Chiến dịch "làm giàu, làm sạch" cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai ở một vùng đất rộng người đông với 4,5 triệu thửa đất như Thanh Hóa không hề dễ dàng. Thế nhưng, nhìn lại hành trình vừa qua, xứ Thanh thực sự đã có một cuộc lột xác ngoạn mục nhờ ứng dụng công nghệ…
Mệnh lệnh từ người đứng đầu và gánh nặng triệu thửa đất
Thanh Hóa, mảnh đất rộng lớn với bề dày lịch sử và diện tích tự nhiên top đầu cả nước, vốn mang trong mình một khối lượng hồ sơ đất đai khổng lồ với hơn 4,5 triệu thửa đất được tích tụ qua nhiều thế hệ từ những năm 1993, 1994. Khi chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo các kế hoạch lớn của Trung ương và tỉnh khởi động, bức tranh ban đầu hiện lên đầy thách thức. Nguy cơ "về đích muộn" là hiện hữu...
Nhắc lại giai đoạn căng thẳng đó, ông Hàn Việt Anh, Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai Thanh Hóa, vẫn chưa quên cảm giác khi nhận nhiệm vụ "nóng bỏng tay" từ lãnh đạo tỉnh: biến hàng triệu thửa đất thành dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống." Riêng tại một địa bàn "nóng" như khu vực Triệu Sơn thời điểm ông Việt Anh còn làm Giám đốc chi nhánh, khối lượng cần làm sạch chiếm tới 1/4 toàn tỉnh với khoảng 237.000 thửa đất, trong vạch xuất phát của cả khu vực này chỉ vỏn vẹn 5.000 thửa đã được làm sạch.
Áp lực từ chỉ thị của Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh với phương châm "6 rõ" - rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ sản phẩm - xuyên suốt từ tỉnh xuống cơ sở đã biến thành sức ép nghẹt thở nhưng cũng là động lực buộc guồng máy phải chuyển động. Không thể để tiến độ chìm nghỉm trong biển giấy tờ, một mệnh lệnh dứt khoát từ những lãnh đạo cao nhất tỉnh Thanh Hóa được phát ra: phải tìm lối đi bằng công nghệ.
"Đơn đặt hàng" đặc biệt giải mã bài toán dữ liệu
Giữa lúc "nước sôi lửa bỏng," khi khối lượng công việc khổng lồ đè nặng lên đôi vai những người làm địa chính, VNPT Thanh Hóa đã bước vào cuộc chiến với tư cách là người đồng hành chiến lược, nhận "đơn đặt hàng" gỡ rối hạ tầng và phần mềm từ tỉnh.
Theo ông Lê Mạnh Toàn, Phó Giám đốc Trung tâm Giải pháp VNPT Thanh Hóa, thách thức lớn nhất thuở ban đầu nằm ở chính "cách làm." Khi các xã phường nhập dữ liệu thô thủ công bằng Excel rồi đồng bộ lên phần mềm VNPT iLIS, sai sót xảy ra như cơm bữa vì lệch định dạng, sai dấu phẩy hay lỗi chính tả. Chỉ cần một lỗi nhỏ, toàn bộ hệ thống lại đình trệ, buộc anh em phải mò mẫm rà soát lại từ đầu trong vô vọng.
Nhận diện rõ điểm nghẽn, đội ngũ kỹ sư VNPT Thanh Hóa đã "thần tốc" nghiên cứu và cho ra đời hệ sinh thái gồm các công cụ chuyên biệt để hỗ trợ địa phương. Đó là các "tool" chuẩn hóa dữ liệu đầu vào tự động nhận diện danh mục, hệ thống Dashboard điều hành trực quan giúp lãnh đạo tỉnh và các xã theo dõi sát sao tiến độ từng giờ, cùng các giải pháp ký số hàng loạt giúp giải phóng sức lao động cho cán bộ.
“Có những đêm anh em thức trắng đến 2, 3 giờ sáng cùng cán bộ văn phòng đăng ký đất đai. Không chỉ đồng hành về công nghệ, chúng tôi phải thiết lập các tổ hỗ trợ túc trực 24/7 để giải đáp vướng mắc cho từng chi nhánh.” đại diện VNPT chia sẻ. Sự kết hợp chặt chẽ ấy đã tạo ra nền tảng, bệ phóng công nghệ vững chắc, giúp Thanh Hóa từng bước vượt qua khủng hoảng dữ liệu.
Từ thực tế "chảo lửa" Hoằng Hóa đến những đêm gặm mì tôm làm dữ liệu
Hơi thở khẩn trương và nhịp đập thực tế của chiến dịch được cảm nhận rõ nhất tại các địa bàn cơ sở như huyện Hoằng Hóa – nơi vừa trải qua quá trình sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính với áp lực công việc tăng lên gấp bội.
