “Nghêu, Sò, Ốc, Hến,” biểu diễn lúc 20 giờ ngày 14/11, khai thác chất liệu từ kịch bản dân gian quen thuộc, được làm mới bằng ngôn ngữ múa rối cạn sáng tạo, mang đến cho công chúng những tiếng cười trào phúng, những tình huống giàu tính giải trí, lồng ghép với những suy ngẫm về cuộc sống hôm nay…
Bên cạnh các chương trình tại nhà hát, Nhà hát Múa rối Việt Nam còn phối hợp với Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam tổ chức biểu diễn múa rối nước truyền thống hằng ngày tại địa chỉ 79 Hàng Trống, với các suất diễn lúc 16 giờ, 17 giờ 15 và 18 giờ 30, góp phần đưa nghệ thuật múa rối nước đến gần hơn với người dân và du khách.
Đặc biệt, hướng tới ngày 24/11, Nhà hát Múa rối Việt Nam tổ chức các chương trình biểu diễn múa rối nước và múa rối cạn tại Vincom Long Biên trong hai ngày 19 và 20/11.
Ngày 24/11, nhà hát triển khai chương trình “Hành trình văn hóa” miễn phí dành cho thiếu nhi tại Thủy Đình Wolfoo World, Aeon Mall Hà Đông. Thông qua những tích trò sinh động, các em nhỏ có cơ hội tiếp cận nghệ thuật truyền thống, khám phá những câu chuyện về lịch sử, văn hóa dân tộc và bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.
Bên cạnh đó, từ ngày 25/11 đến 5/12/2026, Nhà hát Múa rối Việt Nam sẽ tham dự Liên hoan Múa rối Quốc tế tại Phú Quốc. Đây là dịp để đơn vị giới thiệu những giá trị đặc sắc của nghệ thuật múa rối Việt Nam, đồng thời giao lưu, kết nối với các đoàn nghệ thuật quốc tế.
Có thể thấy, chuỗi hoạt động trong tháng 11 của Nhà hát Múa rối Việt Nam được triển khai theo nhiều hướng: giới thiệu các chương trình nghệ thuật tại sân khấu chuyên nghiệp, mở rộng không gian biểu diễn phục vụ công chúng, chú trọng đối tượng thiếu nhi và tăng cường giao lưu quốc tế. Mỗi hoạt động có cách tiếp cận riêng nhưng đều hướng tới mục tiêu đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với đời sống xã hội.
Nhân dịp này, nhà hát triển khai chương trình giảm 20% giá vé các chương trình biểu diễn trong tháng 11, tạo điều kiện để đông đảo khán giả, các gia đình và trẻ em có cơ hội thưởng thức, trải nghiệm nghệ thuật múa rối Việt Nam.
Nghệ sỹ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Nhà hát Múa rối Việt Nam chia sẻ, Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) không chỉ là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa bền bỉ, được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, mà còn là cơ hội để khơi dậy niềm tự hào dân tộc, bồi đắp khát vọng xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng tới một xã hội nhân văn, tiến bộ trong kỷ nguyên hội nhập.
Những chương trình nghệ thuật của các nhà hát, các đoàn nghệ thuật cho thấy sự hưởng ứng của các đơn vị nghệ thuật không chỉ thể hiện ở việc tổ chức biểu diễn phục vụ Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất, mà còn ở những nỗ lực tạo dựng hoạt động có tính lâu dài, khẳng định vai trò chủ động của các đơn vị nghệ thuật trong việc biến giá trị văn hóa thành những sản phẩm cụ thể, hấp dẫn công chúng.
Đây cũng là tinh thần phù hợp với định hướng của Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó đặt ra yêu cầu phát huy sức mạnh văn hóa, xây dựng con người Việt Nam và tạo động lực cho sự phát triển bền vững của đất nước./.