Anh Lê Hữu Thượng, Chuyên viên Văn phòng Đăng ký đất đai Hoằng Hóa, vẫn nhớ nguyên cảm giác bận rộn của những ngày tháng bám trụ tại cơ sở. Trước khi có công cụ hỗ trợ của VNPT, việc rà soát hàng vạn hồ sơ thửa đất là một cực hình. Cán bộ thôn thu thập bản giấy, nhập Excel thủ công dẫn đến tình trạng một thửa đất bị lặp lại 3-4 lần do cả bố và con cùng đi đăng ký ở các thời điểm khác nhau. Việc đối soát thủ công với cơ sở dữ liệu dân cư thường xuyên gặp lỗi cấn phím, sai số căn cước công dân.
Nhưng khi các công cụ thông minh từ VNPT được tích hợp, mọi thứ đã xoay chuyển cục diện. Hệ thống tự động cảnh báo trùng lặp, tự động liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư khi nhập số cước công dân, đồng thời cho phép lọc danh sách theo từng tiêu chí thiếu hụt cụ thể (như thiếu hồ sơ quét, thiếu không gian hay chưa đối soát…). Nhờ đó, cán bộ có thể định hướng ưu tiên xử lý dứt điểm từng nhóm hồ sơ.
Áp lực lớn đến mức anh Thượng và đồng nghiệp thường xuyên phải làm việc từ sáng sớm cho đến giữa đêm khuy, ăn vội gói mì tôm ngay tại cơ quan để bám sát chỉ tiêu. Vướng mắc lớn nhất là nhiều xã vẫn sử dụng bản đồ giấy cũ kỹ từ năm 1996, việc xác định tọa độ không gian gặp vô vàn khó khăn. Thế nhưng, vượt lên trên tất cả, sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ được “may đo” đã giúp chi nhánh Hoằng Hóa cùng toàn tỉnh đẩy tỷ lệ làm sạch đạt những con số ấn tượng.
Kết quả đột phá và những "đơn đặt hàng" phía trước
Sự đồng lòng, quyết liệt từ “ý Đảng - lòng dân” cùng trợ lực của công nghệ đã tạo nên một cuộc lật đổ ngoạn mục cho bản đồ dữ liệu đất đai xứ Thanh. Từ vị trí chót bảng, tính đến giữa năm 2026, toàn tỉnh đã xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đạt chuẩn "đúng - đủ - sạch - sống" trên phần mềm VNPT iLIS vượt 111% chỉ tiêu Trung ương giao.
Đặc biệt, tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm đã mở đường cho những mô hình cải cách hành chính chưa từng có: điển hình là việc phối hợp cùng Bộ Công an thực hiện thành công quy trình cấp sổ đỏ tích hợp thẳng lên tài khoản VNeID chỉ trong vòng 2 tiếng đồng hồ. Người dân giờ đây chỉ cần giao dịch một cửa trực tuyến, không còn cảnh xếp hàng, đi lại nhiều vòng rườm rà.
Thành công bước đầu ấy không làm bộ máy "chùng xuống". "Đơn đặt hàng" tiếp theo đã được mở ra: tiếp tục làm sạch 1,5 triệu thửa đất trong giai đoạn tiếp theo, đồng thời duy trì, cập nhật hệ thống theo thời gian thực để dòng chảy dữ liệu không bao giờ ngưng nghỉ.
Nhìn nhận lại chặng đường "vượt vũ môn" đầy gian khó, ông Việt Anh đã đúc rút ra những bài học xương máu cho công cuộc chuyển đổi số địa phương.
Đầu tiên là vai trò lãnh đạo, chỉ đạo "nóng hừng hực" và sát sao từ Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh với phương châm "6 rõ," biến kỷ luật hành chính thành hành động thực thực thi.
Tiếp đó là sức mạnh của sự phối hợp liên ngành nhịp nhàng giữa ngành nông nghiệp, lực lượng công an và các địa phương. Cuối cùng, bài học lớn nhất khẳng định rằng: trong kỷ nguyên số, nếu không áp dụng công nghệ thông tin và tận dụng sức mạnh của các doanh nghiệp viễn thông như VNPT, mọi nỗ lực thủ công sẽ mãi dậm chân tại chỗ.
Dữ liệu đất đai có "sạch," mạch máu kinh tế mới thông suốt, và khi công nghệ chạm đến từng thửa ruộng, mét vuông, chính quyền số mới thực sự cắm rễ sâu bền trong lòng cuộc sống./.